چگونه کودکان آمریکایی را جنگافروز کنیم؟
ریثیان حامی مالی دختران پیشاهنگ آمریکاست؛ بیایای سیستمز برای کودکان نوپای شما محبوبترین قصههای پریان را میخواند؛ و لاکهید مارتین نیز بودجه جشنوارههای ریاضیات و علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات کودکان را تأمین میکند. تمامی این اقدامات با هیاهوی فراوان و ظاهراً به منظور توانمندسازی و ترغیب کودکان برای دنبال کردن اشتیاقشان به علم انجام میشود. اما در حقیقت، این شرکتها در تلاشاند تا وجهه خود را تطهیر کرده و نسل آینده را به عنوان چرخدندههایی در ماشین پیچیده صنایع نظامی به خدمت بگیرند.
در همین حال، محصولات همین سازمانها در سراسر جهان توسط ایالات متحده و اسرائیل برای ارتکاب جنایات جنگی به کار گرفته میشوند؛ جنایاتی که در ایران، یمن، فلسطین و فراتر از آن، کودکان را مستقیماً هدف قرار میدهد.
پایگاه خبری مینتپرس در این گزارش به واکاوی دنیای تاریک شرکتهای تسلیحاتی میپردازد که کودکان را برای بمباران کردن دیگر کودکان آموزش میدهند.
هنگامی که بسیاری از آمریکاییها به یاد ریثیان (که اکنون رسماً با نام آرتیایکس کورپوریشن تغییر برند داده است) میافتند، موشکها و موشکهای کروز در ذهنشان تداعی نمیشود، بلکه به یاد ریاضیات میافتند. این شرکت که دومین تولیدکننده بزرگ تسلیحات در جهان است، دهههاست که بودجه طیف وسیعی از سازمانها را تأمین میکند تا شور و اشتیاق کودکان را نسبت به رشتههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات برانگیزند.
از سال ۲۰۰۹ میلادی، ریثیان حامی اصلی و عنواندار «متکانتس» بوده است؛ سازمانی غیرانتفاعی که برنامههای جذاب ریاضیات را برای دانشآموزان دوره راهنمایی در تمامی ایالات متحده ارائه میدهد و افزون بر آن، با برگزاری مسابقات ریاضی به دنبال شناسایی درخشانترین کودکان آمریکاست.
در سال ۲۰۰۵، ریثیان برنامه «متمووزیو» را با هدف به اصطلاح «الهامبخشی به دانشآموزان دوره راهنمایی برای ایجاد شور و هیجان نسبت به ریاضیات و علوم» راهاندازی کرد. این شرکت علاوه بر تأمین منابع آموزشی، میلیونها دلار نیز صرف اعطای بورسیههای تحصیلی، کمکهزینهها و جوایز علمی به هزاران دانشآموز، معلم و داوطلب کرده است.
همچنین نمایشگاه سیار «متالایو!» این شرکت با شعار تبلیغاتی نسبتاً کهنهای وعده میدهد که ریاضیات را به «اوج هیجان» برساند. این نمایشگاه به چندین کشور در غرب آسیا، از جمله قطر، کویت، امارات متحده عربی و عربستان سعودی نیز سفر کرده است؛ کشورهایی که همگی از بزرگترین خریداران فناوری تسلیحاتی ریثیان به شمار میروند.
این شرکت از همکاری دیرینهای با سازمان دختران پیشاهنگ ایالات متحده آمریکا نیز برخوردار است. به عنوان نمونه، در سال ۲۰۱۷، ریثیان نخستین برنامه ملی علوم کامپیوتر و چالش سایبری این سازمان را ویژه دختران دورههای راهنمایی و دبیرستان راهاندازی کرد.
توماس ای. کندی، مدیرعامل وقت ریثیان، در این باره اظهار داشت: «روند تنوعبخشی به نیروی کار در حوزههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات باید شتاب بگیرد… در زمانی که فناوری در حال دگرگون ساختن شیوه زندگی و کار ماست، ما میتوانیم و باید مسیر روشنی را پیش روی زنان جوان قرار دهیم تا نقشی فعال در این تحول ایفا کنند. ریثیان و دختران پیشاهنگ با همکاری یکدیگر به دختران کمک خواهند کرد تا اعتمادبهنفس لازم را به دست آورند و خود را به عنوان مهندسان رباتیک، دانشمندان علم داده و متخصصان امنیت سایبری ببینند؛ کسانی که آیندهای بهتر را رقم خواهند زد.»
ریثیان همچنین پیشگام پروژه «مانند یک برنامهنویس فکر کنید» در سازمان دختران پیشاهنگ بود؛ طرحی که دختران را به کاوش در دنیای هوش مصنوعی و امنیت سایبری تشویق میکند. این شرکت بسیاری از نشانهای برنامهنویسی را که در دسترس پیشاهنگان قرار دارد، طراحی و توسعه داده است.
به نظر میرسد سازمان دختران پیشاهنگ ایالات متحده آمریکا به این ارتباط افتخار میکند. وبسایت این سازمان، یکی از پیشاهنگان سابق را که اکنون در ریثیان مشغول به کار است، به عنوان یک داستان موفقیت و الگویی برای پیروی معرفی کرده است. این مقاله شامل یک راهنمای گامبهگام و فهرستی از نکات کاربردی برای کسانی است که آرزو دارند در مسیر او قدم بردارند.
جای تعجب نیست که ریثیان در این زمینهها همکاری نزدیکی نیز با ارتش ایالات متحده دارد و با مشارکت باشگاههای پسران و دختران آمریکا، چهار «مرکز نوآوری» جدید در حوزه علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات را در ایالتهای میشیگان، اوکلاهما، کلرادو و واشینگتن دی.سی. تأسیس کرده است؛ مراکزی که همگی در نزدیکی پایگاههای نظامی قرار دارند.
هرچند ممکن است برخی از نزدیکی رابطه میان یک سازمان کودکان و یک تولیدکننده تسلیحات شگفتزده شوند، اما شایان ذکر است که جنبش پیشاهنگی در اصل توسط سپهبد رابرت بیدن-پاول و به عنوان سکوی پرتابی برای پیوستن پسران به ارتش بنیانگذاری شد. بیدن-پاول به شدت نگران آن بود که پسران انگلیسی آمادگی جسمانی کافی برای نبرد در جنگهای پیشرو به نفع کشورشان را نداشته باشند؛ از این رو، سازمانی را طراحی کرد تا آنها را از نظر جسمی و ذهنی برای این منظور آموزش دهد.
با این وجود، کیرستن بیز از کارزار علیه تجارت تسلیحات، تحتتأثیر تلاشهای ریثیان برای بهبود وجهه خود و آموزش نسل بعدی تولیدکنندگان سلاح قرار نگرفته است. او در گفتگو با مینتپرس تأکید کرد: «دیدگاه ما این است که شرکتهای تسلیحاتی هیچ جایگاهی در مدارس یا دانشگاهها ندارند و قطعاً نباید با خیریههای آموزشی کودکان همکاری کنند.» وی همچنین افزود:
«مدارس و سایر مراکز آموزشی باید مکانهایی باشند که کودکان در آنها میآموزند، رشد میکنند و استعدادهای نهفته خود را شکوفا میسازند. این مکانها هرگز نباید به زمینهای استخدامی تبدیل شوند که شرکتهای تسلیحاتی در آنها به تطهیر فعالیتهای خود میپردازند.»
اما ریثیان تنها غول تسلیحاتی نیست که مستقیماً کودکان آمریکا را هدف قرار داده است. لاکهید مارتین میزبان «سایبرکوئست» است؛ یک مسابقه سالانه ویژه دانشآموزان دبیرستانی که آنها را به دنبال کردن حرفههایی در حوزه اطلاعات و امنیت سایبری ترغیب میکند. رویداد سال ۲۰۲۶ در ۱۱ نقطه از سراسر کشور و همچنین به صورت مجازی در سطح جهان برگزار شد. این غول تسلیحاتی برنامههای کارآموزی دوره دبیرستان را ارائه میدهد که با هدف تسریع ورود درخشانترین ذهنهای جوان آمریکا به مشاغل دفاعی طراحی شدهاند. لاکهید مارتین همهساله هزاران کارآموز جوان را استخدام میکند و ادعا دارد که ۶۰ درصد از این داوطلبان در نهایت به صورت تماموقت و با حقوق در این شرکت مشغول به کار میشوند.
این شرکت همچنین حامی روزهایی تحت عنوان «ذهنهای جوان در حال کار» است و آزمایشهای عملی متعددی، از جمله پرتاب موشکهای بطری و موارد مشابه را برای سرگرمی و تعامل کودکان تدارک میبیند.
دانشگاهها نیز یکی از میادین کلیدی برای استخدام نیرو به شمار میروند. این شرکت مبالغ هنگفتی را برای جذب استعدادهای برتر صرف میکند که از آن جمله میتوان به برگزاری «روز لاکهید مارتین» در بیش از دوازده دانشگاه در سراسر کشور اشاره کرد. در این رویدادها، استخدامکنندگان شرکت اجازه مییابند تا با برپایی نمایشگاههای واقعیت مجازی، شبیهسازهای پرواز و حتی فرود مستقیم هلیکوپترها در محوطه سبز دانشگاهها، دانشجویان را مجذوب خود کنند.
لاکهید مارتین با چندین دانشگاه برتر نیز وارد مشارکت شده است. به عنوان مثال، اهدای کمک مالی ۱.۵ میلیون دلاری به دانشگاه تگزاس در آرلینگتون، منجر به تغییر نام یکی از ساختمانهای این دانشگاه به «مرکز توسعه حرفهای لاکهید مارتین» گردید.
این شرکت همواره بر شهرت خود به عنوان محیطی امن برای زنان و کارمندان دگرباش مانور میدهد و به طور منظم در فهرست بهترین کارفرمایان از نظر فراگیری و تنوع قرار میگیرد. یکی از زنانی که خود شرکت داستان زندگیاش را روایت میکند، هیلی نام دارد که در دوران کودکی آرزوی مخترع شدن را در سر میپروراند. در شرح حال او آمده است: «هیلی در کودکی همیشه یک دفترچه یادداشت همراه داشت که ایدهها و اختراعاتش را در آن طراحی میکرد. او روی جلد دفترچهاش نوشته بود: “راه هیلی برای بهتر کردن زندگی.” بهترین ایدهاش چه بود؟ یک درخت کریسمس تاشو با نام هوشمندانه “شاد، درخشان و جعبهای” که تمیزکاری پس از تعطیلات را کارآمدتر میکرد.» اما امروز، همان کودکی که رؤیای ساختن دنیایی بهتر را در سر داشت، به عنوان مهندس موشک و کنترل آتش در لاکهید مارتین مشغول به کار است و سلاحهایی را توسعه میدهد که با کارایی تمام، مردم را در سراسر سیاره به قتل میرسانند.
بوئینگ نیز تعدادی پروژه با هدف قرار دادن کودکان خردسال توسعه داده است. برنامه «مهندسی مقدماتی» این شرکت برای دانشآموزان پیشدبستانی، مهدکودک، ابتدایی و راهنمایی طراحی شده و دقیقاً همراستا با برنامههای ریثیان و لاکهید مارتین، بر هدایت ذهنهای جوان به سمت حرفه تولید تسلیحات متمرکز است. نماینده این شرکت در این باره گفت: «بوئینگ دارای یک تمرکز استراتژیک اجتماعی برای افزایش اثربخشی معلمان در حوزه ریاضیات و علوم و همچنین جذب دانشآموزان بیشتر به مشاغل مرتبط با علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات است.» وی همچنین افزود:
«برنامه “مهندسی مقدماتی” درک عمیقتری از مهندسی را در اختیار معلمان و دانشآموزان قرار میدهد و این مهم را به شیوهای سرگرمکننده و تعاملی محقق میسازد. هدف ما ایجاد علاقه به مهندسی در دانشآموزان از سنین پایین و افزایش تعداد دانشمندان و مهندسان است.»
با این حال، بیایای سیستمز، تولیدکننده تجهیزات هوافضایی، حتی از این هم فراتر رفته است. این غول مستقر در لندن که سازنده هواپیماهای جت، موشک، هویتزر و ناوهای جنگی است، مجموعهای از ویدئوهای عجیب و غریب منتشر کرد که در آنها کارمندان این شرکت و همچنین اعضای نیروهای مسلح بریتانیا در حال خواندن قصههای کلاسیک پریان برای کودکان هستند. این قصهها شامل راپونزل، جک و لوبیای سحرآمیز، گلدیلاکس و سه خرس، سیندرلا و هانسل و گرتل بود. همراه با این ویدئوها، برگههای کاری نیز ارائه میشد تا به کودکان بسیار خردسال در تقویت مهارتهای حل مسئله کمک کند.
خواندن قصههای شب برای نوزادان، تنها بخشی از یک استراتژی گستردهتر است که بیایای سیستمز به گفته خودشان برای «بهبود اعتبار شرکتی خود در سطح محلی و ملی» اجرا میکند. سایر ابتکارات این شرکت شامل برگزاری تورهای مدارس، جشنوارههای رباتیک، اردوهای علمی و برنامههای تعاملی با جوامع محلی است که همگی کودکان را هدف قرار دادهاند. در دوران همهگیری کووید-۱۹ نیز این شرکت وارد عمل شد و مدارس را به مواد آموزشی با برند خود برای کودکانی که تنها پنج سال سن داشتند، مجهز کرد.
بیز از اقدامات این شرکت به شدت ابراز انزجار کرد و اظهار داشت:
«ما آگاهیم که بیایای سیستمز ادعا میکند سالانه تا ۱۰۰ میلیون پوند [۱۳۴ میلیون دلار آمریکا] صرف فعالیتهای آموزشی میکند. این شرکت مدعی است که انگیزههایش مبتنی بر خدمت به جامعه است، اما ما معتقدیم که این اقدامات بخشی از استراتژی استخدامی آنهاست: تلاشی برای تأثیرگذاری بر جوانان بدون ارائه حقایق کامل درباره ماهیت یک شرکت تسلیحاتی و پیامدهای کار کردن برای چنین مجموعههایی.»
هرچند این شرکتها میکوشند تا خود را به عنوان نهادهایی علمی و بیطرف معرفی کنند، اما واقعیت آن است که کسبوکار اصلی آنها حول محور تولید سختافزارها و تسلیحاتی میچرخد که ایالات متحده برای سلطه بر جهان از آنها استفاده میکند.
تنها در دوازده ماه گذشته، ایالات متحده هفت کشور را بمباران کرده است: ایران، عراق، نیجریه، سومالی، سوریه، ونزوئلا و یمن. و این شرکتهایی نظیر ریثیان و لاکهید مارتین هستند که چنین خشونت خیرهکننده و سیارهشمولی را ممکن میسازند.
به عنوان مثال، در ۲۸ فوریه، ایالات متحده حملهای را علیه مدرسه دخترانه شجره طیبه در میناب ایران انجام داد. یک موشک کروز تاماهاوک – که یکی از دقیقترین سلاحهای هدایتشونده در جهان است – از یک ناو جنگی در نزدیکی آن شلیک شد و ساختمان را در هم کوبید و موجب فروریختن مدرسه بر سر خودش گردید. دیری نپایید که موشک دومی حیاط مدرسه را، جایی که بازماندگان مستأصل در آن تجمع کرده بودند، هدف قرار داد.
زمان این حمله دقیقاً برای وارد کردن بیشترین خسارت تنظیم شده بود: ساعت ۱۰:۴۵ صبح در یک روز تحصیلی. دستکم ۱۵۶ نفر جان خود را از دست دادند که بیشتر آنها دانشآموزان این مدرسه بودند؛ مدرسهای که نه هیچگونه کاربرد نظامی داشت و نه در نزدیکی هیچ هدف نظامی قرار گرفته بود. افزون بر این، بیش از ۱۰۰ نفر نیز مجروح شدند.
این رویداد بلافاصله به عنوان یک جنایت جنگی بزرگ محکوم شد. اما پیت هگست، وزیر جنگ، آن را نادیده گرفت و بعداً اظهار داشت: «تنها کسانی که در حال حاضر باید نگران باشند، ایرانیانی هستند که فکر میکنند قرار است زنده بمانند.»
موشک کروز تاماهاوک توسط ریثیان تولید میشود و زیرسامانههای بهکاررفته در این عملیات نیز توسط یکی از شرکتهای تابعه بیایای سیستمز ساخته شده است.
واشنگتن همچنین از برتری تسلیحاتی خود برای حفظ متحدانش در قدرت استفاده میکند. عربستان سعودی تاکنون بزرگترین مشتری تسلیحات ایالات متحده بوده و صدها میلیارد دلار سلاحهای پیشرفته خریداری کرده است؛ تسلیحاتی که بلافاصله آنها را علیه یمن و برای سرکوب مخالفان داخلی به کار میگیرد.
ریاض حملات نسلکُشانهای را علیه زیرساختهای غیرنظامی در یمن، از جمله مزارع، شبکههای فاضلاب و تأسیسات آب، به راه انداخته که منجر به مرگ صدها هزار غیرنظامی شده است. در آگوست ۲۰۱۸، این کشور یک بمب هدایتشونده لیزری ۲۲۷ کیلوگرمی (۵۰۰ پوندی) را بر سر یک اتوبوس مدرسه در ضحيان در شمال یمن فرو ریخت. قطعات یافتشده در صحنه نشان داد که این بمب توسط لاکهید مارتین تولید شده است. در این حمله چهل کودک به قتل رسیدند؛ اتفاقی که در جریان کمپین به رهبری عربستان برای سرنگونی انصارالله از قدرت، به هیچ وجه نادر نبود.
اگر عربستان سعودی بزرگترین مشتری واشنگتن است، اسرائیل اصلیترین دریافتکننده کمکهای بلاعوض آن به شمار میرود. مطالعهای از دانشگاه براون نشان داد که در دو سال پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳، ایالات متحده ۲۱.۷ میلیارد دلار صرف کمکهای نظامی به اسرائیل کرده است؛ کمکهایی که شامل هواپیما، موشک و انواع و اقسام مهمات سلاحهای سبک میشود.
اسرائیل از این تسلیحات برای هدف قرار دادن سیستماتیک کودکان در غزه و فراتر از آن استفاده کرده است. دستکم ۹۷ درصد از مدارس این نوار پرجمعیت مورد اصابت قرار گرفتهاند. یکی از بارزترین این نمونهها، مدرسه دخترانه خدیجه در دیرالبلح بود که در ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۴ هدف حمله واقع شد. تحقیقات دیدبان حقوق بشر نشان داد که اسرائیل دستکم دو بمب جیبییو-۳۹ را بر روی این مدرسه فرو ریخته است؛ مهماتی که در ایالات متحده توسط بوئینگ تولید میشوند.
بنابراین، در حالی که تولیدکنندگان تسلیحات برای کودکان غربی قصههای پریان میخوانند، کودکان در سراسر جهان مجبورند کابوسی کاملاً واقعی را زندگی کنند؛ کابوسی که بخش بزرگی از آن مدیون همین شرکتهاست.
با این حال، فارغ از اینکه کودکان در ایالات متحده زندگی میکنند یا در یکی از کشورهای زیر چکمه این ابرقدرت، کودکان در همه جا، هرچند به شیوههای مختلف، توسط این شرکتهای تسلیحاتی هدف قرار گرفتهاند. در ایالات متحده، ریثیان، لاکهید مارتین، بوئینگ و دیگران برای تقویت بخشهای آموزشیِ دچار کمبود بودجه وارد عمل شدهاند. در حالی که لفاظیهای آنها بر توانمندسازی کودکان – بهویژه دختران – برای دنبال کردن رؤیاهای علمیشان تأکید دارد، نیت واقعی آنها تطهیر شهرتشان به عنوان بازرگانان مرگ و آموزش نسل بعدی آمریکاییها برای تبدیل شدن به اعضای مشتاق ماشین جنگی آمریکاست.
اما کودکان در آن سوی کره زمین، از چنین توهماتی بیبهرهاند و باید با این وحشت مداوم زندگی کنند که ممکن است قربانیان بعدی این شرکتها باشند. این تصویر، همان تصویری نیست که امثال ریثیان میخواهند هنگام تجسم محصولاتشان در ذهنمان نقش ببندد؛ از این رو، میلیونها دلار خرج میکنند تا با داستانهایی از توانمندسازی و کشف و شهود، حواس ما را پرت کنند. چه دنیایی است این دنیایی که در آن شرکتهای تسلیحاتی، کودکان را آموزش میدهند تا کودکان دیگر را بمباران کنند.
آلن مکلئود نویسنده ارشد پایگاه خبری مینتپرس است. او دکترای خود را در سال ۲۰۱۷ دریافت کرد و از آن زمان تاکنون دو کتاب تحسینشده با عناوین «اخبار بد از ونزوئلا: بیست سال اخبار جعلی و گزارشهای نادرست» و «پروپاگاندا در عصر اطلاعات: هنوز در حال تولید رضایت» و همچنین تعدادی مقاله دانشگاهی به رشته تحریر درآورده است. وی همچنین با رسانههایی نظیر فیر.ارگ، گاردین، سالون، گریزون، مجله جاکوبین و کامن دریمز همکاری داشته است. برای دنبال کردن آثار و تحلیلهای بیشتر آلن، او را در توییتر با شناسه @AlanRMacLeod دنبال کنید.