زندان‌های سالمندان در ایالات متحده
پیری و مرگ در سلول
لوموند دیپلوماتیک : ده‌ها هزار زندانی آمریکایی که اغلب در جوانی به حبس‌های بسیار طولانی محکوم شده‌اند، اکنون به سن پیری رسیده‌اند و مجبورند روزهای پایانی خود را در زندان بگذرانند. زندان‌هایی که هیچ چیز در آنها با توجه به نیازهای آنها طراحی نشده است. بالا رفتن از تختهای دوطبقه در سلول، انتظار ایستاده در صف، غذای غیر قابل جویدن و نامناسب و یا دسترسی به پزشک، هر کار کوچک روزانه‌ای، یک مشقت است.
نویسنده CHARLOTTE RECOQUILLON برگردان شروين احمدي
امام جمیل عبدالله الامین، که با نام اچ. رپ براون نیز شناخته می‌شود، یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های جنبش حقوق مدنی و جنبش قدرت سیاه در ایالات متحده، به ویژه در کمیته هماهنگی دانشجویی بدون خشونت (SNCC - Student Nonviolent Coordinating Committee ) و حزب پلنگ سیاه(Black Panther Party) بود. او که توسط دفتر تحقیقات فدرال (FBI) تحت نظر قرار داشت، در سال ۲۰۰۲ به جرم قتل معاون کلانتر به حبس ابد محکوم شد، اتهامی که او همواره آن را رد کرده است. او در ۲۳ نوامبر ۲۰۲۵، در سن ۸۲ سالگی، در بیمارستان زندانی در کارولینای شمالی، پس از تحمل یک دوره طولانی بیماری وخیم، درگذشت.
اچ. رپ براون تنها کسی نیست که پیر شد و پشت میله‌ها زندگی‌اش پایان یافت. در سال ۲۰۲۲، ۱۸۶۱۴۶ زندانی در ایالات متحده بالای ۵۵ سال سن داشتند که در بسیاری از ایالت‌ها سن آغاز «سالمندی» به حساب می‌آید. در مقام مقایسه، این رقم در سال ۲۰۰۰، ۴۲۳۰۰ نفر بود (۱). خوزه سالدانیا، فعال سابق سازمان انقلابی پورتوریکویی «لردهای جوان»( Young Lords)، که در سال ۲۰۱۸ پس از سی و هشت سال حبس آزاد شد، توضیح می‌دهد: «در زندان سریع‌تر پیر می‌شوید. استرس، کمبود غذا، حبس شبانه‌روزی در سلول ، جدایی از خانواده... این‌ها روند پیری را تسریع میکنند». افراد زندانی در واقع زودتر و بیشتر از مردم معمولی به بیماری‌های مزمن، معلولیت‌ها، اختلالات عصبی-شناختی یا بیماری‌های قلبی عروقی مبتلا میشوند. به عنوان مثال، به طور متوسط یک زندانی ۵۹ ساله وضعیت سلامت یک فرد ۷۵ ساله را دارد، در حالی که امید به زندگی به ازای هر سال حبس دو سال کاهش می‌یابد (۲).
افزایش این زندانیان پیر تا حد زیادی پیامد چندین دهه سیاست‌های سرکوبگرانه و حبس وسیع افراد است. از دهه ۱۹۷۰ و به ویژه در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، ایالت‌ها و دولت فدرال مجازات‌های «حداقلی اما اجباری» را افزایش دادند که تحت قوانین موسوم به «سه بار خطا»( three strikes) دنبال می‌شد و در موارد تکرار جرم، مجازات‌های بسیار سخت، حتی حبس ابد را به دنبال داشت. از سوی دیگر سیاست‌های «حقیقت در محکومیت»( truth in sentencing ) محکومان را ملزم می‌کند قبل از واجد شرایط بودن برای آزادی، بخش قابل توجهی از مجازات خود را در زندان گذرانده باشند. این سیاست‌ها با طولانی‌تر کردن قابل توجه دوره‌های زندان و محدود کردن فرصت‌های آزادی، به تدریج جمعیت زندان را افزایش و ترکیب آن‌را تغییر دادند: مردان و زنانی که در جوانی یا بزرگسالی وارد زندان می‌شدند، دهه‌ها در آنجا می‌ماندند و اغلب پشت میله‌های زندان پیر می‌شدند. بدین ترتیب، نسبت زندانیان مسن از ۳٪ در سال ۱۹۹۱ به ۱۵.۷٪ در سال ۲۰۲۲ افزایش یافته است. در فلوریدا، ۲۹٪ از جمعیت فعلی زندان‌ها بالای ۵۰ سال سن دارند. در کمتر از پنج سال آینده، یک سوم زندانیان آمریکایی نیز در همین رده سنی خواهند بود.
ساعت‌ها روی زمین لخت
این تغییر، مشکلات تدارکاتی و مالی بی‌شماری را ایجاد می‌کند. زندان‌ها برای افراد در سلامت و با قابلیت تحرک طراحی شده‌اند که قادر به تحمل محدودیت‌های فیزیکی حبس هستند. توماس بیکر، محقق، می‌گوید: «آنها برای افراد دارای معلولیت که به ویلچر، واکر یا حتی عصا نیاز دارند، ساخته نشده‌اند». یک مهاجر مکزیکی که در حال حاضر در آدلانتو، کالیفرنیا زندانی است، به ما می‌گوید که یکی از هم‌سلولی‌های مسن او به ندرت دوش می‌گیرد، زیرا این عمل با واکر بسیار خطرناک است. میشل دیچ، محقق و وکیل و مدیر Prison and Jail Innovation Lab( لابراتوار نوآوری زندان و ندامتگاه) توضیح می‌دهد: «زندانیان سالمند به حمایتی که برایشان ضروری است، دسترسی ندارند: آنها مجبورند هر روز کارهایی فراتر از توانایی‌های جسمی‌شان انجام دهند، مانند بالا رفتن از تختهای دوطبقه، انتظار ایستاده در صف و خوردن غذایی که جویدن آن برایشان سخت است».مثلا زندانیان مبتلا به دمانس(زوال عقل)، قادر به رعایت قوانین سختگیرانه بازداشت نیستند و نگهبانان رعایت حال آنها را نمی‌کنند.
زندان‌های آمریکا فاقد منابع و کارکنان کافی هستند. به عنوان مثال، در میشیگان در دسامبر ۲۰۲۴، ۹۱۰ زندانبان، ۵۰۴ پزشک و پرستار و ۵۵ کارمند اداری کم بود که تقریباً ۱۵٪ از مجموع نیروی کاری را تشکیل می‌دهد (۳). در کلرادو، برای مقابله با این وضعیت، مدیریت زندان مجبور شد افراد بدون آموزش را برای زندانبانی به کار بگمارد و سن استخدام را به ۱۸ سال کاهش دهد و ساعات اضافه کاری زیادی را به کارمندان تحمیل کند. برای زندانیان سالمند، این کمبود نیرو عواقب بسیار مشخصی دارد: تأخیر در مشاوره‌های پزشکی، به تعویق افتادن تشخیص‌ها و درمان‌ها، محدودیت رفت و آمد... در زندانی در لس‌آنجلس که توسط اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا (ACLU) بازدید شد، بیماران مجبور بودند ساعت‌ها برای درمان روی زمین لخت منتظر بمانند. به گفته بیکر، مشکل در درجه اول جغرافیایی است. «زندان‌های آمریکا اغلب در مناطق روستایی دورافتاده واقع شده‌اند. متقاعد کردن معدود متخصصان مراقبت‌های بهداشتی که مایل به کار در زندان‌ها هستند برای سفر به مسافت‌های طولانی به این مکان‌های غیرجذاب دشوار است.» افزایش سن زندانیان، مشکلات سیستمی را تشدید می‌کند که از قبل نیز تحت فشار بوده است.
زندان‌ها علیرغم این مشکلات باید پاسخگوی تعهدات قانونی خود باشند. قانون شهروندان معلول (ADA) آنها را ملزم می‌کند که فضاها و فعالیت‌های خود را برای همه قابل دسترسی و تجهیزات و امکانات خاص و مناسب را فراهم کنند. اما بسیاری از زندانیان از حقوق خود آگاه نیستند و یا فاقد توانایی لازم برای احقاق آن هستند. از این رو آنها مجبورند خود گلیم شان را از آب بیرون بکشند و یا به یکدیگر کمک کنند. آقای سالدانا تعریف می‌کند: «وقتی در سال ۱۹۸۰ به زندان افتادم، با زندانی دیگری آشنا شدم که از من بزرگتر بود. او به من گفت: ” در اینجا فقط باید دو کتاب را همیشه با خود داشته باشی، کتاب مقدس و یک فرهنگ پزشکی “.این فرهنگ کتاب مقدس دوم من شد. یاد گرفتم نتایج آزمایش‌هایم را بخوانم و به محض اینکه چیزی اشتباه هشدار دهنده به نظر می‌رسید، برای درخواست وقت ملاقات با پزشک نامه می‌نوشتم». او هم به نوبه خود به یک زندانی دیگر کمک کرد: «به او نشان دادم که چگونه شکایت کند زیرا سلولش الزامات قانونی را رعایت نمی‌کرد. مدیریت زندان باید همه چیز را عوض می‌کرد: تخت، صندلی، توالت، دستشویی... برای انتقام از شکایتش، او را در سلول انفرادی انداختند، روی تختی ولش کردند که نمی توانست راحت بیاد پایین و خودش را خراب می‌کرد؛ یک سینی غذا را روی زمین طوری می‌لغزاندند تا دستش به آن نرسد...» دانستن اینکه چه تعداد از زندانیان مسن چنین موقعیت‌هایی را تجربه میکنند، دشوار است. طبق گفته سازمان‌های تخصصی، سوءاستفاده و بدرفتاری با زندانیان مسن امری عادی است، اما بیشتر موارد گزارش نمی‌شوند زیرا جمع‌آوری اطلاعات از زندانیان دشوار است. جیا مین چنگ، وکیل حقوق معلولین کالیفرنیا ( Disability Rights California - DRC)، توضیح می‌دهد: «این نوع گزارش ها اساساً کتبی است. زمان می‌برد؛ مردم همیشه در نوشتن یا ارائه جزئیات مورد نیاز ما خوب عمل نمی‌کنند.»
با توجه به هزینه بالای حبس افراد مسن و احتمال کم بازگشت به بزهکاری، آیا باید آنها را همچنان در بازداشت نگه داشت ؟ مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۷ روی بیش از ۲۵۰۰۰ زندانی آزاد شده، نشان داد که ۱۳.۴٪ از افراد ۶۵ سال به بالا در عرض هشت سال دوباره مرتکب جرم و دستگیر شده‌اند، در حالی که این رقم برای افراد زیر ۲۱ سال ۶۷.۷٪ است (۴). علاوه بر این، زندانیان مسن حدود سه برابر بیشتر از زندانیان جوان هزینه دارند، که دلیل اصلی آن نیازهای پزشکی آنهاست. بیکر خاطرنشان می‌کند: «امری که دفاع از نگه داشتن آنها در زندان را نزد مالیات‌دهندگان دشوار می‌کند». در این چارچوب، بسیاری از ایالت‌ها مقرراتی برای کوتاه کردن مدت حبس افراد مسن یا به شدت بیمار دارند: آزادی مشروط پزشکی(medical parole) یا آزادی به «دلایل پزشکی»، امکان بررسی پرونده زندانی را پس از رسیدن به سن خاصی فراهم می‌کند. در عمل، این سازوکارها چندان مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. دیچ می‌گوید: «بیشتر اعضای کمیسیون توسط فرماندار منصوب میشوند. و آنها بسیار محتاط هستند؛ آنها از تصمیم‌گیری‌های اشتباه و تأثیر آن بر فرماندار می‌ترسند. بنابراین محتاطانه عمل میکنند.» طبق داده‌های فدرال، ۸۴٪ از ۳۱,۰۶۹ درخواست آزادی مشروط که بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ به دادگاه‌ها ارائه شده بود، رد شده است (۵).
آنهایی که آزاد میشوند، رودروی چالش دیگری قرار می‌گیرند: ادغام مجدد در جامعه. برای کسی که چندین دهه پشت میله‌های زندان به سر برده، یافتن مسکن و شغل و تطبیق خود با جامعه، آسان نیست ؟ بیکر یادآوری می‌کند:« چه فایده که یک زندانی آزاد شود وقتی قرار است بی‌خانمان باشد، آنها به حمایت برای ادغام مجدد نیاز دارند». آقای سالدانا تأیید می‌کند: «به همین دلیل است که ما برای آزادی افراد در سنی که هنوز می‌توانند ”مولد“ باشند، مبارزه می‌کنیم». او به عنوان مثال از آزبورن، یک برنامه مسکن در نیویورک برای سالمندان سابقاً زندانی، نام می‌برد: یک اقامتگاه کاملاً سازگار با آپارتمان‌های مستقل و قابل دسترس، یک حیاط و غیره... اما اهدای فرصت‌های دوباره‌ای مانند این نادر است. خود آقای سالدانا قبل از متقاعد کردن هیئت مدیره، با چهار بار رد درخواست آزادی مشروط رو‌به‌رو شد.
و آنهایی که هرگز آزاد نمی‌شوند در مقابل یک سؤال قرار می‌گیرند: چگونه در زندان بمیریم؟ زندانیانی که به شدت بیمار هستند یا به حبس ابد محکوم شده‌اند، اغلب روزهای آخر خود را در سلول یا در آسایشگاه به پایان می‌رسانند - البته اگر آسایشگاهی وجود داشته باشد... آقای دیوید گارلاک در کیلبی، آلاباما، جایی که او سیزده سال را پشت میله‌های زندان گذراند، در یک برنامه هاسپیس(hospice)* شرکت کرد که توسط زندانیان داوطلب اداره می‌شد. او در یک کنفرانس تعریف کرد: « آنها اعلانی برای جستجوی داوطلب برای شرکت در برنامه هاسپیس منتشر کرده بودند. در شروع برنامه، ما ۳۲ داوطلب بودیم. بعد از اینکه فهمیدیم باید پوشک، بانداژ و حمام کردن بیماران را انجام دهیم... فقط سه نفر باقی ماندیم.» این مدل مراقبت توسط خود زندانیان در چندین زندان آمریکایی وجود دارد اما همچنان رایج نیست. در واکاویل، کالیفرنیا، واحد مراقبت تسکینی، از زندانیان نیز برای همراهی بیماران استفاده می‌کند. آنها ساعتی ۲۴ سنت دریافت میکنند، در حالی که افراد عادی که در نظافت مرکز شرکت دارند، حدود ۱ دلار می گیرند. در زندان، دور از خانواده‌هایشان، زندانیان درعین‌حال محکوم به مراقبت از دیگران تا آخرین نفس خود هستند.
* آسایشگاهی که در آن افرادی نگهداری و مراقبت میشوند که مبتلا به بیماری های لاعلاج هستند و آخرین روزهای زندگی خود را سپری میکنند
۱- « Trapped in times. The silent crisis of elderly incarceration », American Civil Liberties Union (ACLU), septembre 2025.
۲- Farah Acher Kaiksow, Lars Brown et Kristin Brunsell Merss, « Caring for the rapidly aging incarcerated population : The role of policy », Journal of Gerontological Nursing, vol. 49, n° 3, Thorofare (New Jersey), mars 2023.
۳- « Budget briefing : General Government », House Fiscal Agency, Chambre des représentants du Michigan, Lansing, décembre 2024.
۴- « The effect of aging on recidivism among federal offenders », United States Sentencing Commission (USSC), Washington, DC, décembre 2017.
۵- « Compassionate release data reports », USSC, 2026.
۶- « Deaths in custody » session 5, université du Texas, Austin, 16 novembre 2024.