جنگ ۲۰ ساله افغانستان | دیدهبان حقوق بشر خواستار پاسخگویی همه طرفها شد
دیدهبان حقوق بشر در گزارشی تازه با لحنی تند اعلام کرده است که مجموعه روندهای بینالمللی در حال شکلگیری درباره جنگ افغانستان، از جمله گزارش نهایی کمیسیون جنگ افغانستان، باید به رسیدگی واقعی، بیطرفانه و فراگیر به جرایم جنگی همه طرفها منجر شود؛ موضوعی که بهگفته این نهاد، طی ۲۰ سال گذشته بارها زیر سایه ملاحظات سیاسی و امنیتی نادیده گرفته شده است.
به گزارش ایراف، دیدهبان حقوق بشر روز پنجشنبه، ۲۸ خرداد، اعلام کرد که انتشار گزارشهای جدید درباره جنگ افغانستان، از جمله گزارش نهایی کمیسیون جنگ افغانستان، فرصتی کمسابقه برای باز کردن پروندههای مسکوتمانده و بررسی تخلفات گسترده در جنگ ۲۰ ساله افغانستان ایجاد کرده است.
این نهاد تأکید کرده که عدالت زمانی معنا پیدا میکند که هیچ طرفی از دایره پاسخگویی خارج نشود.
کمیسیون جنگ افغانستان که در سال ۲۰۲۱ به دستور کنگره آمریکا تشکیل شد، قرار است طی حدود دو ماه آینده جمعبندی نهایی خود را درباره عملکرد آمریکا و پیامدهای حضور نظامی این کشور در افغانستان منتشر کند.
ارزیابیهای اولیه این کمیسیون نشان میدهد که اتکای واشنگتن به زورمندان، فساد ساختاری و نبود نهادهای پاسخگو، روند دولتسازی را از اساس تضعیف کرده و زمینه فروپاشی سیاسی را فراهم ساخته است.
با وجود این، برخی مقامهای پیشین افغانستان همچنان حاضر نیستند مسئولیت وضعیت بحرانی کشور را بپذیرند و تلاش کردهاند تصویری مطلوب از وضعیت حقوق بشر پیش از تسلط طالبان افغانستان در آگست ۲۰۲۱ ارائه دهند؛ روایتی که بهگفته دیدهبان حقوق بشر، با واقعیتهای ثبتشده در گزارشهای مستقل همخوانی ندارد.
این نهاد در ادامه گزارش خود یادآور شده است که تلاشهای گذشته برای جلوگیری یا تعویق تحقیقات بینالمللی—از جمله در سطح دیوان کیفری بینالمللی—بهطور مستقیم مانع رسیدگی کامل به جرایم شده است.
حتی در مواردی که تحقیقات شامل طالبان افغانستان، نیروهای دولتی پیشین و نیروهای خارجی بوده، روند بررسی با فشارهای سیاسی، مخالفت دولتها و مداخلات آشکار روبهرو شده است.
دیدهبان حقوق بشر تأکید کرده است که برای تحقق عدالت پایدار در افغانستان، باید سازوکاری مستقل، بیطرف و جامع ایجاد شود؛ سازوکاری که در آن هیچ گروهی مصونیت نداشته باشد و همه قربانیان بدون تبعیض بتوانند به روند عدالت دسترسی پیدا کنند.
دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، در حاشیه نشست گروه هفت اعلام کرد که احتمال بازگرداندن تجهیزات نظامی باقیمانده این کشور در افغانستان وجود دارد؛ تجهیزاتی که پس از خروج نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱ به ارزش میلیاردها دلار در این کشور رها شد و بخش عمده آن به دست طالبان افغانستان افتاد.
به گزارش ایراف، ترامپ روز چهارشنبه ۲۷ خرداد، در پاسخ به پرسش خبرنگاران گفت واشنگتن میتوانست تمامی تجهیزات نظامی خود را از افغانستان خارج کند، اما دولت جو بایدن آنها را در این کشور رها کرد.
او افزود: «ممکن است همه آن تجهیزات را پس بگیریم. اکنون این موضوع بیشتر جنبه نمادین دارد، زیرا این تجهیزات قدیمی شدهاند، اما شاید همه آنها را بازگردانیم.»
رییس جمهور آمریکا تأکید کرد اگر خروج نیروها به مسئولیت او انجام میشد، این روند «با عزت و افتخار» و همراه با انتقال کامل تجهیزات صورت میگرفت.
بر اساس برآورد وزارت جنگ آمریکا، پس از خروج نیروهای این کشور در اوت ۲۰۲۱، تجهیزات نظامی به ارزش بیش از هفت میلیارد دلار در افغانستان باقی ماند.
این تجهیزات شامل خودروهای زرهی، بالگردها و سلاحهای سبک بود که پس از سقوط حکومت پیشین، به کنترل طالبان افغانستان درآمد.
دولت بایدن پیشتر اعلام کرده بود که این تجهیزات در اختیار نیروهای امنیتی دولت پیشین افغانستان قرار داشت و پس از فروپاشی آن حکومت، به دست طالبان افتاد.
اظهارات تازه ترامپ در شرایطی مطرح میشود که موضوع تجهیزات باقیمانده آمریکا در افغانستان طی سالهای اخیر به یکی از محورهای انتقاد داخلی علیه دولت بایدن تبدیل شده است.
به باور ناظران، ترامپ با برجستهکردن این پرونده، تلاش دارد ناکامیهای دولت پیشین را یادآوری کند و خود را بهعنوان فردی معرفی کند که میتوانست خروج نیروها را «با مدیریت بهتر» انجام دهد.
این سخنان، فارغ از امکان عملی بازگرداندن تجهیزات، بیشتر جنبه سیاسی و نمادین دارد؛ چرا که بخش عمده این تجهیزات فرسوده شده و اکنون در اختیار طالبان افغانستان است.
گفتنی است که طالبان افغانستان در گذشته به اظهارات مشابه دونالد ترامپ واکنش تند نشان داده و بارها اعلام کردهاند که تجهیزات باقیمانده آمریکا در افغانستان «غنیمت جنگی» است.
آنها تأکید کردهاند که این سلاحها اکنون بخشی از توان دفاعیشان محسوب میشود و با همین تجهیزات از افغانستان دفاع خواهند کرد.
طالبان همچنین هرگونه تلاش واشنگتن برای بازگرداندن این تجهیزات یا بازگشت به پایگاههای نظامی را «اشغالگری» دانسته و رد کردهاند.
کنگره بهدنبال جلوگیری از بازگشت همکاران افغان آمریکا به افغانستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «شان وندیور»، رئیس نهاد حامی اسکان مجدد افغانها در آمریکا موسوم به «افغان ایواک»، اعلام کرد در پیشنویس «قانون مجوز دفاع ملی» آمریکا برای سال مالی 2027، موادی گنجانده شده است که از انتقال همکاران و متحدان پیشین آمریکا از قطر به افغانستان جلوگیری میکند.
وندیور با انتشار پیامی گفت در نسخههای تهیه شده توسط سنا و مجلس نمایندگان آمریکا، در مجموع سه ماده مرتبط با افغانستان درج شده است؛ دو ماده در لایحه سنا و یک ماده در لایحه مجلس نمایندگان به موضوع افغانستان اختصاص یافته است.
بر اساس این گزارش، سنای آمریکا پیشنهاد کرده است انتقال ساکنان اردوگاه السیلیه در قطر به افغانستان یا سایر کشورهای ناامن ممنوع شود. همچنین در مادهای دیگر، ایجاد یک برنامه جدید برای حفظ و نگهداری اسناد و سوابق همکاران ارتش آمریکا در افغانستان پیشنهاد شده است.
رئیس افغان ایواک با استقبال از این اقدام گفت چنین سازوکاری باید سالها پیش ایجاد میشد و در صورت تصویب میتواند به الگویی برای حفاظت از سوابق همکاران محلی آمریکا در سایر جنگها نیز تبدیل شود.
در همین حال، مجلس نمایندگان آمریکا نیز در پیشنویس قانون مجوز دفاع ملی، تمدید مهلت فعالیت و ارائه گزارش «کمیسیون جنگ افغانستان» را پیشنهاد کرده است.
رئیس افغان ایواک اظهار داشت این پیشنویس پس از تصویب در کنگره، برای امضای رئیسجمهور آمریکا در ماه دسامبر ارسال خواهد شد.
وی با این حال نسبت به سرنوشت ساکنان اردوگاه السیلیه ابراز نگرانی کرد و گفت این اردوگاه که حدود یک هزار و 100 متحد افغان آمریکا را در خود جای داده، قرار است تا 30 سپتامبر 2026 تعطیل شود.
این تحولات در حالی رخ میدهد که طی ماههای اخیر گزارشهایی درباره احتمال بازگرداندن پناهجویان افغان از اردوگاه السیلیه به افغانستان یا انتقال آنان به کشورهای ثالث، از جمله جمهوری دموکراتیک کنگو، منتشر شده و نگرانیهای گستردهای را در میان این افراد و نهادهای حامی آنان برانگیخته است.
گزارش تازه المجله از آغاز دوباره حضور نظامی روسیه در افغانستان پس از ۳۷ سال حکایت دارد؛ حضوری که همزمان با گسترش روابط مسکو و طالبان و افزایش نگرانیهای امنیتی کرملین از فعالیت داعش خراسان، بهعنوان یک تغییر راهبردی در سیاست منطقهای روسیه ارزیابی میشود.
به گزارش ایراف، بر اساس گزارش المجله، روسیه پس از خروج ارتش سرخ در سال ۱۹۸۹، اکنون بار دیگر حضور نظامی خود را در افغانستان از سر گرفته است.
این اقدام در شرایطی رخ میدهد که طالبان از سال ۲۰۲۱ کنترل کامل کشور را در اختیار دارد و مسکو طی سالهای اخیر روابط خود با این گروه را از سطح تماسهای سیاسی به همکاریهای امنیتی ارتقا داده است.
منابع آگاه به این رسانه گفتهاند که حضور جدید روسیه در افغانستان نه یک اقدام نمادین، بلکه بخشی از یک برنامه امنیتی گستردهتر برای مقابله با تهدیدهای فزاینده در مرزهای جنوبی روسیه است.
در گزارش تأکید شده که مسکو با توجه به خلأ امنیتی در افغانستان و نگرانی از گسترش فعالیت داعش خراسان، همکاری با طالبان را «ضرورتی راهبردی» میداند.
بهگفته منابع، توافقهای امنیتی و اطلاعاتی میان دو طرف در ماههای اخیر تقویت شده و حضور نظامی روسیه نیز در همین چارچوب تعریف میشود.
طالبان نیز که بهدنبال کسب مشروعیت بینالمللی است، از نزدیکی با روسیه استقبال کرده و این همکاری را نشانهای از پذیرش خود در معادلات منطقهای میداند.
روسیه طی ماههای گذشته بارها نسبت به افزایش فعالیت داعش خراسان هشدار داده است.
حملات مرگبار این گروه در روسیه و آسیای مرکزی حساسیت کرملین را نسبت به تحولات افغانستان افزایش داده و این کشور را به یکی از محورهای اصلی سیاست امنیتی مسکو تبدیل کرده است.
تحلیلگران معتقدند که روسیه با حضور مستقیم در افغانستان تلاش میکند از سرریز ناامنی به مرزهای خود و متحدانش جلوگیری کند.
بازگشت نظامی روسیه به افغانستان میتواند موازنه قدرت در منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
از یکسو، این اقدام جایگاه طالبان را در تعاملات منطقهای تقویت میکند و از سوی دیگر، واکنش کشورهای همسایه از جمله پاکستان، ایران و چین را بهدنبال خواهد داشت.
برخی تحلیلگران این تحول را آغاز مرحلهای تازه از رقابت ژئوپلیتیکی قدرتهای بزرگ در افغانستان میدانند؛ رقابتی که پس از خروج آمریکا از این کشور، شکل تازهای به خود گرفته است.
در مجموع میتوان گفت که حضور دوباره روسیه در افغانستان پس از ۳۷ سال، نشانهای از تغییر رویکرد کرملین در قبال تحولات منطقه و افزایش نگرانیهای امنیتی این کشور است. در شرایطی که تهدید داعش خراسان رو به گسترش است و طالبان بهدنبال تثبیت جایگاه خود در سطح بینالمللی، همکاری مسکو و کابل میتواند یکی از مهمترین تحولات امنیتی و ژئوپلیتیکی سالهای اخیر در آسیای مرکزی و جنوبی باشد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «احمدضیا سراج»، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان مدعی شد گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد هند بخشی از ظرفیتها و امکانات اولیه برای ساخت و توسعه پهپاد را در اختیار طالبان قرار داده است.
سراج به برخی رسانهها گفت که طالبان عمدتاً پهپادهای خود را از بازارهای آزاد تهیه کرده و با اعمال تغییراتی، قابلیت حمل مواد انفجاری را به آنها اضافه میکنند.
وی افزود که گزارشهای تأیید نشدهای نیز درباره کمکهای اولیه هند به برنامه پهپادی طالبان وجود دارد، هرچند برای این ادعا سند یا مدرکی ارائه نکرد.
رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان همچنین حملات پهپادی اخیر طالبان به خاک پاکستان را فاقد اثرگذاری نظامی قابل توجه دانست و گفت این اقدامات بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد و کاهش فشارهای داخلی انجام میشود.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که وزارت دفاع حکومت طالبان اعلام کرد مراکز وابسته به داعش، در ایالتهای بلوچستان و خیبرپختونخوا پاکستان را هدف حملات پهپادی قرار داده است.
در مقابل، وزارت اطلاعرسانی پاکستان اعلام کرد یک پهپاد متعلق به طالبان را در نزدیکی منطقه «شینکو» در شهرستان «خیبر» شناسایی و سرنگون کرده است.
سراج با اشاره به سابقه استفاده طالبان از پهپادها گفت آنها در سالهای 2019 و 2020 نیز از پهپادهای ابتدایی برای حمله به مواضع نظامی و برخی مناطق دیگر در ولایتهای مختلف افغانستان استفاده میکردند.
امضا 25 تفاهمنامه همکاری میان افغانستان و قزاقستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان اعلام کرد در نتیجه برگزاری مجمع تجاری افغان-قزاق 25 تفاهمنامه همکاری امضا شد.
بیانیه افزود این تفاهمنامهها در بخشهای واردات و صادرات در سکتورهای مختلف از جمله ادویه، سبزیجات و میوهجات خشک و تاره، همکاریهای بانکی، آرد، گندم و روغن و سیبزمینی میان اعضای بخش خصوصی دو کشور به امضا رسید.
مجمع تجاری افغان-قزاق روز گذشته با حضور «نورالدین عزیزی»، وزیر صنعت و تجارت حکومت طالبان و «سیریک ژومانگارین»، معاون نخستوزیر و وزیر اقتصاد قزاقستان، نمایندگان نهادهای اقتصادی و فعالان بخش خصوصی قزاقستان در کابل برگزار و افتتاح شد.
عزیزی در این مراسم بر اهمیت برگزاری نمایشگاهها و نشستهای تجاری مشترک تأکید کرد و حضور هیئت عالیرتبه قزاقستان را نشانهای از اراده جدی دو کشور برای گسترش همکاریهای اقتصادی، تجاری و سرمایهگذاری دانست و گفت حجم تجارت دوجانبه از سال 2022 تاکنون 100 درصد افزایش یافته است.
وی همچنین هدفگذاری تجارت 3 میلیارد دلاری را دستیافتنی خواند و بر توسعه همکاریهای بانکی، ترانزیتی و سرمایهگذاری تأکید کرد.
معاون جدید نماینده دبیرکل سازمان ملل در افغانستان کارش را آغاز کرد
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «برونو لمارکی» معاون جدید نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان و هماهنگکننده مقیم امور بشردوستانه این سازمان در افغانستان، امروز سهشنبه 26 خرداد وارد کابل شد و رسماً مسئولیت خود را آغاز کرد.
این انتصاب توسط «آنتونیو گوترش»، دبیرکل سازمان ملل، انجام شده و لمارکی جانشین «ایندریکا راتواته» در این سمت شده است.
معاون جدید نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل، مسئول هماهنگی فعالیتهای تمامی نهادها، صندوقها و برنامههای سازمان ملل در افغانستان خواهد بود و هدایت بخش توسعهای هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) را بر عهده خواهد داشت.
برونو لمارکی پیش از این مسئولیتهای متعددی را در ساختار سازمان ملل بر عهده داشته است. آخرین سمت وی، معاونت ویژه دبیرکل سازمان ملل در مأموریت تثبیت سازمان ملل در جمهوری دموکراتیک کنگو و همچنین هماهنگکننده مقیم و هماهنگکننده امور بشردوستانه در این کشور طی سالهای 2022 تا 2026 بوده است.
وی پیشتر نیز از سال 2020 تا 2021 بهعنوان معاون ویژه دبیرکل سازمان ملل در دفتر سازمان ملل در هائیتی و هماهنگکننده مقیم و امور بشردوستانه این کشور فعالیت کرده بود.
لمارکی همچنین در سمت معاون مدیر و معاون اداره کننده دفتر بحران برنامه توسعه سازمان ملل و نیز در بخشهای مختلف دفتر پیشگیری و بازسازی پس از بحران این نهاد خدمت کرده است.
وی در طول دوران فعالیت خود در برنامه توسعه سازمان ملل، مأموریتهای میدانی متعددی را در کشورهای مختلف از جمله سومالی، هائیتی، سرزمینهای اشغالی فلسطین و کامبوج انجام داده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «امیرخان متقی»، وزیر خارجه حکومت طالبان با «رزماری دیکارلو»، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد در امور سیاسی و صلح گفتگو کرد.
بر اساس بیانیه منتشر شده توسط طالبان، دو طرف در این تماس درباره رساندن کمکهای بشردوستانه به افغانهای نیازمند و افزایش هرچه بیشتر اثربخشی روند کمکرسانی بحث و تبادل نظر کردند.
بیانیه افزود دیکارلو از تسهیلات ارائه شده و همکاری حکومت طالبان برای فعالیتهای بشردوستانه قدردانی کرد و آن را در رساندن بهموقع و مؤثر کمکها به نیازمندان مهم دانست.
معاون دبیرکل سازمان ملل همچنین درباره آخرین تحولات مربوط به هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) اطلاعاتی ارائه کرد و توضیحاتی درباره تلاشها و فعالیتهای جاری این سازمان در افغانستان در اختیار وزیر خارجه طالبان قرار داد.
دو طرف در پایان نیز بر تداوم تفاهم متقابل، تعامل سازنده و گسترش همکاریهای بیشتر میان حکومت طالبان و سازمان ملل تأکید کردند.
وزیر خارجه حکومت طالبان و معاون دبیرکل سازمان ملل در حالی گفتگو کردند که شورای امنیت 25 خرداد با تصویب قطعنامهای، مأموریت یوناما را تا 17 ژوئن 2027 تمدید کرد و بر نقش این نهاد در تسهیل گفتگو میان طالبان، کشورهای منطقه، جامعه جهانی و نهادهای مدنی تأکید نمود.
شورای امنیت همچنین از یوناما خواست از شکلگیری نظام حکمرانی فراگیر با مشارکت زنان، اقلیتها و سایر اقشار جامعه پشتیبانی کند و وضعیت حقوق بشر، تحولات سیاسی، امنیتی، اقتصادی و اجتماعی افغانستان را بهطور مستمر رصد و گزارش دهد.
آغاز فعالیت مرکز منطقهای سازمان ملل با محوریت آسیای مرکزی و افغانستان
دولت قزاقستان با توشیح رئیسجمهور قاسم جومارت توکایف، روند حقوقی ایجاد مرکز منطقهای سازمان ملل متحد برای اهداف توسعه پایدار را نهایی کرد؛ مرکزی که قرار است با بودجه سالانه سهمیلیون دلار تا ۲۰۲۹ فعالیت کند و محور همکاریهای توسعهای در آسیای مرکزی و افغانستان باشد.
به گزارش ایراف، بر اساس گزارش وبسایت «زاکون کاز»، توافقنامه ایجاد این مرکز میان دولت قزاقستان و سازمان ملل متحد امضا شده و با توشیح قانون مربوطه از سوی رئیسجمهور، تمامی مراحل داخلی آن تکمیل شده است.
این مرکز در خاک قزاقستان مستقر خواهد شد و مأموریت آن، تقویت هماهنگی منطقهای در اجرای اهداف توسعه پایدار و ارتقای کارایی برنامههای کمکهای فنی سازمان ملل عنوان شده است.
در سند منتشرشده از سوی ریاستجمهوری قزاقستان تأکید شده که این مرکز علاوه بر تبادل تجربههای تخصصی، نقش مهمی در ارائه تحلیلهای کارشناسی برای کشورهای منطقه ایفا خواهد کرد.
همچنین چارچوب حقوقی فعالیت مرکز، نحوه تعامل آن با نهادهای دولتی، وضعیت کارکنان و سازوکارهای مالی و اداری در متن توافقنامه مشخص شده است.
بر پایه این توافق، محورهای اصلی فعالیت مرکز شامل توسعه پایدار، مقابله با تغییرات اقلیمی، رشد اقتصادی فراگیر، سیاستهای اجتماعی و همکاریهای بشردوستانه خواهد بود؛ حوزههایی که نیازهای مشترک کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان را پوشش میدهد.
مقامهای قزاقستان اعلام کردهاند که این مرکز هر سال برنامه کاری مشخصی تدوین و اجرا میکند و فعالیتهای آن زیر نظر یک شورای مشورتی و یک کمیته بینالمللی هماهنگکننده پیش خواهد رفت.
دولت قزاقستان طبق مفاد توافقنامه، متعهد شده است که طی پنج سال آینده، سالانه سهمیلیون دلار برای اجرای برنامههای این مرکز در اختیار سازمان ملل قرار دهد.
مقامهای دولتی این اقدام را گامی مهم در تقویت همکاریهای منطقهای و حمایت از روندهای توسعه پایدار در آسیای مرکزی و افغانستان توصیف کردهاند.
سمیع یوسفزی، خبرنگار شناختهشده افغانستان، در یادداشتی تازه میگوید محدودیتهای اعمالشده از سوی هبتالله آخوندزاده بر فناوری و زندگی اجتماعی، ادامه همان الگوی حکمرانی سنتی و قبیلهای است که افغانستان را از مسیر توسعه دور کرده و جامعه را در چرخهای از پیشرفت و عقبگرد گرفتار نگه داشته است.
به گزارش ایراف، در یادداشتی که سمیع یوسفزی، خبرنگار باسابقه افغانستان، منتشر کرده، او تأکید میکند که محدودیتهای تازه طالبان بر گوشیهای هوشمند و فناوری مدرن «نباید تعجبآور باشد».
به گفته او، هبتالله آخوندزاده همچنان با ذهنیتی سنتی و قبیلهای حکومت میکند؛ ذهنیتی که قدرت را در دست یک فرد متمرکز میبیند و تلاش دارد ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی افغانستان را با الگوی یک «روستای سنتی قندهاری» همسو کند.
یوسفزی در این یادداشت، افغانستان را کشوری توصیف میکند که «جهتگیری ایدئولوژیک و سیاسی منسجم ندارد» و همین بیثباتی تاریخی، جامعه را در برابر موجهای متناقض تغییر و مقاومت آسیبپذیر کرده است.
او با اشاره به تجربه تاریخی سال ۱۹۱۹ مینویسد: امانالله خان با اصلاحات مدرن و گسترش آموزش زنان، جامعه سنتی افغانستان را شوکه کرد و سرانجام مجبور به ترک کشور شد. اما امروز، در سال ۲۰۲۶، طالبان در حال اجرای نوعی «اصلاحات معکوس» هستند؛ اصلاحاتی که در آن زنان از تحصیل، کار و بسیاری از فعالیتهای اجتماعی محروم شدهاند و قوانین سختگیرانه درباره پوشش و رفتار بر آنان تحمیل میشود.
به باور یوسفزی، مردم افغانستان در طول تاریخ نتوانستهاند اولویتهای واقعی خود را تشخیص دهند: «۱۰۷ سال پیش مردم علیه مدارس قیام کردند؛ امروز همان مردم خواهان آموزشاند، اما روحانیون حاکم آن را کفر میدانند.»
او این وضعیت را یکی از بزرگترین تناقضهای اجتماعی افغانستان میداند؛ کشوری که در یک قرن، از امید به پیشرفت به محدودیتهای شدید رسیده است.
در این یادداشت آمده است که کمتر کشوری در جهان، چنین تغییرات منفی و پرتعصبی را در هنجارهای اجتماعی و نقش زنان تجربه کرده است.
یوسفزی این روند را «عقبگردی تاریخی» توصیف میکند که پیامدهای آن نسلها ادامه خواهد داشت.
او در پایان با اشاره به ضربالمثلی مشهور مینویسد: «کوهها باقی میمانند، افغانها باقی میمانند.»
اما تأکید میکند که ماندن کافی نیست؛ افغانستان نیازمند بازگشت به عقلانیت، آموزش و توسعه است.
شورای امنیت خواستار تسهیل گفتگو میان طالبان و جامعه بینالمللی شد
به گزارش خبرگزاری تسنیم، شورای امنیت سازمان ملل با تصویب قطعنامهای، مأموریت هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) را تا 17 ژوئن 2027 تمدید کرد و در بخشی از این قطعنامه بر نقش یوناما در تسهیل گفتگو میان طالبان، کشورهای منطقه، جامعه بینالمللی و نهادهای مدنی تأکید نمود.
بر اساس متن قطعنامه، یوناما موظف شده است از طریق مجامع و سازوکارهای مرتبط تحت رهبری سازمان ملل، از جمله گروه نمایندگان ویژه و فرستادگان ویژه کشورهای مشارکتکننده در امور افغانستان، زمینه گفتگو میان «مقامات مربوطه» در افغانستان و سایر طرفهای ذینفع را فراهم کند.
منظور از «مقامات مربوطه» در متن قطعنامه، حکومت طالبان است، اصطلاحی که پس از اختلاف نظر میان اعضای شورای امنیت جایگزین عبارت «مقامات بالفعل» شده است.
شورای امنیت هدف از این گفتگوها را کمک به پایبندی افغانستان به تعهدات و الزامات بینالمللی و فراهمسازی زمینه ادغام کامل این کشور در جامعه جهانی عنوان کرده است.
در قطعنامه همچنین از یوناما خواسته شده است که از تشکیل نظام حکمرانی فراگیر و پاسخگو در سطوح ملی و محلی حمایت کند، نظامی که در آن مشارکت کامل، برابر، معنادار و ایمن زنان و همچنین حضور اقلیتها، جوانان و افراد دارای معلولیت تضمین شده باشد.
شورای امنیت بار دیگر نسبت به وضعیت حقوق بشر در افغانستان، بهویژه محدودیتهای اعمالشده علیه زنان و دختران، ابراز نگرانی کرده و تأکید کرده است که نبود حقوق و آزادیهای اساسی، دستیابی به صلح، ثبات و رفاه در افغانستان را ناممکن میسازد. این نهاد همچنین از طالبان خواسته است تمامی سیاستها و اقداماتی را که با تعهدات بینالمللی افغانستان در حوزه حقوق بشر مغایرت دارند، لغو کنند.
قطعنامه جدید همچنین از یوناما میخواهد وضعیت حقوق بشر، از جمله حقوق زنان و کودکان، تحولات سیاسی و امنیتی، شرایط اقتصادی و اجتماعی، و پیامدهای چالشهایی مانند کمبود آب و بلایای طبیعی را مستندسازی و گزارش کند.
شورای امنیت علاوه بر تمدید مأموریت یوناما، از دبیرکل سازمان ملل خواسته است تا 31 مارس 2027 یک بازنگری راهبردی از مأموریت این نهاد در افغانستان انجام داده و گزارشی درباره نحوه افزایش کارآمدی، هماهنگی و انسجام فعالیتهای سازمان ملل در این کشور ارائه کند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «فو کونگ»، نماینده دائم چین در سازمان ملل در نشست شورای امنیت خواستار لغو تحریمهای یکجانبه و غیرقانونی کشورهای غربی علیه افغانستان شد و تأکید کرد بازگرداندن داراییهای بانک مرکزی این کشور و رفع محدودیتهای موجود، برای بازسازی و توسعه افغانستان ضروری است.
نماینده چین این اظهارات را به عنوان مسئول پرونده افغانستان در شورای امنیت و در جریان توضیح رأی این کشور درباره قطعنامه تمدید مأموریت هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) مطرح کرد.
فو کونگ گفت این قطعنامه نشاندهنده حمایت قاطع شورای امنیت از فعالیتهای یوناما است و در عین حال برخی وظایف تکراری این نهاد را سادهسازی کرده تا تمرکز آن بر مأموریتهای اصلی افزایش یابد.
وی افزود یوناما باید همچنان در زمینه هماهنگی کمکهای بینالمللی، تسهیل گفتگوها میان طالبان، کشورهای منطقه، جامعه جهانی و نهادهای مدنی و نیز ترویج حقوق بشر فعال باقی بماند و توان پاسخگویی به تحولات افغانستان را تقویت کند.
نماینده چین همچنین تأکید کرد این قطعنامه بر ضرورت تأمین امنیت و تسهیلات لازم برای فعالیتهای سازمان ملل در افغانستان تأکید دارد و خواستار رفع محدودیتهای دسترسی زنان افغان شاغل در سازمان ملل به دفاتر این نهاد شد.
فو کونگ در بخش دیگری از سخنانش با ابراز نگرانی نسبت به وضعیت اقتصادی و انسانی افغانستان گفت یوناما باید جامعه بینالمللی، بهویژه کمککنندگان سنتی، را به افزایش کمکها تشویق کند و از روند بازگشت آوارگان، احیای اقتصادی و توسعه همکاریهای منطقهای حمایت نماید.
وی همچنین به وضعیت حقوق بشر در افغانستان، بهویژه حقوق زنان و دختران اشاره کرد و گفت یوناما باید به تعامل با حکومت طالبان و سایر طرفهای ذیربط ادامه دهد و بر بهبود دسترسی زنان به آموزش، بهداشت، اشتغال و مشارکت اجتماعی تأکید داشته باشد.
نماینده چین در ادامه تصریح کرد یوناما باید نقش پل ارتباطی میان افغانستان و جامعه جهانی را تقویت کند و روند گفتگو و تعامل را تسهیل نماید. به گفته وی، چین از روند دوحه و همچنین سازوکارهای منطقهای از جمله فرمت مسکو و سازمان همکاری شانگهای برای پیشبرد ثبات در افغانستان حمایت میکند.
در پایان، نماینده چین تأکید کرد شورای امنیت از دبیرکل سازمان ملل خواسته است یک ارزیابی راهبردی از یوناما انجام دهد و گزارش آن را تا پایان مارس سال آینده ارائه کند. وی گفت این ارزیابی باید با مشارکت و مشورت افغانستان، کشورهای منطقه و سایر طرفهای ذیربط انجام شود.
روسیه: بدون تعامل با طالبان برقراری صلح پایدار در افغانستان ممکن نیست
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «آنا اوستیگنیوا»، معاون نماینده دائم روسیه در سازمان ملل در نشست شورای امنیت تأکید کرد بدون گفتگو و تعامل با مقامات طالبان، ایجاد صلح پایدار در افغانستان ممکن نیست.
این دیپلمات روس ضمن استقبال از تمدید مأموریت هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) گفت قطعنامه شورای امنیت برای تمدید این نهاد بر حمایت از مردم افغانستان برای ساختن کشوری صلحآمیز، باثبات و عاری از تروریسم و مواد مخدر تأکید دارد.
نماینده روسیه افزود ساختار فعالیتهای یوناما بدون تغییر باقی مانده و این مأموریت میتواند بهطور کامل به کار خود ادامه دهد. وی همچنین اشاره به بخشهای مربوط به توسعه اقتصادی افغانستان را مثبت ارزیابی کرد و آن را پایهای برای خودکفایی این کشور دانست.
اوستیگنیوا در ادامه با تأکید بر ضرورت بازنگری راهبردی در فعالیتهای یوناما گفت این روند باید بر اساس ارزیابی واقعبینانه و با همکاری طالبان و با در نظر گرفتن نیازهای مردم این کشور، بهویژه در حوزههای انسانی، توسعهای و ظرفیتسازی انجام شود.
وی همچنین هشدار داد نباید از این بازنگری برای تبدیل یوناما به ابزاری نظارتی در خدمت منافع کشورهای غربی استفاده شود و چنین اقدامی میتواند حضور سازمان ملل در افغانستان را تضعیف کند.
معاون نماینده روسیه در ادامه نیز از عدم گنجانده شدن برخی مفاهیم مانند «همکاری عملگرایانه درباره افغانستان» در متن نهایی ابراز تأسف کرد و آن را نتیجه رویکرد غیرسازنده برخی طرفها، بهویژه آمریکا دانست.
اوستیگنیوا گفت: ما از اینکه به دلیل رویکرد غیرسازنده هیئت آمریکا، این سند نتوانسته یک عنصر مهم را منعکس کند، ابراز تأسف میکنیم؛ یعنی همکاری عملگرایانه درباره افغانستان و تلاشهای دیپلماتیک گستردهتر با هدف یافتن یک راهحل جامع برای مسئله افغانستان. مایه تأسف است که همان کشوری که خود توافقی را با طالبان بدون مشارکت دولت وقت امضا کرد، همچنان در حال دیکته کردن چارچوبهای چنین همکاریهایی و تعیین شکل و طرفهای آن است.
نماینده روسیه در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر تعامل با طالبان اظهار داشت: ما معتقدیم ایجاد صلح پایدار در این کشور بدون یک رویکرد قابلاتکا که بر ادغام دوباره افغانستان در نظام بینالملل متمرکز باشد، ممکن نیست. این رویکرد باید بر ارزیابی عینی و گفتگوی صبورانه با مقامات افغانستان استوار باشد. هیچ جایگزینی برای آن وجود ندارد. موفقیت مأموریت یوناما و حتی آینده آن بهطور کلی به همین امر وابسته است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «سریک ژومانگارین»، معاون نخستوزیر و وزیر اقتصاد قزاقستان در رأس یک هیئت عالیرتبه اقتصادی وارد کابل شد تا در مجمع تجاری و اقتصادی افغانستان و قزاقستان و همچنین نمایشگاه محصولات و تولیدات قزاقستان در پایتخت افغانستان شرکت کند.
وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان اعلام کرد در ترکیب این هیئت، شماری از معاونان نهادهای دولتی، مسئولان بخشهای اقتصادی و نمایندگان برجسته بخش خصوصی قزاقستان نیز حضور دارند.
این سفر در حالی انجام میشود که روابط اقتصادی و تجاری میان افغانستان و قزاقستان در سالهای اخیر روندی رو به گسترش داشته است و دو طرف علاقهمند هستند همکاریهای خود را در حوزههای تجارت، ترانزیت، سرمایهگذاری، کشاورزی، صنایع غذایی و تأمین مواد اولیه توسعه دهند.
وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان حضور این هیئت بلندپایه در کابل را نشانه اهمیت افغانستان در سیاست اقتصادی و منطقهای قزاقستان و بیانگر اراده مشترک دو کشور برای گسترش همکاریهای دوجانبه دانست.
بیانیه افزود انتظار میرود برگزاری مجمع تجاری و نمایشگاه محصولات قزاقستان، زمینه افزایش حجم مبادلات تجاری، ایجاد شراکتهای جدید میان بخش خصوصی دو کشور، تبادل تجربیات و جذب سرمایهگذاریهای تازه را فراهم کند.
بهگزارش خبرگزاری تسنیم، «وانگ یی»، وزیر خارجه چین، در بیستوپنجمین سالگرد تأسیس سازمان همکاری شانگهای، بر ضرورت حمایت عملی کشورهای عضو از بازسازی و توسعه اقتصادی افغانستان تأکید کرد.
بهگزارش رسانههای چینی، وانگ یی در این مراسم، سازمان همکاری شانگهای را نیرویی ثباتبخش و سازنده در منطقه توصیف کرد و گفت این نهاد باید نقش فعالتری در حمایت از روند بازسازی افغانستان ایفا کند.
وزیر خارجه چین همچنین خواستار تلاش کشورهای عضو برای تقویت صلح و ثبات در غرب آسیا شد و بر اهمیت حفظ امنیت مشترک، جامع و پایدار در منطقه تأکید کرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، گسترش همکاریها در حوزههای تجارت، اتصال منطقهای، نوآوریهای علمی، صنایع سبز و اقتصاد دیجیتال را از اولویتهای سازمان همکاری شانگهای برشمرد و بر تسریع روند ایجاد بانک توسعه این سازمان تأکید کرد.
در همین مراسم، نورلان ایرمکبایف، دبیرکل سازمان همکاری شانگهای، اعلام کرد این سازمان اکنون دارای چارچوب حقوقی مستحکم و 30 سازوکار همکاری است و حدود 20 کشور نیز خواهان پیوستن به آن هستند.
اظهارات وانگ یی در شرایطی مطرح میشود که چین تلاش دارد مسائل مرتبط با افغانستان را از طریق همکاریهای منطقهای و در چارچوب سازمان همکاری شانگهای پیگیری کند.
سازمان همکاری شانگهای در سال 2001 تأسیس شد و در زمان حاضر 10 عضو کامل و دو کشور ناظر دارد. این سازمان از نظر وسعت جغرافیایی و جمعیت، بزرگترین سازمان همکاری منطقهای جهان محسوب میشود.
چین اگرچه تاکنون حکومت طالبان را بهرسمیت نشناخته است، اما روابط سیاسی و اقتصادی خود با کابل را حفظ کرده و در سالهای اخیر از تعامل با طالبان حمایت کرده است، با این حال، کندی اجرای برخی پروژههای اقتصادی از جمله پروژه استخراج معدن مس عینک و همچنین نگرانیهای امنیتی چین درباره حضور اعضای «جنبش ترکستان شرقی» در افغانستان، از مهمترین چالشهای موجود در روابط دو طرف بهشمار میرود.
ازبکستان: کریدور «ترانس-افغان» کلید دسترسی به آبهای جنوبی است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «شوکت میرضیایف»، رئیسجمهور ازبکستان، در مراسم افتتاحیه پنجمین مجمع بینالمللی سرمایهگذاری تاشکند اعلام کرد این کشور به طور فعال در حال کار بر روی پروژه کریدور «ترانس-افغان» برای دسترسی به آبهای جنوبی است.
این مراسم با سخنرانی رئیسجمهور ازبکستان آغاز شد و هیئتی از حکومت طالبان نیز در آن حضور داشت.
میرضیایف در بخش از سخنان خود، توسعه اتصال منطقهای و لجستیکی را از اولویتهای اصلی دولتش عنوان کرد و گفت دسترسی به بازارهای تجارت بینالمللی برای سرمایهگذاران اهمیت اساسی دارد.
وی افزود سران کشورهای منطقه نیز در این نشست حضور دارند و در سالهای اخیر تلاشهای مشترکی برای تبدیل آسیای مرکزی به منطقهای یکپارچه، با فرصتهای گسترده و باز به جهان در جریان است.
رئیسجمهور ازبکستان با اشاره به پروژههای زیرساختی منطقهای گفت: در همکاری با چین و قرقیزستان، ساخت یک خط آهن راهبردی با سرعت ادامه دارد. همچنین به صورت فعال بر روی پروژه کریدور ترانس-افغان کار میشود که دسترسی مستقیم به بنادر جنوبی را فراهم خواهد کرد.
میرضیایف تأکید کرد با تکمیل کامل این پروژهها، کشورهای منطقه به شبکه مسیرهای حملونقل متصل کننده آسیا و اروپا خواهند پیوست.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «زلمی خلیلزاد»، نماینده ویژه سابق آمریکا در امور افغانستان، با استقبال از حمایت «شوکت میرضیایف»، رئیسجمهور ازبکستان، از پروژه کریدور «ترانس-افغان» تأکید کرد روابط پرتنش و خصمانه میان افغانستان و پاکستان مهمترین مانع در مسیر اجرای این پروژه راهبردی است.
خلیلزاد با انتشار پیامی در ایکس، از نقش و رهبری رئیسجمهور ازبکستان در پیشبرد این طرح قدردانی کرد و گفت کریدور ترانس-افغان گامی مهم برای اتصال آسیای مرکزی و افغانستان به آسیای جنوبی، دریای عرب، خلیج فارس و اقیانوس هند است.
وی افزود موفقیت این پروژه میتواند به افزایش رفاه اقتصادی و تقویت ثبات در آسیای مرکزی، افغانستان و پاکستان کمک کند، اما تداوم اختلافات و تنشهای سیاسی میان کابل و اسلامآباد یکی از موانع اصلی تحقق این هدف است.
نماینده سابق آمریکا در امور افغانستان تصریح کرد منافع گسترده و بالقوه این کریدور باید انگیزهای برای افغانستان و پاکستان فراهم کند تا اختلافات خود را از طریق راهحلهای دیپلماتیک و توافقات سیاسی حلوفصل کنند.
خلیلزاد همچنین اظهار داشت حکومت طالبان از علاقه خود به مشارکت در این پروژه خبر داده است و در مقابل، رهبری نظامی پاکستان نیز باید رویکردی مثبت و سازنده در قبال آن اتخاذ کند.
وی با تأکید بر اهمیت همکاریهای منطقهای گفت هر دو طرف باید به فرصتها و چشماندازهای مثبت ناشی از اجرای این پروژه بیندیشند و از تکرار اشتباهات گذشته پرهیز کنند.
اظهارات خلیلزاد پس از آن مطرح شد که «شوکت میرضیایف»، رئیسجمهور ازبکستان، در مراسم افتتاحیه پنجمین مجمع بینالمللی سرمایهگذاری تاشکند اعلام کرد کشورش بهطور فعال روی پروژه کریدور ترانس-افغان کار میکند.
میانجیگری پاکستان میان ایران و آمریکا؛ فضلالرحمن خواستار رفتاری مشابه با افغانستان شد
مولانا فضلالرحمان، رهبر جمعیت علمای اسلام پاکستان، با انتقاد از سیاستهای کنونی حکومت پاکستان در قبال افغانستان، تأکید کرد اسلامآباد باید همانگونه که در تنشزدایی میان آمریکا و ایران نقش میانجیگرانه میپذیرد، در برابر کابل نیز سیاستی مبتنی بر گفتوگو، اعتمادسازی و پرهیز از اقدام نظامی اتخاذ کند.
به گزارش ایراف، مولانا فضلالرحمان، از چهرههای بانفوذ سیاسی و مذهبی پاکستان، بار دیگر سیاستهای امنیتی و منطقهای اسلامآباد را زیر سؤال برد و گفت که حکومت پاکستان نمیتواند در یکسو از صلح میان آمریکا و ایران حمایت کند و در سوی دیگر در قبال افغانستان به سیاستهای سختگیرانه و نظامی متوسل شود.
او با اشاره به حملات هوایی پاکستان در خاک افغانستان، این پرسش را مطرح کرد که آیا چنین اقداماتی واقعاً به کاهش فعالیت گروههای شبهنظامی در داخل پاکستان منجر شده یا برعکس، به تشدید ناامنی در مناطق مرزی انجامیده است؟
این سخنان در حالی مطرح میشود که طی ماههای اخیر، تنشهای مرزی میان دو کشور افزایش یافته و برخی جریانهای سیاسی پاکستان نیز نسبت به پیامدهای این رویکرد هشدار دادهاند.
فضلالرحمان همچنین یادآور شد که اسلامآباد فراموش کرده است افغانستان در جنگهای ۱۹۶۵ و ۱۹۷۱ چگونه مرزهای غربی پاکستان را بدون هیچ چشمداشتی امن نگه داشت و اجازه نداد تهدیدی از خاک افغانستان متوجه پاکستان شود.
او تأکید کرد که این سابقه تاریخی باید در محاسبات امروز سیاستمداران پاکستانی لحاظ شود.
این سیاستمدار پاکستانی با انتقاد از نگاه امنیتمحور در روابط دو کشور گفت: «به جای پرداختن به اختلافات گذشته، اسلامآباد و کابل باید برای ایجاد فضایی از اعتماد، درک متقابل و همکاری تلاش کنند؛ زیرا ثبات افغانستان و پاکستان بهطور جداییناپذیر به یکدیگر گره خورده است.»
در ماههای اخیر، فضلالرحمان بارها سیاستهای افغانستانیِ حکومت پاکستان را شکستخورده توصیف کرده و گفته است که رویکرد مداخلهجویانه چند دهه گذشته نهتنها به ثبات منطقه کمک نکرده، بلکه بیاعتمادی میان دو کشور را افزایش داده است.
او در سخنرانیهای مختلف، از جمله در پارلمان پاکستان، خواستار بازنگری جدی در سیاستهای امنیتی و مرزی شده و تأکید کرده است که گفتوگو، دیپلماسی و همکاری اقتصادی تنها راه کاهش تنشهاست.
همچنین برخی دیگر از سیاستمداران پاکستانی، از جمله اسد قیصر، نسبت به پیامدهای اقتصادی بستهشدن گذرگاههای مرزی هشدار داده و گفتهاند ادامه این وضعیت میتواند به رکود صنعتی و تجاری در مناطق مرزی پاکستان منجر شود.
این در حالی است که چند روز پیش امیرخان متقی سرپرست وزارت خارجه حکومت طالبان در گفتوگوی تلفنی با وزرای خارجه قطر، عربستان و ترکیه اعلام کرد که کابل حلوفصل بحران با پاکستان را در گفتوگو، دیپلماسی و ابزارهای سیاسی جستوجو میکند.
حمایت مسکو از تمدید مأموریت یوناما | تأکید روسیه بر گفتوگوی واقعبینانه با طالبان
معاون نمایندۀ روسیه در سازمان ملل با اعلام حمایت کشورش از تمدید یکسالۀ مأموریت یوناما، تأکید کرد که حل بحران افغانستان بدون رویکردی واقعگرایانه و گفتوگوی مستمر با طالبان ممکن نیست و هرگونه تلاش برای تبدیل این هیئت به ابزار فشار غرب، پذیرفتنی نخواهد بود.
به گزارش ایراف، آنا اوستیگنیوا، معاون نمایندۀ دائم روسیه در سازمان ملل متحد، در نشست شورای امنیت اعلام کرد که مسکو به قطعنامه تمدید مأموریت یوناما برای یک سال دیگر رأی مثبت داده است.
او گفت این تصمیم با هدف حمایت از مردم افغانستان برای ساختن کشوری «آرام، مرفه و عاری از تروریزم و مواد مخدر» اتخاذ شده است.
اوستیگنیوا با اشاره به نقش چین در پرونده افغانستان، از تلاشهای پکن برای یافتن راهحلهای سازشی استقبال کرد و افزود که همکاریهای منطقهای میتواند مسیر رسیدن به ثبات پایدار را هموار کند.
معاون نمایندۀ روسیه تصریح کرد که ساختار و حوزههای کاری یوناما باید بدون تغییرات اساسی حفظ شود تا این هیئت بتواند مأموریت خود را در افغانستان بهطور کامل ادامه دهد.
او همچنین گنجاندن بخشهایی مرتبط با توسعۀ اقتصادی افغانستان در متن قطعنامه را اقدامی مثبت و در جهت تقویت «خودکفایی» این کشور دانست.
اوستیگنیوا با اشاره به بحثها پیرامون بررسی استراتژیک فعالیتهای یوناما تأکید کرد که هرگونه بازنگری باید بر اساس «تحلیل دقیق و عینی از وضعیت» و با در نظر گرفتن نیازهای واقعی مردم افغانستان انجام شود؛ نیازهایی که شامل ظرفیتسازی، کمکهای بشردوستانه و توسعۀ اجتماعی و اقتصادی است.
او در بخش دیگری از سخنانش از آنچه «رویکرد غیرسازندۀ هیئت آمریکایی» در جریان مذاکرات خواند، ابراز ناامیدی کرد و گفت این رفتار مانع از گنجاندن برخی عناصر همکاری عملی در متن نهایی قطعنامه شده است.
به گفتۀ او، چنین رویکردهایی نهتنها روند تصمیمگیری را دشوار میکند، بلکه میتواند بر کارآمدی مأموریت سازمان ملل نیز تأثیر منفی بگذارد.
اوستیگنیوا بار دیگر تأکید کرد که «گفتوگوی صبورانه و واقعبینانه با طالبان» ضروری است و هیچ جایگزینی برای آن وجود ندارد.
او گفت تعامل مستمر یوناما با طالبان برای هماهنگی کمکهای بشردوستانه و حمایت از اقشار آسیبپذیر در افغانستان اهمیت حیاتی دارد.
نمایندۀ روسیه در پایان سخنانش گفت که تصمیم شورای امنیت تنها به معنای حمایت از یوناما نیست، بلکه پیامی روشن به مردم افغانستان است مبنی بر اینکه جامعۀ جهانی همچنان متعهد به کمک برای تأمین صلح، ثبات و بهبود شرایط زندگی در این کشور است.
گفتنی است که در پایان نشست امروز(یکشنبه، ۲۵ خرداد) مأموریت یوناما در شورای امنیت سازمان ملل متحد رسماً برای یک سال دیگر تمدید شد.
وضعیت افغانستان محور گفتگوهای اتحادیه اروپا و آسیای مرکزی
به گزارش خبرگزاری تسنیم، هشتمین نشست نمایندگان ویژه و فرستادگان اتحادیه اروپا و کشورهای آسیای مرکزی در امور افغانستان با هدف بررسی وضعیت این کشور و پیامدهای آن بر امنیت و ثبات منطقهای در آلماتی برگزار شد.
وزارت امور خارجه قزاقستان با اعلام این خبر گفت در این نشست، شرکتکنندگان دیدگاههای خود را درباره تحولات جاری در افغانستان و تأثیر آن بر امنیت و ثبات منطقه تبادل کردند و همچنین چشمانداز همکاریهای بینالمللی برای حمایت از توسعه پایدار اجتماعی و اقتصادی افغانستان نیز مورد بحث قرار گرفت.
شرکتکنندگان در ادامه درباره تقویت یکپارچگی منطقهای گفتگو کردند و توسعه مسیرهای حملونقل، لجستیک و ترانزیتی از طریق افغانستان را یکی از محورهای مهم همکاری دانستند؛ موضوعی که میتواند به گسترش تجارت میان آسیای مرکزی و جنوبی و تقویت ارتباطات اقتصادی با اتحادیه اروپا کمک کند.
در این نشست بر نقش قزاقستان در پیشبرد رویکردهای سیاسی و دیپلماتیک برای حل چالشهای منطقهای و نیز اهمیت تقویت حسن همجواری، اعتمادسازی و همکاری میان کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان تأکید شد.
به گزارش خبرگزاری «ترند»، در ادامه نشست همچنین از تلاشهای قزاقستان در زمینه کمکهای بشردوستانه به افغانستان، توسعه برنامههای آموزشی و حمایت از روند ادغام اقتصادی منطقهای تقدیر شد.
گزارش افزود در این نشست نقش سازمان ملل در هماهنگی کمکهای بینالمللی به افغانستان نیز بررسی شد و اهمیت مرکز منطقهای اهداف توسعه پایدار سازمان ملل در آلماتی مورد تأکید قرار گرفت.
شرکتکنندگان این مرکز را بخشی از تلاشهای عملی برای اجرای ابتکارات منطقهای و تقویت همکاریهای پایدار در آسیای مرکزی و افغانستان عنوان کردند.
در پایان، طرفهای حاضر بر ادامه همکاریهای مشترک میان اتحادیه اروپا، کشورهای آسیای مرکزی و نهادهای سازمان ملل برای تقویت صلح، ثبات و توسعه پایدار در افغانستان و ارتقای امنیت منطقهای تأکید کردند.
اختلاف در شورای امنیت: از طالبان چگونه نام ببریم؟
در جریان مذاکرات فشرده برای تمدید یکساله مأموریت یوناما، اختلافی کمسابقه بر سر یک عبارت کلیدی در متن قطعنامه، به محور بحث میان اعضای شورای امنیت تبدیل شده است؛ اختلافی که بهگفته نهاد گزارش شورای امنیت (Security Council Report)، بازتابدهنده شکاف عمیقتر میان رویکردهای غربی و شرقی در قبال طالبان افغانستان است.
ه گزارش ایراف، در گزارش شورای امنیت (Security Council Report) آمده است که در پیشنویس تازه قطعنامه شورای امنیت برای تمدید مأموریت هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، عبارت «مقامهای حاکم» که در اشاره به طالبان بهکار میرفت، حذف و با عبارت خنثیتر «مقامهای مربوط» جایگزین شده است؛ تغییری که بهگفته این نهاد، نتیجه اختلاف جدی میان اعضا در جریان مذاکرات اخیر بوده است.
بر اساس این گزارش، آمریکا، انگلیس و فرانسه با استفاده از عبارت «مقامهای حاکم» مخالفت کردهاند و استدلال کردهاند که چنین واژهپردازیای میتواند بهطور ضمنی نوعی مشروعیتبخشی یا بهرسمیتشناسی طالبان تلقی شود.
طالبان از آگست ۲۰۲۱ کنترل افغانستان را در دست گرفتهاند، اما تاکنون هیچ کشوری – بهجز روسیه – حکومت آنان را به رسمیت نشناخته است.
در مقابل، چین و روسیه خواستار حفظ این عبارت بودهاند و تأکید کردهاند که این اصطلاح واقعیت سیاسی موجود در افغانستان را بازتاب میدهد؛ واقعیتی که در آن طالبان کنترل نهادهای دولتی و قلمرو افغانستان را در اختیار دارند.
این اختلاف تنها یکی از چندین موضوع مورد مناقشه در مذاکرات مربوط به قطعنامهای است که قرار است مأموریت یوناما را تا ۱۷ ژوئن ۲۰۲۷ تمدید کند.
شورای امنیت در ماه مارس امسال، برخلاف رویه معمول، مأموریت یوناما را تنها برای سه ماه تمدید کرده بود؛ اقدامی که در پی درخواست آمریکا برای انجام یک ارزیابی جامع از اولویتها، کارایی و توان عملیاتی یوناما در شرایط کنونی افغانستان صورت گرفت.
در پیشنویس جدید، از آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، خواسته شده است یک بازنگری راهبردی از مأموریت یوناما انجام دهد و گزارشی مکتوب برای افزایش اثربخشی این نهاد ارائه کند.
برخی اعضای شورای امنیت از این پیشنهاد حمایت کردهاند، اما برخی دیگر هشدار دادهاند که چنین بازنگریای ممکن است ابهامهایی درباره آینده مأموریت ایجاد کند.
روسیه نیز با عباراتی که میتواند به بازنگری در دوام و آینده بلندمدت یوناما منجر شود، مخالفت کرده است.
بهگفته این نهاد، یکی دیگر از محورهای اختلاف، نحوه اشاره به روند دوحه در متن قطعنامه بوده است.
کشورهای غربی خواهان حفظ این اشاره بودهاند و روند دوحه را چارچوب اصلی تعامل جامعه جهانی با افغانستان میدانند.
در مقابل، روسیه رویکردی «عملگرایانهتر» را ترجیح داده و بر نقش ابتکارهای منطقهای و سازوکارهای دیپلماتیک منطقه تأکید کرده است.
این اختلافها در نهایت باعث شده است برخی عبارات مورد مناقشه از متن نهایی حذف شود.
موضوع حقوق بشر نیز یکی از اصلیترین محورهای مذاکرات بوده است.
شماری از اعضای شورای امنیت خواستار حفظ یا تقویت مفاد مربوط به حقوق بشر، زنان، صلح و امنیت و حمایت از زنان و دختران شدهاند.
پیشنویس قطعنامه همچنین از یوناما میخواهد وضعیت حقوق بشر در افغانستان، از جمله حقوق زنان و کودکان، را مستندسازی کند.
این مفاد در حالی حفظ شدهاند که محدودیتهای طالبان بر آموزش، کار و مشارکت اجتماعی زنان و دختران همچنان با انتقادهای گسترده بینالمللی روبهرو است.
یوناما که در سال ۲۰۰۲ تأسیس شد، مهمترین مأموریت سیاسی سازمان ملل در افغانستان به شمار میرود و پس از بازگشت طالبان به قدرت, نقش محوری در هماهنگی کمکهای بشردوستانه، نظارت بر حقوق بشر و تسهیل گفتوگو میان افغانستان و جامعه جهانی ایفا کرده است.
در صورت تصویب پیشنویس جدید، مأموریت یوناما تا ژوئن ۲۰۲۷ تمدید خواهد شد و نخستین بازنگری راهبردی چند سال اخیر درباره نقش و اولویتهای این نهاد آغاز میشود؛ بازنگریای که میتواند بر نحوه تعامل آینده سازمان ملل با افغانستان تأثیرگذار باشد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «خواجه محمد آصف»، وزیر دفاع پاکستان در نشست پارلمان این کشور با تکرار اتهامهای اسلامآباد علیه حکومت طالبان گفت منشأ اصلی تهدیدهای تروریستی در ایالتهای بلوچستان و خیبرپختونخوا، برخاسته از افغانستان است.
وی افزود دولت اسلامآباد با وجود سالها مذاکره با حکومت طالبان، نتوانسته تضمینی دریافت کند که از خاک افغانستان برای حمله به پاکستان استفاده نخواهد شد.
آصف در واکنش به انتقادها مبنی بر عدم تعامل و گفتگوی لازم اسلامآباد با کابل برای حل اختلافات، گفت: «مسئله افغانستان مستقیماً با تروریسم ارتباط دارد. چه در بلوچستان و چه در خیبرپختونخوا، منشأ تروریسم از افغانستان است».
وزیر دفاع پاکستان همچنین تأکید کرد مقامات ارشد سیاسی، نظامی و اطلاعاتی پاکستان طی سالهای گذشته بارها با مقامات طالبان گفتگو کردهاند و طالبان در جریان مذاکرات با بسیاری از خواستههای اسلامآباد موافقت میکردند، اما حاضر نبودند هیچ یک از تعهدات خود را بهصورت مکتوب ارائه کنند.
وی مدعی شد مقامات طالبان در این مذاکرات از پاکستان درخواست 10 میلیارد دلار کمک مالی کرده بودند. اسلامآباد با این درخواست موافقت کرده بود، اما در مقابل خواستار تضمین شده بود که افراد و گروههای مسلح مستقر در افغانستان علیه پاکستان فعالیت نکنند.
خواجه آصف افزود علاوه بر کابل، در ترکیه و قطر نیز با نمایندگان طالبان دیدار کرده و مذاکرات فشردهای میان دو طرف انجام شده است، اما این گفتگوها به نتیجه مشخصی نرسیده است.
وزیر دفاع پاکستان با تأکید بر اینکه اسلامآباد تمامی مسیرهای دیپلماتیک را برای همکاری با حکومت طالبان آزموده است، گفت: «ما آماده انجام هر کاری بودیم، اما تنها یک تضمین میخواستیم؛ اینکه از خاک افغانستان علیه ما استفاده نشود».
وی در بخش دیگری از سخنانش به سیاستهای پاکستان در دوران جنگ سرد و جنگ افغانستان اشاره کرد و گفت تصمیمات اتخاذ شده در دهه 80 و دو دهه نخست قرن حاضر، زمانی که پاکستان متحد آمریکا بود، پیامدهای سنگینی برای این کشور به همراه داشته است؛ پاکستان به میدان جنگ تبدیل شد و همچنان با تبعات آن دستوپنجه نرم میکند.
آصف همچنین تأکید کرد آمریکا پس از پایان حضورش در منطقه، پاکستان را با مشکلات ناشی از تروریسم و ناامنی تنها گذاشته است.
وزیر دفاع پاکستان در پایان گفت اسلامآباد همچنان آماده ادامه گفتگو با حکومت طالبان است، اما انتظار دارد این مذاکرات به نتایج عملی منجر شود.
سیاستهای غلط اسلامآباد تجارت پشتونها با افغانستان را نابود کرده است
خوشحال خان کاکر، رهبر حزب ملی عوامی پشتونخوا، با انتقاد از سیاستهای دولت پاکستان اعلام کرد که توقف تجارت مرزی با افغانستان، اقتصاد پشتونها را فلج کرده و باید فوراً بازنگری شود.
به گزارش ایراف، خوشحال خان کاکر، رهبر حزب ملی عوامی پشتونخوا و از چهرههای بانفوذ سیاسی در ایالت خیبرپشتونخوا، در سخنانی تند علیه دولت اسلامآباد، سیاستهای مرزی این کشور را «اشتباه و زیانبار» توصیف کرد.
او گفت که تصمیم دولت برای محدود کردن یا توقف تجارت با افغانستان، ضربهای مستقیم به معیشت مردم پشتون وارد کرده و پیامدهای اقتصادی آن هر روز گستردهتر میشود.
کاکر با اشاره به اینکه پشتونهای ساکن پشتونخوا سالانه بیش از ۲.۵ میلیارد دلار با افغانستان مبادلات تجاری دارند، تأکید کرد: «این حجم از تجارت، شریان حیاتی اقتصاد مناطق مرزی است. دولت نمیتواند با نگاه امنیتی و تصمیمهای غیرکارشناسی، چنین ظرفیتی را از بین ببرد.»
فشار اقتصادی و رکود در گذرگاههای مرزی
به گفته او، بسته شدن گذرگاههای مهمی مانند تورخم، چمن، غلامخان و اسپینبولدک، هزاران راننده، کارگر، باربر و تاجر را بیکار کرده و جریان طبیعی تجارت را مختل ساخته است.
گزارشهای اقتصادی نیز نشان میدهد که درآمدهای محلی در خیبرپشتونخوا طی ماههای اخیر بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته و بسیاری از خانوادهها با مشکلات جدی معیشتی روبهرو شدهاند.
اتاقهای بازرگانی پاکستان هشدار دادهاند که ادامه این وضعیت، بازار افغانستان و مسیرهای ترانزیتی آسیای مرکزی را از دسترس پاکستان خارج میکند؛ بازاری که طی سالهای گذشته یکی از مهمترین مقاصد صادراتی اسلامآباد بوده است.
ریشه بحران؛ تنشهای امنیتی و اختلافات سیاسی
تنشهای مرزی میان پاکستان و طالبان افغانستان از پاییز ۲۰۲۵ شدت گرفت.
درگیریهای مرزی، محدودیتهای تردد و اتهامزنیهای متقابل باعث شد اسلامآباد بارها مرزها را ببندد و تجارت را بهطور کامل متوقف کند.
طالبان افغانستان نیز این اقدامات را «غیرمنطقی و سیاسی» توصیف کرده و گفتهاند که پاکستان از تجارت بهعنوان ابزار فشار استفاده میکند.
تحلیلگران پاکستانی معتقدند که نگاه امنیتمحور دولت، تجارت را «سیاسی» کرده و هزینههای سنگینی بر دو کشور تحمیل کرده است.
به باور آنان، مردم مناطق مرزی – که پیوندهای خانوادگی، قومی و اقتصادی عمیقی با افغانستان دارند – بیشترین آسیب را متحمل شدهاند.
درخواست برای بازنگری فوری در سیاستهای مرزی
کاکر در سخنان خود از دولت خواست هرچه سریعتر مسیرهای تجاری را بازگشایی کند و سیاستهای خود را با واقعیتهای اقتصادی و اجتماعی مناطق مرزی هماهنگ سازد.
او تأکید کرد که پاکستان باید روابط خود با افغانستان را بر پایه «همکاری اقتصادی و احترام متقابل» تنظیم کند و از تصمیمهایی که به زیان مردم محلی است پرهیز نماید.
این در حالی است که روز گذشته مولانا فضلالرحمان، رهبر جمعیت علمای اسلام پاکستان، نیز با انتقاد از سیاستهای کنونی حکومت پاکستان در قبال افغانستان، تأکید کرد اسلامآباد باید همانگونه که در تنشزدایی میان آمریکا و ایران نقش میانجیگرانه میپذیرد، در برابر کابل نیز سیاستی مبتنی بر گفتوگو، اعتمادسازی و پرهیز از اقدام نظامی اتخاذ کند.
امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان افغانستان، در نشست منطقهای مراکز تحقیقاتی در کابل، توافق اخیر میان ایران و آمریکا را «تحولی مثبت» توصیف کرد و گفت هرگونه صلح و کاهش تنش در سطح بینالمللی به سود منطقه است.
به گزارش ایراف، امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان افغانستان در سخنرانی خود در نشست منطقهای مراکز تحقیقاتی افغانستان، آسیای مرکزی و آذربایجان که در کابل برگزار شد، به توافق اخیر میان ایران و آمریکا واکنش نشان داد و آن را «یک تحول مثبت و سازنده» برای منطقه ارزیابی کرد.
متقی با اشاره به پیامدهای ناامنی و بیثباتی در منطقه، تأکید کرد که هرگونه کاهش تنش میان بازیگران مهم بینالمللی میتواند به تقویت ثبات در پیرامون افغانستان و آسیای مرکزی کمک کند.
او گفت: «صلح و آرامش به نفع همه کشورهای منطقه است و بیثباتی، پیامدهای منفی برای منطقه و جهان به همراه دارد.»
سرپرست وزارت خارجه طالبان همچنین بر ضرورت حلوفصل اختلافات از مسیر گفتوگو پیش از تبدیلشدن آنها به بحرانهای امنیتی تأکید کرد و افزود که تجربه سالهای گذشته نشان داده است که تشدید تنشها تنها هزینههای بیشتری بر ملتها تحمیل میکند.
اعلام نهاییشدن تفاهمنامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا، تنها در چند ساعت به موجی از واکنشهای بینالمللی تبدیل شد؛ موجی که از بروکسل و پکن تا دهلینو، اتاوا، مادرید و ولینگتون امتداد یافت و نشان داد توافق تهران و واشنگتن فراتر از یک تحول دوجانبه، به رویدادی با ابعاد گسترده منطقهای و جهانی بدل شده است.
دولتها و رهبران جهان با استقبال از این تحول، آن را نقطه عطفی در مسیر بازگشت ثبات به خاورمیانه، احیای امنیت انرژی و آغاز مرحلهای تازه در دیپلماسی منطقهای توصیف کردند.
این موج واکنشها در حالی شکل گرفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، شامگاه یکشنبه ۱۴ ژوئن (۲۴ خرداد) در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد «توافق با جمهوری اسلامی ایران اکنون کامل شده است».
ساعاتی بعد، شهباز شریف نخستوزیر پاکستان نیز خبر داد که یادداشت تفاهم میان دو کشور روز جمعه ۱۹ ژوئن ( ۲۹ خرداد) در ژنو و با حضور محمدباقر قالیباف و جیدی ونس امضا خواهد شد.
در تهران نیز دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی با صدور بیانیهای رسمی اعلام کرد که بر اساس توافقات انجامشده، جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان از امشب بهطور فوری و دائمی پایان یافته و محاصره دریایی علیه ایران نیز بلافاصله لغو میشود.
کابل میزبان گفتگوهای راهبردی افغانستان، آسیای مرکزی و آذربایجان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، مرکز مطالعات راهبردی وزارت خارجه حکومت طالبان اعلام کرد فردا (26 خرداد) نشستی با حضور مراکز مطالعات راهبردی افغانستان، کشورهای آسیای مرکزی و جمهوری آذربایجان در کابل برگزار خواهد شد.
بر اساس بیانیه این مرکز، در این نشست رؤسا، پژوهشگران و سیاستگذاران مراکز مطالعات راهبردی ازبکستان، ترکمنستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و آذربایجان که تحت حمایت دفاتر رؤسای جمهور این کشورها فعالیت میکنند، شرکت خواهند کرد.
بیانیه افزود این نشست در شرایطی برگزار میشود که همکاریهای افغانستان با کشورهای منطقه بهصورت فزاینده در حال گسترش است. شرکتکنندگان قرار است درباره موضوعات مهم منطقهای از جمله اتصال منطقهای، ثبات، تجارت، انرژی، ترانزیت، سرمایهگذاری و همکاریهای اقتصادی گفتوگو کنند.
بیانیه اضافه کرد وضعیت همکاریهای جاری میان افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی نیز مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت و تمرکز اصلی نشست بر ارائه پیشنهادهای عملی، قابل اجرا و نتیجهمحور برای توسعه همکاریهای منطقهای خواهد بود.
مرکز مطالعات راهبردی وزارت خارجه حکومت طالبان افزود یکی از ویژگیهای مهم این نشست، تبادل مستقیم دیدگاهها میان نهادهای پژوهشی کشورهای شرکتکننده درباره چالشها و فرصتهای مشترک است که انتظار میرود به تقویت هماهنگی میان سیاستهای این کشورها کمک کند.
قرار است این نشست بهطور رسمی توسط «امیرخان متقی»، وزیر خارجه حکومت طالبان، افتتاح شود.
در بیانیه همچنین تأکید شده است این نشست بازتابدهنده سیاست خارجی متوازن و اقتصادمحور افغانستان بوده و انتظار میرود به تقویت اعتماد متقابل، گسترش همکاریهای اقتصادی و ترانزیتی و ایجاد زمینههای بیشتر برای ثبات پایدار و رفاه مشترک میان افغانستان، کشورهای آسیای مرکزی و جمهوری آذربایجان کمک کند.
مرکز مطالعات راهبردی وزارت خارجه حکومت طالبان در ادامه نیز این نشست را نشانهای از نقش افغانستان بهعنوان یک شریک مهم و فعال در زمینه اتصال منطقهای، همکاریهای اقتصادی و توسعه مناسبات منطقهای توصیف کرد.
تشدید تنشها در تنگه هرمز و افزایش هزینههای حملونقل، روند ارسال کمکهای بشردوستانه به افغانستان را با اختلال جدی مواجه کرده و نگرانیها درباره تأمین غذا و دارو برای میلیونها نیازمند را افزایش داده است.
به گزارش ایراف، بحران ناشی از تنشهای ژئوپلیتیکی در تنگه هرمز، شبکههای جهانی کمکرسانی را تحت فشار قرار داده و عملیات بشردوستانه در کشورهای آسیبپذیر از جمله افغانستان را با چالشهای فزاینده روبهرو کرده است.
بر اساس گزارشها، افزایش هزینههای حملونقل دریایی و اختلال در زنجیره تأمین کالاهای اساسی، روند انتقال مواد غذایی، دارو و سایر اقلام امدادی را کند کرده و توان سازمانهای بینالمللی برای پاسخگویی به نیازهای انسانی را کاهش داده است.
در افغانستان، برنامههای کمکرسانی سازمان ملل متحد برای تأمین مواد غذایی و دارو با محدودیتهای جدی مواجه شده و برخی مراکز درمانی و کلینیکهای وابسته به کمکهای بینالمللی با کمبود تجهیزات و دارو روبهرو هستند. این وضعیت در حالی رخ میدهد که میلیونها نفر در این کشور همچنان به کمکهای بشردوستانه وابستهاند.
همزمان، کشورهای دیگری از جمله سومالی نیز از پیامدهای این بحران متأثر شدهاند و کاهش منابع غذایی و دشواری در انتقال کمکها، فشار بیشتری بر جمعیتهای آسیبپذیر وارد کرده است.
کارشناسان هشدار میدهند که ادامه اختلال در مسیرهای حیاتی حملونقل و افزایش هزینههای لجستیکی میتواند توان شبکههای جهانی کمکرسانی را بیش از پیش تضعیف کرده و دسترسی میلیونها نفر به خدمات درمانی و مواد غذایی ضروری را با خطر مواجه سازد.
گزارشگران بدون مرز: افغانستان به کانون اصلی تبعید روزنامهنگاران تبدیل شده است
سازمان گزارشگران بدون مرز در آستانه روز جهانی پناهندگان، در گزارشی نوشت که افغانستان به «کانون اصلی تبعید روزنامهنگاران» تبدیل شده است. این سازمان گفت که از زمان بازگشت طالبان، دستکم ۶۷۷ خبرنگار افغان به دلیل تهدیدها با حمایت این سازمان افغانستان را ترک کردهاند.
در گزارش آمده است این رقم نزدیک به نیمی از مجموع خبرنگاران تبعیدی تحت حمایت این سازمان در جهان را تشکیل میدهد.
گزارش تاکید کرد با محدودیتهای گسترده، تهدیدهای امنیتی، بازداشتهای خودسرانه و سرکوب فضای عمومی، شرایط کار رسانهای وخیم شده و صدها خبرنگار افغان ناچار به ترک کشورشان شدهاند.
این گزارش، اوج موج مهاجرت را سال ۲۰۲۲ ثبت کرد که ۱۸۳ خبرنگار افغان مجبور به فرار شدند.
این سازمان افزود روند خروج همچنان ادامه دارد و تنها در سال ۲۰۲۵ نیز ۸۲ خبرنگار دیگر کشور را ترک کردند.
بسیاری از این خبرنگاران اکنون در کشورهایی مانند پاکستان با وضعیت ناامن و ناپایدار زندگی میکنند.
گزارش تاکید کرده که تبعید پایان مشکلات نیست و خبرنگاران در کشورهای میزبان با خطر اخراج، فشارهای اداری، نبود اقامت قانونی، نداشتن مجوز کار، محدودیت دسترسی به خدمات صحی و حتی بازداشت روبهرو هستند.
طبق بررسی این سازمان، در پاکستان، سیاست اخراج گسترده مهاجران افغان باعث شده دهها خبرنگار به اجبار به افغانستان تحت کنترول طالبان بازگردانده شوند؛ جایی که همچنان خطر بازداشت یا سرکوب در انتظار آنان است.
گزارش این نهاد حامی خبرنگاران نشان میدهد که تهدید خبرنگاران و محدودیت کار رسانهای در سطح جهانی در حال گسترش است.
سازمان گزارشگران بدون مرز افزوده که طی پنج سال گذشته، تعداد کشورهایی که خبرنگاران از آنها فرار کردهاند، از ۱۹ کشور به ۴۰ کشور افزایش یافته است.
طبق آمار این سازمان، در مجموع، بیش از ۱۴۰۰ خبرنگار از حداقل ۶۵ کشور مختلف بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ مجبور به ترک کشور خود شدهاند.
پس از افغانستان،
کشورهایی مانند روسیه و میانمار نیز سهم قابل توجهی در این آمار دارند.
در روسیه،
سرکوب رسانهها پس از جنگ اوکراین شدت گرفت و صدها خبرنگار به خارج از کشور گریختند.
در میانمار نیز پس از کودتای نظامی ۲۰۲۱، فضای رسانهای بهشدت سرکوب شد و بسیاری از خبرنگاران به کشورهای همسایه پناه بردند.
همچنین در مناطق دیگر مانند آفریقای جنوب صحرا و امریکای لاتین، ناامنی، جنگ و خشونتهای سازمانیافته، خبرنگاران را مجبور به ترک کشور کرده است.
فشار کارتلهای مواد مخدر، بیثباتی سیاسی و سرکوب دولتها از جمله عوامل اصلی این روند عنوان شدهاند.
در این میان، کشورهای میزبان نیز با چالشهای جدی مواجهاند و بسیاری از خبرنگاران تبعیدی با مشکلاتی همچون نبود مجوز کار، عدم دسترسی به خدمات درمانی، محدودیتهای اقامتی و تهدیدهای فرامرزی روبهرو هستند.
طبق ارزیابی این سازمان حتی در کشورهایی که میزبان خبرنگاران هستند، روزنامهنگاران داخلی نیز تحت فشار قرار دارند.
گزارش تأکید میکند که در حالی که خبرنگاران تبعیدی نقشی حیاتی در مقابله با اطلاعات نادرست و حفظ جریان آزاد اطلاعات دارند اما سیاستهای حمایتی فعلی برای حفاظت از آنها کافی نیست.
این سازمان از دولتها خواسته است با ارائه ویزاهای بلندمدت، تسهیل اقامت، حمایت مالی از رسانههای در تبعید و ایجاد بسترهای قانونی، شرایطی فراهم کنند تا خبرنگاران بتوانند به فعالیت حرفهای خود ادامه دهند.
این گزارش هشدار میدهد که تداوم این روند نهتنها آینده روزنامهنگاری مستقل، بلکه دسترسی شهروندان به اطلاعات آزاد و قابل اعتماد را نیز در سطح جهانی تهدید میکند.
شکاف اولویتها در بلخ؛ هزینههای میلیونی برای نمادهای ایدئولوژیک در سایه بحران معیشتی
بررسی پروژههای عمرانی طالبان در شمال افغانستان نشان میدهد که بودجههای ولایتی بهجای اشتغالزایی و ترمیم زیرساختهای رفاهی، معطوف به نمادسازیهای مذهبی و پروژههای نمادین شده است.
به گزارش ایراف، گزارشهای میدانی از ولایت بلخ حاکی از آن است که در سه سال گذشته، مدیریت محلی طالبان به رهبری یوسف وفا، تمرکز مالی ویژهای را بر ساخت و بازسازی بیش از ۳۰ مسجد و یک قبرستان اختصاصی برای نیروهای این گروه قرار داده است؛ نقشه راهی که در شرایط سقوط شاخصهای اقتصادی و نرخ بالای بیکاری در شمال، انتقادهای جدی ناظران را برانگیخته است.
بر اساس دادههای تایید شده، طالبان در بلخ فرآیند ساخت چندین پروژه مذهبی پرهزینه را کلید زدهاند؛ از آن جمله میتوان به مسجد «الفتح» با بودجهای بالغ بر ۲۲ میلیون افغانی و مسجدی دیگر منسوب به ملا هبتالله آخوندزاده با هزینهای بین ۸ تا ۱۰ میلیون افغانی اشاره کرد. همچنین احداث یک قبرستان اختصاصی و نمادین برای اعضای کشتهشده این گروه با هزینهای در حدود ۱۵ میلیون افغانی، بخش دیگری از زنجیره بودجهریزی عقیدتی کابل در این ولایت است.
ارزیابی در سطح معیشت جامعه: برای درک بهتر این ارقام در اقتصاد بحرانزده افغانستان، هزینه ۲۲ میلیون افغانی برای یک مسجد، معادل با تامین حداقل دستمزد ماهانه بیش از ۲۵۰۰ کارگر روزمزد در شرایط فعلی است؛ سرمایهای که میتوانست چرخ تولیدی دهها کارگاه کوچک صنعتی را در مزارشریف به گردش درآورد.
این تخصیص منابع مالی سنگین در حالی صورت میگیرد که ساختار اقتصادی ولایت بلخ با بحران فلجکننده معیشتی دستوپنجه نرم میکند. گزارشهای میدانی نشان میدهند که درست در همسایگی این پروژههای پرهزینه و ساختمان ولایت، روزانه صدها تن از شهروندان و کارگران روزمزد برای تظلمخواهی، یافتن کار یا دریافت بستههای ناچیز کمکهای بشردوستانه تجمع میکنند.
ناظران سیاسی این نامگذاریها و هزینهکردهای کلان را بخشی از راهبرد نظاممند طالبان برای تثبیت هویت نمادین و تبلیغاتی خود ارزیابی میکنند. این گسل عمیق میان نیازهای حیاتی جامعه (نظیر کارآفرینی، تقویت بهداشت و آموزش) و خروجی عمرانی حکومت، بار دیگر دکترین اولویتبندی هزینهها در بدنه طالبان افغانستان را به عنوان یک چالش ساختاری در کانون توجه محافل تحلیلی قرار داده است.
گزارش سازمان بینالمللی مهاجرت از تحرکات جمعیتی منطقه؛ تداوم بیثباتی مرزی در سایه توافقهای سیاسی
سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) در تازهترین گزارش خود اعلام کرد که بهرغم توافقهای دیپلماتیک اخیر برای کاهش تنشها در خاورمیانه، شاخصهای جمعیتی در ایران، لبنان و سوریه همچنان شکننده بوده و هزاران نفر در وضعیت آوارگی به سر میبرند.
به گزارش ایراف، سازمان بینالمللی مهاجرت با انتشار گزارش رصد تحرکات جمعیتی خود مربوط به بازه ۹ تا ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ تصریح کرد که پیامدهای تحولات امنیتی اخیر در منطقه همچنان بر جابهجایی و آوارگی مرزی و داخلی جمعیتها سایه افکنده است.
بر اساس یافتههای این نهاد بینالمللی، هرچند ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ بر سر یک تفاهمنامه برای توقف خصومتها به توافق رسیدند، اما بازتاب این تفاهم سیاسی هنوز به پایداری میدانی منجر نشده و شرایط انسانی در سطح منطقه ناپایدار ارزیابی میشود.
گزارش سازمان بینالمللی مهاجرت نشان میدهد که در جبهه داخلی ایران، بخشهایی از جمعیت آسیبدیده از تنشهای نظامی اخیر همچنان در وضعیت آوارگی به سر میبرند. بر اساس آمار رسمی IOM، حدود ۹ هزار نفر از شهروندان ایرانی به دلیل تخریب گسترده مسکن و زیرساختهای حیاتی، در اقامتگاههای موقت از جمله هتلها اسکان داده شدهاند. این نهاد تاکید میکند که فرآیند بازگشت این افراد به سکونتگاههای اصلی خود بسیار محدود، کند و در بسیاری از موارد موقتی بوده است.
بررسیهای آماری این گزارش در جبهه مدیترانه نیز حکایت از تداوم بحران انسانی در لبنان دارد؛ جایی که از تاریخ ۲ مارس ۲۰۲۶ تاکنون، نزدیک به یک میلیون نفر از شهروندان آواره شدهاند و تنها بخش محدودی از این توده جمعیتی در مراکز اسکان جمعی استقرار یافتهاند. گزارش IOM تایید میکند که روند بازگشت به مناطق جنوبی لبنان به دلیل پایداری مخاطرات امنیتی با محدودیتهای شدیدی روبهرو است.
همزمان با بحران داخلی لبنان، موج عبور مرزی پناهجویان از لبنان به سمت سوریه کماکان ادامه دارد. بنا بر دادههای ثبتشده تا ۱۵ ژوئن، بیش از ۴۴۱ هزار مورد جابهجایی مرزی به سمت خاک سوریه گزارش شده که این گسیل ناگهانی جمعیت، فشار مضاعفی را بر زیرساختهای فرسوده و ظرفیتهای ناچیز بشردوستانه دمشق وارد کرده است.
سازمان بینالمللی مهاجرت در پایان یادآور شد که از طریق فرآیند «ماتریس ردیابی جابجایی» (DTM) به رصد مستمر تحرکات داخلی و فرامرزی در خاورمیانه ادامه میدهد تا با ارائه تصویری دقیق از ابعاد این بحران انسانی، نیازهای فوری جمعیتهای آسیبدیده را به سیستم بینالملل منعکس کند.
کاریتاس: افغانستان همچنان یکی از کانونهای اصلی بحران پناهندگی است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، سازمان بینالمللی کاریتاس در آستانه روز جهانی پناهجویان اعلام کرد که افغانستان همچنان یکی از کانونهای اصلی بحران پناهندگی در جهان به شمار میرود و در کنار کشورهایی چون سوریه، اوکراین، سودان، سودان جنوبی، فلسطین و ونزوئلا از مهمترین کشورهای مبدأ پناهندگان است.
این سازمان امدادی در گزارشی اظهار داشت که هفت کشور یادشده در مجموع حدود 70 درصد پناهندگان جهان را تشکیل میدهند.
بر اساس گزارش کاریتاس، جنگ، خشونت، بحرانهای طولانیمدت و پیامدهای تغییرات اقلیمی، میلیونها نفر را در سراسر جهان ناچار به ترک خانههایشان کرده است.
این سازمان هشدار داد که افزایش شمار آوارگان و پناهجویان، فشار فزایندهای بر نظام جهانی حمایت از پناهندگان وارد کرده و نیاز به همکاری بیشتر جامعه جهانی را برجسته ساخته است.
گزارش از کشورها خواسته است به تعهدات خود در چارچوب کنوانسیون 1951 پناهندگان پایبند بمانند، از سیاستهای بازدارنده پرهیز کنند و اصل عدم بازگرداندن اجباری پناهجویان را رعایت کنند.
این سازمان همچنین بر تداوم حمایتهای بشردوستانه و کمک به کشورهای میزبان پناهجویان تأکید کرده است.
بر اساس گزارش سالانه جابهجایی داخلی 2026، حدود هفت میلیون نفر در افغانستان طی سال 2025 در نتیجه درگیریهای طولانیمدت و حوادث طبیعی در داخل این کشور آواره شدهاند. همزمان، بسیاری از پناهجویان افغان در کشورهای میزبان با چالشهایی چون ناامنی، محدودیتهای قانونی و آیندهای نامشخص روبهرو هستند.
منابع مطلع در سوئیس از حضور پنهانی دو تن از مقامات وزارت خارجه طالبان در ژنو برای شرکت در نشست تخصصی سازمان ملل پیرامون مدیریت آبهای مشترک خبر دادند؛ حضوری که با سکوت معنادار دبیرخانه این کارگاه، ابهامات درباره دیپلماسی هیدرولیکی کابل را افزایش داده است.
به گزارش ایراف، بر اساس گزارش منابع مطلع از ژنو، روز گذشته دو مقام وزارت امور خارجه طالبان در هتل «ماینینگر» این شهر رویت شدهاند. این افراد ظاهراً برای حضور در کارگاه تخصصی آب سازمان ملل متحد تحت عنوان «توسعه، بازنگری و احیای توافقها و ترتیبات همکاری در زمینه آبهای فرامرزی» که قرار است در روزهای ۲ و ۳ تیرماه سال جاری برگزار شود، به سوئیس سفر کردهاند. با وجود انتشار جزئیات برنامه این نشست، برگزارکنندگان به دلیل حساسیتهای سیاسی، هنوز فهرست رسمی مهمانان را اعلام نکردهاند و دبیرخانه کارگاه نیز از پاسخ صریح به رسانهها درباره حضور نمایندگان کابل خودداری کرده است.
این کارگاه تخصصی بخشی از برنامههای سازمان ملل برای تقویت همکاریهای بینالمللی در مدیریت منابع آبی مشترک است که بر بررسی و بهروزرسانی توافقهای موجود میان کشورهایی با رودخانهها، دریاچهها و آبخوانهای مشترک تمرکز دارد. پیشگیری از تنشهای منطقهای بر سر آب، توسعه مدلهای جدید همکاری و تبادل تجربه در حوزه دیپلماسی آب، از محورهای اصلی این نشست است.
از نگاه کارشناسان، حضور مقامات طالبان در این رویداد بینالمللی، فراتر از یک موضوع فنی، تلاشی استراتژیک از سوی کابل برای نفوذ به لایههای فنی سازمان ملل و کسب مشروعیت غیررسمی ارزیابی میشود. طالبان تلاش میکند با تکیه بر بحرانهای زیستمحیطی فراگیر افغانستان، خود را به عنوان یک بازیگر ناگزیر در تصمیمگیریهای منطقهای به اثبات برساند.
سفر پنهانی مقامات طالبان به ژنو برای بحث درباره «ترتیبات همکاری در آبهای فرامرزی» در حالی صورت میگیرد که دکترین هیدرولیکی این گروه در قبال همسایگان، کاملاً مغایر با اصول اعلامی سازمان ملل است. کابل در شرایطی کارشناسان خود را راهی اروپا میکند که در محیط پیرامونی خود با نقض تعهدات بینالمللی، حبس حقابه قانونی ایران از رودخانه هیرمند و ایجاد سازههای انحرافی، عملاً به عامل اصلی بحرانهای زیستمحیطی در شرق ایران و حوضه آبریز مشترک تبدیل شده است.
شرکت در نشستهای صلحآمیز آب در اروپا، نقاب دیپلماتیکی است که کابل برای انحراف افکار عمومی از سوءمدیریت شدید منابع آبی داخل افغانستان و رویکرد تقابلی خود با کشورهای همسایه از آن استفاده میکند. مأموریت این دو دیپلمات در ژنو، آزمونی برای نهادهای ناظر بینالمللی است تا مشخص شود آیا سازمان ملل مهارجویی ساختارشکنانه کابل در حوضههای آبی مشترک را به چالش خواهد کشید یا بستر را برای مشروعیتبخشی تکنوکراتیک به این گروه فراهم میسازد.
پاکستان: 2.4 میلیون پناهجو را به افغانستان بازگرداندیم
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «شهباز شریف»، نخستوزیر پاکستان در پیامی به مناسبت روز جهانی پناهندگان اعلام کرد از از سپتامبر 2023 تاکنون بیش از 2.4 میلیون تبعه افغانستان در چارچوب روند بازگشت مرحلهای، منظم و همراه با حفظ کرامت انسانی به افغانستان بازگردانده شدهاند.
وی در این پیام تأکید کرد پاکستان پس از رویدادهای سال 1979، میلیونها افغان را که از جنگ و ناامنی فرار کرده بودند، با وجود محدودیت منابع خود میزبانی کرده است و برای دههها یکی از بزرگترین کشورهای میزبان پناهندگان در جهان بوده است.
نخستوزیر پاکستان افزود این کشور با ایجاد اردوگاهها و شهرکهای پناهندگان، امکان زندگی، آموزش و دسترسی به خدمات اساسی را برای چندین نسل از افغانها فراهم کرده است.
وی همچنین گفت بازگشت و ادغام پایدار پناهجویان نیازمند افغانستانی باثبات، صلحآمیز و دارای ظرفیت اقتصادی است و این موضوع را مسئولیتی مشترک برای جامعه جهانی دانست.
شهباز شریف در پایان تأکید کرد رفتار پاکستان با پناهندگان نمونهای از همبستگی انسانی است و باید تلاشهای کشورهای میزبان در سطح جهانی به رسمیت شناخته شود.
این اظهارات درحالی است که گزارشهای کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان تأکید میکند بخش قابل توجهی از بازگشتها در سالهای اخیر تحت فشار، اخراجهای اجباری و تصمیمهای یکجانبه انجام شده است.
سازمان بینالمللی مهاجرت نیز پیشتر هشدار داد که بسیاری از بازگشتکنندگان بدون دسترسی کافی به مسکن، کار و خدمات اولیه وارد افغانستان شدهاند و با شرایط شکننده اقتصادی روبهرو هستند.
در همین حال، طالبان نیز روند اخراج گسترده پناهجویان افغان توسط پاکستان را «غیرانسانی» توصیف کرده و مدعی است اخراج گسترده پناهجویان اهرم فشاری بر کابل برای پذیرش خواستههای دولت اسلامآباد است.
بحران بدخشان؛ طالبان برای بازداشت جمعه خان فاتح نیرو فرستاد
منابع محلی در بدخشان از حرکت یک کاروان بزرگ نیروهای طالبان بهسوی شهرستان شغنان خبر میدهند؛ کاروانی که هدف آن بازداشت جمعهخان فاتح، معاون والی طالبان در زابل و یکی از چهرههای پرنفوذ بدخشان عنوان شده است. این تحرکات در ادامه تنشهای فزاینده میان فاتح و طالبان قندهارنشین بر سر کنترل معادن طلا صورت میگیرد.
به گزارش ایراف، منابع محلی در بدخشان امروز یکشنبه ۳۱ خرداد گزارش دادهاند که ۵۰ عراده خودرو از انواع مختلف، شامل هاموی و خودروهای باربری، بامداد امروز از شهرستان بهارک بهسوی شغنان حرکت کردهاند.
بهگفته منابع، این کاروان پس از ورود به شغنان، قرار است به شهرستان نَسی برود؛ جایی که جمعهخان فاتح معمولاً نفوذ و شبکه گستردهای دارد.
منابع تأکید میکنند که از میان این ۵۰ خودرو، تنها پنج خودرو مربوط به فرقه طالبان در بدخشان بوده و بخش عمده نیروها از ولایتهای دیگر اعزام شدهاند؛ موضوعی که نشان میدهد عملیات، ماهیتی «مرکزی» و با هدف مهار یک فرمانده بانفوذ محلی طراحی شده است.
همچنین گزارش شده که از مولوی محبوب حامد، معاون والی طالبان در غور، خواسته شده بود که همراه این کاروان برود، اما او از همراهی خودداری کرده است. منابع میگویند محبوب حامد از عید قربان تاکنون به وظیفهاش در غور نیز مراجعه نکرده است.
در هفتههای اخیر، شکاف میان جمعهخان فاتح ــ فرمانده تاجیکتبار و بانفوذ طالبان در بدخشان ــ و طالبان قندهارنشین بهطور بیسابقهای افزایش یافته است.
بر اساس گزارشهای متعدد طالبان در تلاشاند فاتح را از ساختار قدرت در بدخشان کنار بزنند و کنترل معادن طلا را بهطور کامل در اختیار مرکز قرار دهند.
منابع محلی میگویند ریشه اصلی اختلافات، کنترل معادن طلا در دارواز، شغنان، نَسی و شِکی است؛ مناطقی که سالها محل نفوذ فاتح و شبکهاش بوده است.
گزارشها نشان میدهد که برادران و افراد نزدیک به فاتح در ماههای گذشته در تصرف کارگاههای استخراج طلا، اخاذی و اعمال فشار بر مردم محلی نقش داشتهاند.
طالبان پیشتر موسیکاکه، از فرماندهان نزدیک به فاتح را بازداشت کرده بودند؛ اقدامی که به پراکندگی نیروهای وابسته به او در کوههای بدخشان انجامید.
همزمان، طالبان یک قطعه هزارنفری را برای کنترل کامل معادن بدخشان به این ولایت اعزام کردهاند؛ اقدامی که نشاندهنده عمق بحران درونی این گروه است.
جمعهخان فاتح، از چهرههای پرنفوذ طالبان در شمال افغانستان، پیشتر فرمانده ارشد این گروه در منطقه دارواز بود و سپس بهعنوان معاون والی طالبان در زابل منصوب شد.
با وجود انتقال به جنوب، او نفوذ نظامی، اقتصادی و قبیلهای خود را در بدخشان حفظ کرد و حتی در سخنرانیهایی مدعی شد که ۱۰ هزار نیروی مسلح در اختیار دارد.
او در سالهای اخیر نقش محوری در مدیریت غیررسمی معادن طلا داشته و همین موضوع، او را به یکی از چالشهای اصلی طالبان قندهارنشین تبدیل کرده است.
گزارشهای تازه حاکی است که شماری از نیروهای امنیتی طالبان افغانستان که در درگیریهای مرزی با پاکستان زخمی شدهاند، برای درمان به هند منتقل شدهاند؛ اقدامی کمسابقه که در سایه افزایش تنشهای کابل–اسلامآباد و همزمان گسترش تعاملات آرام و غیررسمی دهلینو با طالبان، پیامدهای سیاسی قابلتوجهی دارد.
به گزارش ایراف، منابع رسانهای گزارش دادهاند که دستکم یک عضو نیروهای امنیتی طالبان که در درگیریهای مرزی اسپینبولدک با نیروهای پاکستانی زخمی شده بود، به دهلینو منتقل شده و اکنون در منطقه لاجپتنگر تحت درمان قرار دارد.
این فرد به گفته خودش با دستور مستقیم محمد یعقوب مجاهد، سرپرست وزارت دفاع طالبان، و با همکاری سفارت هند در کابل، ویزای درمانی دریافت کرده است.
یک مقام طالبان نیز بهطور غیرمستقیم این موضوع را تأیید کرده و گفته است که «پیش از این نیز بیماران برای درمان به هند اعزام شدهاند».
با این حال، دولت هند تاکنون هیچ موضع رسمی در اینباره اعلام نکرده است.
این انتقال در شرایطی انجام میشود که تنشهای مرزی میان پاکستان و طالبان افغانستان طی ماههای اخیر بهشدت افزایش یافته است.
تبادل آتش، حملات هوایی، درگیریهای مستقیم و اتهامزنیهای متقابل، روابط دو طرف را به یکی از پرتنشترین دورههای دو دهه اخیر رسانده است.
پاکستان مدعی است که در عملیاتهای اخیر خود، مواضع گروههای مسلح در خاک افغانستان را هدف قرار داده و دهها عضو طالبان و گروههای همپیمان را کشته است؛ ادعاهایی که کابل آن را رد کرده و در مقابل از «نقض حاکمیت افغانستان» سخن گفته است.
در چنین فضایی، انتقال نیروهای امنیتی طالبان به هند برای درمان، از نگاه تحلیلگران، پیامی غیرمستقیم به اسلامآباد نیز تلقی میشود.
کارشناسان معتقدند اعزام نیروهای امنیتی طالبان به هند – آن هم با هماهنگی سطح بالای وزارت دفاع طالبان و سفارت هند – فراتر از یک اقدام صرفاً درمانی است و میتواند نشانهای از ایجاد کانالهای اعتماد میان دهلینو و طالبان باشد.
هند پس از سقوط دولت جمهوری در سال ۲۰۲۱، صدور ویزا برای افغانها را محدود کرده بود، اما از سال ۲۰۲۵ نظام ویزای موردی را فعال کرده که عمدتاً شامل ویزاهای درمانی، بشردوستانه و تحصیلی است.
صدور ویزا برای نیروهای امنیتی طالبان در همین چارچوب انجام شده است.
عدم اظهارنظر رسمی از سوی هند و طالبان درباره این پرونده، به گفته تحلیلگران، نشانهای از ماهیت پشتپرده و حساس این تعاملات است.
چنین سکوتی معمولاً زمانی رخ میدهد که تأیید رسمی یک اقدام، پیامدهای سیاسی گستردهتری به همراه داشته باشد.
در مجموع، انتقال نیروهای امنیتی طالبان به هند برای درمان، در شرایطی که مرزهای افغانستان و پاکستان شاهد شدیدترین تنشهای سالهای اخیر است، میتواند بخشی از چیدمان جدید روابط منطقهای باشد؛ چیدمانی که در آن هند تلاش میکند جایگاه خود را در افغانستانِ تحت کنترل طالبان تثبیت کند و پاکستان نیز با نگرانی این تحولات را دنبال میکند.
یک رسانه ترکیهای با انتشار اطلاعات تازه درباره احمد کازانجی، شهروند ترک بازداشتشده به اتهام همکاری با گروه تروریستی داعش، اعلام کرد که او پس از ورود غیرقانونی به پاکستان، به واحد رسانهای داعش خراسان در بلوچستان پیوسته و در تولید محتوای تبلیغاتی نقش داشته است؛ موضوعی که بار دیگر جایگاه بلوچستان را بهعنوان یکی از محورهای فعالیت این شبکه تروریستی برجسته میکند.
به گزارش ایراف، یک رسانه ترکیهای به نام کوسا دالگا در گزارشی تازه، ابعاد جدیدی از پرونده احمد کازانجی، تبعه ۲۸ ساله ترکیه را منتشر کرده است؛ فردی که بهگفته منابع امنیتی، در سال ۲۰۲۴ به داعش خراسان پیوسته و مدتی در واحد رسانهای این گروه در مناطق کوهستانی بلوچستان پاکستان فعالیت داشته است.
این گزارش با اشاره به اینکه داعش خراسان در سالهای اخیر تلاش کرده شبکه رسانهای خود را در مناطق مرزی پاکستان گسترش دهد، بلوچستان را یکی از «مهمترین پایگاههای عملیاتی و تبلیغاتی» این گروه معرفی میکند.
بر اساس این گزارش، کازانجی که در شهر قونیه و با نامهای مستعار «ابوعبیده» و «ابوابراهیم» رادیکال شده بود، پس از خروج از ترکیه، از مسیر ایران بهطور غیرقانونی وارد پاکستان شده و سپس به مناطق کوهستانی بلوچستان منتقل شده است.
او در بازجوییها گفته که مأموریتش تولید محتوای تبلیغاتی به زبان ترکی برای شبکه رسانهای داعش خراسان بوده است؛ محتوایی که بهگفته کارشناسان امنیتی، بخشی از تلاش این گروه برای جذب نیرو در ترکیه و آسیای میانه محسوب میشود.
رسانه ترکیهای مینویسد که سازمان اطلاعات ملی ترکیه (MİT) پس از چند ماه ردیابی، محل اختفای کازانجی را در مناطق صعبالعبور بلوچستان شناسایی کرده و او را در هماهنگی با نهادهای امنیتی پاکستان بازداشت و به ترکیه منتقل کرده است.
این عملیات در ادامه همکاریهای امنیتی آنکارا و اسلامآباد برای مقابله با شبکههای وابسته به داعش خراسان انجام شده است.
در بخش دیگری از گزارش، به وجود اردوگاههای آموزشی و رسانهای داعش خراسان در مناطق «مستونگ»، «کلات»، «خضدار»، «بولان» و «سیبی» اشاره شده است؛ مناطقی که طی سالهای اخیر بارها شاهد عملیات ضدتروریستی بودهاند.
کارشناسان امنیتی معتقدند که این مناطق بهدلیل موقعیت جغرافیایی و دسترسی به مرزهای افغانستان، به یکی از مراکز اصلی فعالیت داعش خراسان تبدیل شدهاند.
این رسانه یادآور شده است که پیش از کازانجی نیز فرد دیگری با نام «ابویاسر الترکی» در یک عملیات مشترک ترکیه و پاکستان در نزدیکی خط دیورند بازداشت شده بود؛ فردی که گفته میشود نقش مهمی در هماهنگیهای عملیاتی داعش خراسان داشته است.
این گزارشها در حالی مطرح میشوند که وزارت دفاع طالبان دو روز پیش مسئولیت حمله پهپادی در خاک پاکستان را برعهده گرفت؛ حملهای که بهگفته این گروه، دو مرکز مهم وابسته به گروه تروریستی داعش را در ایالتهای بلوچستان و خیبرپختونخوا هدف قرار داده است.
وزارت دفاع طالبان در بیانیهای اعلام کرد که جنگندهها و پهپادهای این گروه دو مرکز داعش را در مناطق «گلستان» در بلوچستان و «قمبرخیل» در خیبرپختونخوا پاکستان هدف قرار دادهاند.
بهگفته این وزارتخانه، این مراکز برای طراحی، سازماندهی و هدایت حملات علیه افغانستان مورد استفاده قرار میگرفتند و «اهداف از پیش تعیینشده» بهطور دقیق منهدم شدهاند.
اخراج پناهجویان افغان از آلمان؛ پروازها افزایش مییابد
گزارشها از آلمان حاکی است دولت این کشور در حال بررسی افزایش پروازهای اخراج اتباع افغان دارای حکم طرد از خاک آلمان است؛ اقدامی که میتواند روند بازگرداندن این افراد به افغانستان را گسترش دهد.
به گزارش ایراف، روزنامه آلمانی بیلد آم زونتاگ نوشته است که پس از گفتوگوهای فنی میان نمایندگان وزارت کشور آلمان و طالبان، مقامهای برلین در حال ارزیابی افزایش پروازهای چارتر اخراج به افغانستان تا سقف سه پرواز در ماه هستند.
بر اساس این گزارش، در حال حاضر دستکم حدود ۱۰۰ شهروند افغان که حکم اخراج دریافت کردهاند، در زندانها یا مراکز نگهداری مهاجران در آلمان بهسر میبرند.
پروازهای اخراج از جمله مواردی است که دولت آلمان درباره آن با طالبان گفتگو کرده و به نتیجه رسیده است. در آخرین مورد ۳۰ متهم افغان، طی یک پرواز در ۲۷ جوزا/خرداد به کابل بازگردانده شدند.
همزمان با پروازهای چارتر، روند بازگرداندن برخی افراد از طریق پروازهای تجاری عادی نیز ادامه خواهد داشت.
الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان، تأکید کرده است که اخراج افراد محکوم به جرائم باید «به شکل منظم و قابل اتکا» انجام شود. او همچنین گفته است افرادی که از حمایت آلمان سوءاستفاده کرده و مرتکب جرائم سنگین شدهاند، باید آینده خود را در کشور مبدأ دنبال کنند و به گفته او، خروج این افراد از کشور در راستای منافع جامعه آلمان است.
آلمان پس از چند سال توقف، در سال ۲۰۲۴ روند اخراج به افغانستان را از سر گرفت؛ با این حال این روند عمدتاً محدود به افراد محکوم به جرائم سنگین بوده است. این سیاست همچنان محل مناقشه است، زیرا برلین مانند بسیاری از کشورهای غربی حکومت طالبان را به رسمیت نمیشناسد.
در سطح حقوق بشری، برخی نهادهای مدافع پناهجویان از این سیاست انتقاد کرده و آن را مستلزم نوعی همکاری عملی با طالبان دانستهاند؛ موضوعی که به باور آنان میتواند به عادیسازی روابط با این گروه منجر شود.
در همین چارچوب، سازمان Pro Asyl نیز در ماه مه این روند را مورد انتقاد قرار داده و هشدار داده بود که آلمان در حال حرکت به سمت تعامل غیررسمی با حکومتی است که به دلیل محدودیتهای گسترده علیه زنان و مخالفان سیاسی تحت فشار بینالمللی قرار دارد.
در سطح گستردهتر اروپایی نیز بحث درباره تشدید سیاستهای مهاجرتی ادامه دارد و برخی کشورهای اتحادیه اروپا به دنبال افزایش روند اخراج پناهجویان ردشده و ایجاد سازوکارهای بازگشت در کشورهای ثالث هستند. در مقابل، سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری نسبت به وضعیت انسانی در افغانستان هشدار داده و تأکید کردهاند بازگشتکنندگان با مشکلات جدی اقتصادی و محدودیتهای اجتماعی در این کشور روبهرو خواهند بود.
پژوهشهای بینالمللی نشان میدهد که کابل به دلیل برداشتهای بیرویه و دکترین ناکارآمد مدیریت منابع در آستانه تبدیل شدن به نخستین پایتخت جهان است که آب آشامیدنی خود را به طور کامل از دست میدهد؛ بحرانی ساختاری که در کنار خشکسالی، زنگ خطر موج جدید آوارگی اقلیمی به سمت مرزهای همسایگان را به صدا درآورده است
به گزارش ایراف، گزارش تازهای که دانشگاه هامبورگ به سفارش سازمان محیطزیستی گرینپیس تهیه کرده، هشدار میدهد که کابل با یکی از جدیترین بحرانهای زیستمحیطی تاریخ خود روبهرو است؛ بحرانی که میتواند به پایان منابع آب آشامیدنی این شهر منجر شود و کابل را به نخستین کلانشهری تبدیل کند که عملاً آب قابل مصرف خود را از دست میدهد.
در این پژوهش که به بررسی پیامدهای بحران اقلیمی و کاهش همکاریهای توسعهای پرداخته، افغانستان و جمهوری دموکراتیک کنگو بهعنوان دو مطالعه موردی انتخاب شدهاند. یافتهها نشان میدهد ذوب شتابان یخچالهای طبیعی هیمالیا، ستون فقرات منابع آبی افغانستان را با تهدیدی جدی مواجه کرده و سیستمهای آبیاری زراعتی و آب آشامیدنی را در معرض فروپاشی قرار داده است.
بر اساس این گزارش که روز جمعه ۲۹ خرداد منتشر شده است، خشکسالیهای پیدرپی و سیلابهای ویرانگر طی سالهای اخیر زندگی میلیونها نفر را مختل کرده و موج تازهای از آوارگی داخلی را رقم زده است. پژوهشگران تأکید کردهاند که کابل اکنون با کمبود فزاینده آب روبهرو است و در صورت ادامه برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی، افزایش جمعیت و مدیریت ناکافی منابع، خطر خشکشدن کامل سفرههای آب زیرزمینی بیش از هر زمان دیگری جدی شده است.
نویسندگان گزارش یادآور شدهاند که شهروندان افغانستان علاوه بر پیامدهای اقلیمی، با میراث چند دهه جنگ، بیثباتی سیاسی، اقتصاد شکننده و محدودیتهای ناشی از حاکمیت طالبان نیز مواجهاند؛ مجموعه عواملی که توان این کشور را برای مقابله با بحرانهای محیطزیستی بهشدت کاهش داده است. همزمان دادهها نشان میدهد شمار افرادی که در نتیجه بلایای طبیعی و رویدادهای شدید آبوهوایی آواره شدهاند، در سال گذشته در سطح جهان به ۱۳.۶ میلیون نفر رسیده که رقمی تکاندهنده است.
بحران آب در افغانستان در حالی به مرحله فروپاشی رسیده است که دستگاه حاکمه در کابل طی سالهای گذشته، به جای تمرکز بر زیرساختهای مهار آب و بازسازی شبکههای توزیع درونشهری، دکترین خود را بر انسداد شریانهای آبی منتهی به کشورهای همسایه استوار کرده است. انحراف مسیر آبهای سطحی و عدم پایبندی به معاهده ۱۳۵۱ هیرمند درباره حقابه قانونی ایران، نه تنها گرهی از مشکل آب شرب پایتخت افغانستان باز نکرده، بلکه خشکی مفرط را به تالابهای بینالمللی هامون و مناطق مرزی ایران تحمیل کرده است.
کارشناسان ژئوپلیتیک بارها هشدار دادهاند که اصرار وزارت خدمات عمومی طالبان بر پروژههای نمایشی هیدرولیکی، بدون در نظر گرفتن ظرفیت سفرههای زیرزمینی کابل، عملاً به یک خودزنی زیستمحیطی منجر شده است. عدم پایبندی کابل به معاهدات مرزی آب، همزمان با بروز این بحران بیسابقه در پایتخت خودشان، اثباتکننده خطای راهبردی در سیاستگذاریهای زیستمحیطی این گروه است.
در بخش دیگری از گزارش گرینپیس آمده است که کاهش ۲۵ درصدی بودجه جهانی توسعه و کمکهای بشردوستانه و رسیدن آن به ۱۷۵ میلیارد دلار، توان ارگانهای خدماتی نظیر وزارت بهداشت طالبان را برای مقابله با بیماریهای ناشی از کمبود آب سالم به شدت تقلیل داده است. ترکیب تغییرات اقلیمی، رشد سریع جمعیت، مدیریت ناکارآمد منابع و برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی، خطر بروز یک بحران تمامعیار آبی را در کابل تثبیت کرده است.
برای جمهوری اسلامی ایران، این فروپاشی منابع حیاتی در افغانستان صرفاً یک گزارش علمی نیست؛ بلکه به معنای پتانسیل بالای سرریز ناامنی زیستی و شکلگیری موج جدیدی از آوارگان اقلیمی به سمت مرزهای غرب است. تا زمانی که ساختار سیاسی در کابل مسئولیتپذیری حاکميتي خود را در مدیریت آبهای مشترک و احیای زیرساختهای داخلی خود ارتقا ندهد، ترکشهای این بحران زیستمحیطی، پایداری رفاهی و امنیتی کل منطقه را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
از چوپانی در غزنی تا طبابت در کپنهاگ؛ روایت پناهجویی که در اروپا پزشک شد
همزمان با روز جهانی پناهندگان، داستان موفقیت یک پناهجوی افغانستانی که مسیر پر فراز و نشیب زندگی خود را از درهای دورافتاده در غزنی تا یکی از بزرگترین بیمارستانهای کپنهاگ طی کرده، توجه محافل رسانهای را به تابآوری و ظرفیتهای پناهجویان جلب کرده است.
به گزارش ایراف، مسیر زندگی «فیروز» با فقر، جنگ، درگذشت پدر و سالهای دشوار دستفروشی و چوپانی در دوران کودکی آغاز شد؛ مسیری که در نهایت او را به یکی از بیمارستانهای بزرگ دانمارک رساند تا فعالیت حرفهای خود را در بخش تخصصی قلب آغاز کند.
فیروز در سالهای نوجوانی به جمهوری اسلامی ایران مهاجرت کرد و در شرایط دشوار کارگری، نخستین پایههای یادگیری، آموزش زبان و کسب مهارتهای جدید را بنا نهاد؛ ایستگاهی که بستر اولیه را برای اعتمادبهنفس و تلاشهای بعدی او فراهم ساخت. وی سپس در ۱۷ سالگی راهی اروپا شد؛ سفری که با سالها انتظار فرسایشبخش در نظام پناهندگی دانمارک و رد و قبولهای مکرر همراه بود، اما چرخ آموزش و یادگیری او را متوقف نکرد.
او در دانمارک پس از تسلط بر زبان محیطی، وارد نظام آموزشی شد و در رشته پزشکی دانشگاه کپنهاگ پذیرفته شد. فیروز در سالهای تحصیل مجبور بود همزمان با درک علوم پیچیده پزشکی، بر زبانهای دانمارکی و انگلیسی نیز تسلط پیدا کند. بر اساس روایت وی، دورههای بلاتکلیفی و انتظار برای دریافت اقامت قانونی بیش از چهار سال به طول انجامید و او این مدت را در چندین کمپ پناهجویی با فشارهای روانی شدید سپری کرد.
با این حال، او توانست تحصیلات خود را با موفقیت به پایان برساند و در آخرین آزمون دوره پزشکی دانشگاه کپنهاگ، بالاترین نمره را در سیستم آموزشی دانمارک کسب کند؛ موفقیتی چشمگیر که مسیر ورود او به بازار کار تخصصی اروپا را هموار کرد. این پزشک جوان اکنون در آستانه آغاز به کار در بخش قلب یکی از مجللترین بیمارستانهای کپنهاگ قرار دارد؛ نقطهای که فاصله آن با کوههای غزنی و اردوگاههای پناهندگی، روایتی شگفتانگیز از اراده را به تصویر میکشد.
تقارن انتشار این گزارش با ۲۰ ژوئن (روز جهانی پناهندگان)، بار دیگر توجه جامعه جهانی را به وضعیت میلیونها آواره افغانستانی جلب میکند که در صورت فراهم شدن فرصتهای برابر، میتوانند به مدارج بالایی در عرصههای علمی، ساختارهای سیاسی و میادین ورزشی دست یابند. بر اساس آمارهای کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR)، افغانستان به دلیل دههها بحران حاکمیتی، همچنان در صدر کشورهای صادرکننده پناهجو قرار دارد.
از تبادل آتش تا تقاضای آشتی؛ طالبان خواهان حل سیاسی اختلاف با پاکستان شد
حکومت طالبان اعلام کرده که حلوفصل بحران با پاکستان را در گفتوگو، دیپلماسی و ابزارهای سیاسی جستوجو میکند؛ موضعی که همزمان با تماسهای فشرده متقی با مقامهای عربستان، قطر و ترکیه مطرح شده است.
به گزارش ایراف، حکومت طالبان که طی ماههای اخیر با افزایش تنشهای مرزی با پاکستان روبهرو بوده، در تازهترین موضعگیری رسمی خود اعلام کرده است که راهحل پایدار برای مدیریت بحران را در گفتوگو و مسیرهای سیاسی میبیند.
این موضع در شرایطی مطرح میشود که تبادل آتش، حملات هوایی و درگیریهای مرزی، بهویژه در مناطق شرقی، به افزایش تلفات غیرنظامیان و تشدید فضای بیاعتمادی میان دو کشور انجامیده است.
وزارت خارجه طالبان اعلام کرده که امیرخان متقی، سرپرست این وزارتخانه، در تماس تلفنی با شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، آخرین تحولات میان کابل و اسلامآباد را بررسی کرده است.
بهگفته طالبان، متقی در این گفتوگو تأکید کرده که حکومت کابل از راهکارهای سیاسی و گفتوگو برای پایان دادن به اختلافات حمایت میکند.
عربستان نیز از این رویکرد استقبال کرده و بر ادامه تلاشهای خود برای کاهش تنش و تقویت ثبات منطقهای تأکید کرده است.
متقی همچنین با محمد بن عبدالعزیز الخلیفی، وزیر مشاور در امور خارجی قطر، گفتوگوی تلفنی داشته است.
او در این تماس گفته که اقدامات اخیر نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان با هدف «حفاظت از حاکمیت ملی، حریم هوایی و تمامیت ارضی» انجام شده و «اهداف مورد نظر» نیز محقق شده است.
طالبان اعلام کرده که متقی با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، نیز درباره تنشهای جاری با پاکستان رایزنی کرده است.
هرچند جزئیات بیشتری از این گفتوگو منتشر نشده، اما این تماسها نشان میدهد که طالبان در تلاش است حمایت و میانجیگری کشورهای منطقه را برای مدیریت بحران جلب کند.
روابط کابل و اسلامآباد طی ماههای اخیر وارد یکی از پرچالشترین دورههای سالهای اخیر شده است.
پاکستان، حکومت طالبان افغانستان را متهم میکند که به اعضای گروه تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) پناه میدهد؛ اتهامی که کابل آن را رد میکند.
در مقابل، طالبان حملات هوایی و عملیات نظامی پاکستان در خاک افغانستان را «نقض آشکار حاکمیت ملی» میداند.
با وجود ادامه تنشها، تأکید طالبان بر دیپلماسی و گفتوگو میتواند نشانهای از تمایل برای جلوگیری از گسترش بیشتر درگیریها باشد.
با این حال، بیاعتمادی عمیق، اتهامهای امنیتی و پیچیدگیهای مرزی همچنان مانع دستیابی به توافقی پایدار است و بحران را در وضعیتی شکننده نگه داشته است.
رهبر طالبان اخیرا طی یک سخنرانی صوتی که نسخهای از آن در اختیار ایراف قرار گرفته، استفاده از هر نوع وسیله تصویری از جمله تلویزیون، دوربین و موبایل را برای اعضای این گروه ممنوع اعلام میکند و میگوید که حتی تماشای محتوای مذهبی نیز در این وسایل تصویری «حرام» است.
به گزارش ایراف، ملا هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان که در قندهار مستقر است، اخیرا در یک سخنرانی صوتی تاکید کرد که استفاده از هر نوع وسیله تصویری برای اعضای این گروه، «حرام» است.
رهبر طالبان در بخشی از این سخنرانی که نسخهای از آن در اختیار ایراف قرار گرفته، تاکید میکند که سیاست این گروه، برای جهانیان، مشخص است و بربنیاد این سیاست، تصاویر «حرام» است و حضور طالبان و علمای مذهبی در تصاویر ممنوع میباشد.
این تازهترین دستور محدودکننده رهبر طالبان محسوب میشود و به دنبال آن، مقامهای این گروه از جمله در وزارتخانههای دفاع، کشور، تحصیلات عالی و معارف، با صدور بخشنامههایی موبایلهای هوشمند را در ادارات دولتی، نیروهای مسلح و حتی دانشگاهها و مدارس، ممنوع اعلام کردهاند.
گفته میشود که استفاده از گوشیهای هوشمند برای اعضای طالبان حتی در خارج از محیطهای اداری و آموزشی یعنی در خانه هم ممنوع شده است.
براساس تصاویر منتشرشده، شماری از اعضای طالبان در برخی ولایتها با صدور این دستور، موبایلهای هوشمند خود را میشکنند.
نکتهای که مورد توجه کاربران شبکههای اجتماعی نیز قرار گرفته، در حالی که برخی اعضای طالبان، سرگرم شکستن گوشیهای خود هستند، شماری دیگر از آنها با موبایل در حال فیلمبرداری از این رویداد هستند؛ موضوعی متناقض که منطق طالبان در مواجهه با وسایل ارتباطی مدرن را به چالش میکشد.
این تصمیم تازه با واکنشهای وسیع سازمانهای حقوق بشری، نهادهای حامی خبرنگاران و منتقدان طالبان روبهرو شده است. آنها دستور رهبر طالبان را «عقبگرد»، ضدیت با پیشرفت، در تعارض با دستاوردهای جوامع دیگر در جهانی که اکنون در حال تجربه «انقلاب هوش مصنوعی» است و محدودیتی جدید علیه آزادی بیان عنوان کردهاند.
این در حالی است که رهبر طالبان، پیش از این نیز نمایش موجودات زنده در تلویزیون را ممنوع کرده بود؛ اما برخی اعضا و مقامات این گروه، از جمله سراجالدین حقانی، امیرخان متقی، ملا برادر و… با حضور در برابر دوربینها، فعالیت در شبکههای اجتماعی و انتشار تصاویر دیدارها و سفرهای رسمی خود، عملا از این فرمان، سرپیچی کردهاند.
با این حال، رهبر طالبان بارها بر ضرورت «اطاعت از اولیالامر» و اجرای بیقید و شرط فرامین خود تاکید کرده و رهبران این گروه را از «اختلاف» برحذر داشته است.
طالبان ورود ارزهای کشورهای منطقه به افغانستان را ممنوع کرد
به گزارش خبرگزاری تسنیم، بانک مرکزی افغانستان در بیانیهای خطاب به تاجران، صرافان، شرکتهای ترانسپورتی، مسافران و عموم شهروندان افغانستان اعلام کرد وارد کردن ارزهای کشورهای همسایه و منطقه به افغانستان ممنوع است.
بیانیه در ادامه تأکید کرد «افغانی» واحد پول رسمی افغانستان و نماد استقلال اقتصادی و هویت ملی این کشور است. بانک مرکزی افغانستان همچنین اضافه کرد افغانی در مقایسه با ارزهای منطقه از ثبات بهتری برخوردار است.
بانک مرکزی افغانستان در ادامه نیز از اتباع این کشور خواست در معاملات روزمره و فعالیتهای تجاری خود صرفاً از پول افغانی استفاده کنند و از بهکارگیری ارزهای خارجی در مبادلات داخلی خودداری نمایند تا ثبات نظام پولی این کشور بیش از پیش تقویت شود.
بر اساس دادههای بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول، افغانی در سالهای اخیر با وجود فشارهای اقتصادی و محدودیت دسترسی به نظام مالی جهانی، از ثبات نسبی برخوردار بوده و نرخ تورم در محدوده تکرقمی کنترل شده است.
گزارش اخیر برنامه جهانی غذا نیز نشان میدهد اقتصاد افغانستان با وجود ثبات نسبی افغانی (حدود 63.9 افغانی در برابر دلار در ماه می)، همچنان تحت فشار تورم و شوکهای خارجی قرار دارد. نرخ تورم سالانه در آوریل به 8.6 درصد رسیده که نسبت به ماه قبل افزایش یافته و عمدتاً ناشی از گرانی مواد غذایی، سوخت و خدمات است.
بر اساس این گزارش، هرچند برخی قیمتهای عمده غذایی به دلیل بهبود عرضه و ثبات ارز کاهش یافته، اما کالاهای وارداتی بهدلیل اختلالات مرزی و افزایش هزینه حملونقل همچنان در سطح بالا باقی ماندهاند.
ممنوعیت استفاده از موبایل؛ وزارت مخابرات طالبان تکذیب کرد
وزارت مخابرات طالبان انتشار گزارشها درباره ممنوعیت استفاده از گوشیهای هوشمند و اختصاص بودجه برای این موضوع را نادرست و فاقد اعتبار اعلام کرد.
به گزارش ایراف، وزارت مخابرات طالبان با انتشار اعلامیهای رسمی تأکید کرده است که مطالب منتشرشده به نام وزیر مخابرات، عبدالأحد فضلی، مبنی بر محدودیت استفاده از موبایل در برخی رسانهها و شبکههای اجتماعی هیچگونه پایه رسمی ندارد و از سوی مقامهای این وزارت تأیید نشده است.
در این اعلامیه آمده است که تاکنون هیچ تصمیم یا موضعگیری رسمی از سوی رهبری یا وزیر این نهاد درباره محدودیت موبایلهای هوشمند اعلام نشده و گزارشهای منتشرشده در این باره صحت ندارد.
وزارت مخابرات از رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی خواسته است پیش از بازنشر اطلاعات، دقت لازم را بهخرج داده و تنها به منابع رسمی مراجعه کنند.
این تکذیب در حالی صورت گرفته است که در روزهای گذشته، برخی گزارشها در فضای رسانهای و مجازی درباره اعمال محدودیت بر استفاده از تلفنهای هوشمند و حتی اختصاص بودجه مشخص برای اجرای چنین طرحی منتشر شده بود.
در این گزارشها آمده است که معاونت نظامی دادگاه عالی طالبان طی مکتوبهایی رسمی، دستور منع استفاده از موبایل را به تمامی نهادهای حکومتی در مرکز و ولایات ابلاغ کرده و تأکید شده است که کارمندان نهتنها در محل کار، بلکه در خانه نیز حق استفاده از تلفن هوشمند ندارند.
برخی منابع نیز این دستور را از سوی رهبر طالبان نقل کردهاند و همزمان، گزارشهایی از اجرای محدودیتهای گستردهتر در برخی نهادهای دولتی مثل وزارت معارف نیز منتشر شده است.
در همین راستا وزارت تحصیلات عالی طالبان اعلام کرده است که از این پس، کارمندان دارای رتبه چهارم و پایینتر در اداره مرکزی، دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، در ساعات کاری مجاز به استفاده از تلفنهای هوشمند نخواهند بود.
همچنین ویدیوهایی از معدوم کردن موبایلها در ادارات که گفته میشود در راستای اجرای دستور رهبر طالبان است، در شبکههای اجتماعی دست به دست میشود.
در همین حال مرکز خبرنگاران افغانستان اعلام کرده است که بر اساس برخی دستورالعملهای جدید، استفاده از تلفنهای هوشمند در ادارات دولتی در برخی ولایتها محدود یا ممنوع شده و این اقدام روند اطلاعرسانی را با اختلال مواجه کرده است.
در گزارش این نهاد آمده است که در ولایتهایی مانند خوست، روند ارتباط ادارات با رسانهها که پیشتر از طریق گروههای واتساپ انجام میشد، متوقف شده و خبرنگاران برای دسترسی به اطلاعات با دشواریهای بیشتری روبهرو شدهاند.
با این حال، برخی مقامهای طالبان در بخشهای دیگر، از جمله وزارت تحصیلات عالی، پیشتر اعلام کرده بودند که این محدودیتها با هدف کاهش مشغولیتهای غیرضروری در ساعات کاری و بهبود روند اداری وضع شده است.
به این ترتیب، در حالی که وزارت مخابرات هرگونه تصمیم رسمی درباره ممنوعیت سراسری موبایلهای هوشمند را رد میکند، گزارشهای پراکنده از اعمال محدودیتهای اداری در برخی نهادها همچنان ادامه دارد؛ موضوعی که ابهام درباره سیاست کلی حکومت طالبان در قبال استفاده از فناوریهای ارتباطی را افزایش داده است.
ازبکستان برآورد تازه از هزینه خطآهن ترانس-افغان را اعلام کرد
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «جاسوربک چوریف»، معاون وزیر حملونقل ازبکستان اعلام کرد که بر اساس ارزیابیهای جدید، هزینه ساخت خطآهن ترانس-افغان افزایش یافته و ممکن است از مرز 7 میلیارد دلار عبور کند.
این اظهارات در حالی است که برآورد اولیه این پروژه حدود 4.6 میلیارد دلار بوده است.
به گزارش اینترفاکس، چوریف این اظهارات را در حاشیه مجمع سرمایهگذاری تاشکند مطرح کرد و گفت که مطالعات فنی و اقتصادی این پروژه تا پایان سال 2026 میلادی نهایی خواهد شد.
بر اساس اطلاعات وزارت حملونقل ازبکستان، مدت زمان ساخت این خطآهن دستکم پنج سال برآورد شده است.
معاون وزیر حملونقل ازبکستان با اشاره به مذاکرات جاری با شرکایی از امارات و قطر گفت که هدف این پروژه ایجاد کوتاهترین مسیر ترانزیتی به بندر کراچی در پاکستان است؛ مسیری که میتواند زمینه اتصال هند به آسیای مرکزی و کشورهای مستقل مشترکالمنافع را نیز فراهم کند.
به گفته چوریف، بانک توسعه اوراسیا برای تأمین مالی این پروژه اعلام آمادگی کرده است و پیشبینی میشود این کریدور ظرفیت جابهجایی سالانه نزدیک به 20 میلیون تن کالا را داشته باشد.
خطآهن ترانس-افغان پروژهای ریلی برای اتصال ازبکستان از طریق افغانستان به پاکستان است که حدود سالهای 2018 تا 2020 وارد مراحل جدی مطالعات و توافق شد. این مسیر با طول تقریبی 600 تا 750 کیلومتر و با استاندارد ریل 1,520 میلیمتری طراحی شده و ظرفیت حمل حدود 15 تا 20 میلیون تُن کالا در سال را دارد.
وزیر کشور طالبان بر اتخاذ تدابیر امنیتی در ایام محرم تأکید کرد
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «سراجالدین حقانی»، وزیر کشور حکومت طالبان در نشست با معاونان، رؤسا و مسئولان بخشهای مختلف این وزارتخانه درباره وضعیت امنیتی افغانستان، به ویژه تدابیر لازم برای تأمین امنیت در ماه محرم گفتگو کرد.
بر اساس اطلاعیه منتشر شده توسط وزارت کشور حکومت طالبان، در آغاز نشست، مسئولان بخشهای مختلف گزارشهای کاری و اطلاعات مربوط به وضعیت حوزههای تحت مدیریت خود را ارائه کردند.
بیانیه افزود حقانی در این نشست «بر اتخاذ تدابیر امنیتی لازم برای تأمین امنیت شهروندان در جریان ماه محرم تأکید کرد».
وزیر کشور حکومت طالبان همچنین با مهم دانستن تقویت اعتماد میان مردم و نیروهای امنیتی، گفت نیروهای امنیتی باید با ارائه خدمات مؤثر، زمینه آرامش و ثبات اجتماعی را در کشور فراهم سازند.
در ادامه این نشست نیز بر فراهمسازی تجهیزات و امکانات فنی برای ریاست مبارزه با جرایم و نیز ارتقای ظرفیت و توانمندی حرفهای کارکنان این ریاست تأکید شد.
موتری که به گروهی از دختران در کابل حمله کرد، متعلق به «مقام طالبان» است
منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال میگویند موتری که اخیرا به گروهی از دختران در کابل حمله کرد، متعلق به مقام طالبان است. پیشتر سخنگوی پولیس طالبان در کابل، گفت که عامل این حادثه بازداشت شده است. برخی منابع میگویند که راننده این موتر، فرزند مسئول طالبان در گمرک اسلامقلعه است.
منابع آگاه که به خاطر مسائل امنیتی نخواستند هویت شان ذکر شود، گفتند که این موتر دولتی و مربوط به مولوی احسانالله احسان، مسئول طالبان در گمرک اسلامقلعه است.
تاکنون مشخص نیست که این مقام طالبان هنگام وقوع رویداد در موترش بوده است یا خیر.
یک موتر لندکروزر سفیدرنگ روز یکشنبه (۱۷ جوزا) به گروهی از زنان جوان که در کنار خیابانی در کابل راه میرفتند، حمله کرد.
خالد زدران، سخنگوی پولیس طالبان در کابل تقریباً چهار روز پس از وقوع این حادثه گفت که این موتر لندکروزر در مربوطات حوزه ششم امنیتی پایتخت به دختران حمله کرد که دستکم سه دختر در این حادثه زخمی شدند.
خالد زدران در ۲۵ جوزا، اعلام کرد که عامل این حمله بازداشت شده است. او افزود که این فرد تحت بازجویی قرار دارد و رسیدگی به این پرونده ادامه دارد.
در تصاویری که طالبان از فرد بازداشت منتشر کرده، چهره او شطرنجی شده و او را در محوطه حوزه ششم امنیتی کابل نشان میدهد. فرد متهم جلو یک موتر لندکروزر ایستاده و دستهای او باز است.
سخنگویان طالبان با گذشت ۹ روز از وقوع این حمله که بازتاب وسیعی داشت، هنوز جزئیاتی درباره هویت عامل این حمله ندادهاند.
سخنگوی پولیس طالبان در کابل گفته بود که زخمیها به شفاخانه منتقل شدند و وضعیت جسمانی آنان رضایتبخش است. با این حال، منابع میگویند وضعیت دو تن از زخمیها وخیم است.
منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که موتر مهاجم فاقد نمبرپلیت بود و شیشههای سیاه داشت. تصاویری منتشر شده از این رویداد، اطلاعات منابع را تایید میکند.
«موتر پس از حمله به دختران به خانه مقام طالبان رفت»
منابع گفتند که پس از وقوع حادثه، مسئولان حوزه ششم امنیتی طالبان دوربینهای مداربسته را بررسی کردند.
آنها گفتند که بررسی دروبینهای امنیتی شهری نشان داده است که موتر پس از این حادثه فرار کرده و بعدا داخل خانه یک مقام طالبان شده است. به گفته منابع، این خانه متعلق به مسئول گمرگ اسلامقلعه است.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که راننده این موتر در حال حاضر در حوزه ششم امنیتی کابل در بازداشت به سر میبرد.
ارجاع پرونده به دادگاه نظامی
طبق اطلاعات منابع، طالبان وظیفه مسئول گمرک اسلامقلعه را به خاطر این حادثه تعلیق کرده و پرونده او را به دادگاه نظامی ارجاع داده است. مقامات طالبان اما تاکنون رسما در این مورد چیزی نگفتهاند.
انگیزه احتمالی این حادثه مشخص نیست، اما همزمانی آن با سرکوب زنان در هرات، این تصور را به وجود آورده است که ممکن است این رویداد ریشه در مخالفت برخی از عوامل طالبان با هرگونه حضور اجتماعی زنان داشته باشد.
طبق اظهارات منابع، مسئولان حوزه ششم امنیتی طالبان به دلیل نقش داشتن مقام ارشد طالبان از پیگیری این موضوع خودداری کردند.
منابع آگاه با حفظ هویت گفتند که افرادی از سوی طالبان به خانوادههای این دختران تماس گرفته و از آنها خواستهاند از رسانهای شدن این حادثه خودداری کنند.
حمله با موتر به گروهی از زنان همزمان با بازداشت گسترده زنان در هرات رخ داد. ویدیوی این حمله به طور گسترده توسط رسانهها و فعالان اجتماعی منتشر شد.
فشار بر خانوادههای دختران
منابع میگویند که پس از نشر ویدیوی این حمله، خانوادههای دختران تحت فشار قرار گرفتهاند.
براساس این معلومات، افرادی از سوی طالبان به خانوادههای دختران وعده دادند که به آنها غرامت پرداخت میشود و از آنها خواسته شده است در این مورد سکوت کنند.
طالبان همواره پس از بازداشت متهمان، دستهای آنها را میبندند اما تصاویر نشان میدهد که فرد متهم در بازداشت طالبان دستهایش باز است.
براساس تصاویر دوربینهای مداربسته که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، شش زن در خیابان در حال حرکت بودند که مورد حمله موتر قرار گرفتند.
طالبان میگویند با نصب دوربینهای امنیتی در کابل وضعیت را زیرنظر دارند و این گروه به موترهای فاقد نمبرپلیت اجازه گشت و گذار را نمیدهد.
طالبان و بحران سلامت زنان؛ سازمان ملل | افغانستان یکی از بالاترین نرخهای مرگ مادران در جهان را ثبت کرده است
یکی از مسئولان ارشد کمکهای بشردوستانه سازمان ملل با اشاره به ثبت یکی از بالاترین نرخهای مرگومیر مادران در جهان در افغانستان، نسبت به تأثیر محدودیتهای طالبان افغانستان بر دسترسی زنان به خدمات درمانی حیاتی هشدار داد.
به گزارش ایراف، اولگا چروکو، از مسئولان بخش کمکهای بشردوستانه سازمان ملل (سازمان ملل)، امروز(پنجشنبه، ۲۸ مرداد) اعلام کرده است که افغانستان با حدود ۶۰۰ مرگ مادران در هر ۱۰۰ هزار زایمان، همچنان یکی از خطرناکترین کشورها برای بارداری و زایمان به شمار میرود.
او تأکید کرده که محدودیتهای اعمالشده از سوی طالبان افغانستان دسترسی زنان و دختران به خدمات حیاتی را با چالش جدی روبهرو کرده است.
چروکو در یک ویدیو نسبت به محدودیتهای روزافزون طالبان علیه مشارکت زنان در عرصههای عمومی و فرصتهای شغلی ابراز نگرانی کرد و گفت این روند، پیامدهای مستقیم بر سلامت و امنیت زنان دارد.
به گفته او، زنان افغان با وجود تمام فشارها و موانع، همچنان نقشی کلیدی در ارائه خدمات نجاتبخش از جمله مراقبتهای بهداشتی در سراسر افغانستان ایفا میکنند.
چروکو در بخشی از سخنانش به وضعیت یک بیمارستان در ولایت بامیان اشاره کرد؛ مرکزی که تنها بخش مراقبتهای ویژه نوزادان در این منطقه را در اختیار دارد و کادر درمان – که بسیاری از آنان زنان هستند – با تمام توان برای نجات جان مادران و نوزادان تلاش میکنند.
این مقام سازمان ملل بر ضرورت تداوم خدمات درمانی در افغانستان تأکید کرد و گفت پایدار ماندن فعالیتهای بهداشتی برای حفظ جان شهروندان حیاتی است.
بر اساس برآوردهای بانک جهانی با استفاده از دادههای سازمان جهانی بهداشت، یونیسف و صندوق جمعیت سازمان ملل، نرخ مرگومیر مادران در افغانستان ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده ثبت شده است.
این رقم نشان میدهد که بارداری و زایمان در افغانستان همچنان برای بسیاری از زنان با خطر جدی همراه است.
کارشناسان میگویند ترکیب بحران اقتصادی، محدودیتهای طالبان افغانستان، کمبود کادر درمان زن و کاهش کمکهای بینالمللی، شرایط را برای مادران افغان بیش از پیش دشوار کرده است.
بازگشت نزدیک به 500 هزار مهاجر طی دو ماه به افغانستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، سخنگوی وزارت مهاجران حکومت طالبان اعلام کرد طی دو ماه گذشته نزدیک به 500 هزار مهاجر افغان از کشورهای پاکستان، ایران و ترکیه به افغانستان بازگشتهاند.
عبدالمطلب حقانی، سخنگوی وزارت مهاجرین حکومت طالبان، به رسانههای افغانستان گفت در این مدت بیش از 495 هزار شهروند افغان وارد این کشور شدهاند همچنین حدود 4 هزار مهاجر افغان که در پاکستان بازداشت شده بودند نیز در همین بازه زمانی به افغانستان بازگردانده شدهاند.
بر اساس آمار ارائهشده، بیش از 289 هزار نفر از بازگشتکنندگان از پاکستان و بیش از 199 هزار نفر از ایران وارد افغانستان شدهاند.
این در حالی است که روند بازگشت مهاجرین افغان در ماههای اخیر، همزمان با تغییر سیاستهای مهاجرتی کشورهای میزبان به ویژه از پاکستان، افزایش یافته است.
بر پایه آمار آژانس پناهندگان سازمان ملل، در پی تغییر سیاستهای مهاجرتی کشورهای میزبان، از آغاز سال 2025 تاکنون حدود دو میلیون و 900 هزار مهاجر افغان به افغانستان بازگردانده شدهاند.
سازمان ملل همچنین بارها نسبت به وضعیت معیشتی بازگشتکنندگان هشدار داده و اعلام کرده است که بسیاری از آنان با مشکلاتی چون کمبود غذا، نبود سرپناه، دسترسی محدود به خدمات بهداشتی و آموزش روبهرو هستند.
انحصار قدرت طالبان، افغانستان را به سوی بحران میبرد
عبدالباری جهانی، وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ افغانستان در دوره جمهوریت، در یادداشتی تازه با انتقاد از انحصار قدرت در یک جناح خاص طالبان افغانستان هشدار داد که ادامه این روند میتواند کشور را بهسوی بحران و خشونت گسترده سوق دهد.
به گزارش ایراف، عبدالباری جهانی در این یادداشت، طالبان افغانستان را متهم کرده است که ساختار قدرت را «نه تنها در دست طالبان پشتون، بلکه در اختیار یک جناح خاص پشتون» قرار دادهاند؛ اقدامی که بهگفته او «نفرت عمیق و شکاف اجتماعی گستردهای» در کشور ایجاد کرده است.
او با اشاره به رویدادهای اخیر هرات نوشته است که طالبان برای حفظ قدرت «به هر نوع اجبار و خشونتی متوسل میشوند»، اما این روند «تا روز قیامت ادامه نخواهد یافت» و جامعه افغانستان دیر یا زود واکنش نشان خواهد داد.
هشدار درباره گسترش خشونت و بیثباتی
جهانی در بخش دیگری از یادداشت خود تأکید کرده است: «من از روزی بیم دارم که آتش سراسر کشور را فرا گیرد و دیگر دوست و دشمن از هم قابل تشخیص نباشند. شما به پاکستان بازخواهید گشت، اما کشوری را در آتشی رها خواهید کرد که جهان نظارهگر آن خواهد بود و خاموش کردنش از توان هر کسی خارج خواهد شد.»
او هشدار داده است که تداوم انحصار قدرت میتواند همه اقوام افغانستان را در برابر پشتونها قرار دهد و حتی «همه پشتونها را دشمن قندهار» جلوه دهد.
پیامدهای اجتماعی و قومی
عبدالباری جهانی خطاب به طالبان نوشته است: «ما پشتونها در هیچیک از دستاوردهای شما سهمی نداریم، اما مصیبت و پیامدهای آن دامن همه ما را خواهد گرفت.»
او این وضعیت را «خطرناکترین شکل انحصار سیاسی» توصیف کرده و گفته است که چنین روندی دیر یا زود واکنشهای گسترده اجتماعی را برخواهد انگیخت.
اشاره به مقاومت مدنی در هرات
در این یادداشت همچنین آمده است که «دختران هرات از زور و خشونت طالبان نهراسیدند» و این رویدادها میتواند نشانهای از «آغاز موجهای گستردهتر مقاومت» در آینده باشد.
گفتنی است که هفته گذشته شماری از جوانان در منطقه جبرئیل هرات بدنبال بازداشت برخی زنان توسط مأموران امر به معروف طالبان به بهانه «عدم رعایت قوانین پوشش این گروه» تجمع اعتراضی برگزار کردند.
این تجمع با شلیک و سرکوب شدید نیروهای طالبان مواجه گردید و تعدادی از معترضان کشته، زخمی و بازداشت شدند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان اعلام کرد هیئتی متشکل از حدود 100 تاجر ازبکستانی در ماه آینده میلادی به کابل سفر خواهد کرد.
بر اساس بیانیه منتشر شده، این سفر با هدف گسترش همکاریهای اقتصادی، افزایش سرمایهگذاری و تقویت روابط تجاری میان افغانستان و ازبکستان انجام میشود.
این موضوع در دیدار «احمدالله زاهد»، معاون وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان، با «ظاهر میرزایف»، استاندار تاشکند ازبکستان، مطرح شد. در این نشست، دو طرف درباره توسعه همکاریهای اقتصادی، فرصتهای سرمایهگذاری، گسترش روابط تجاری دوجانبه و افزایش نقش بخش خصوصی گفتگو کردند.
احمدالله زاهد در این دیدار افغانستان را بازاری مناسب برای سرمایهگذاری توصیف کرد و از سرمایهگذاران ازبکستانی خواست در بخشهای صنعت، تجارت و سایر حوزههای اقتصادی افغانستان حضور فعالتری داشته باشند.
وی همچنین از استاندار تاشکند دعوت کرد تا با سفر به افغانستان، از نزدیک با ظرفیتها و فرصتهای اقتصادی این کشور آشنا شود.
ظاهر میرزایف نیز با استقبال از گسترش همکاریهای اقتصادی میان کابل و تاشکند، بر ضرورت افزایش هماهنگیها برای توسعه تجارت و سرمایهگذاری تأکید کرد و وعده داد در ماه جولای همراه با حدود 100 تاجر ازبکستانی به کابل سفر کند.
در پایان دیدار، دو طرف ابراز امیدواری کردند چنین رفتوآمدها و تعاملاتی زمینهساز تقویت هرچه بیشتر روابط اقتصادی و ایجاد فرصتهای جدید برای سرمایهگذاریهای مشترک میان افغانستان و ازبکستان شود.
بر اساس اعلام رسمی دولت ازبکستان، تاشکند هدفگذاری کرده تا طی پنج سال آینده حجم تجارت با افغانستان را به 5 میلیارد دلار برساند. گفتنی است که حجم تجارت دو کشور در سالهای اخیر نیز رشد قابل توجهی داشته و از 653 میلیون دلار در 2021 به 1.7 میلیارد دلار در 2025 رسیده است.
پرونده قتل نظامی آمریکایی در نزدیکی کاخ سفید؛ مظنون افغان با ۱۷ اتهام تازه روبهرو است
دادگاه فدرال آمریکا ۱۷ اتهام جدید علیه یک شهروند افغان که متهم به تیراندازی مرگبار به نیروهای گارد ملی در نزدیکی کاخ سفید است، مطرح کرد؛ پروندهای که ممکن است به درخواست مجازات اعدام منجر شود.
به گزارش ایراف، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد رحمانالله لکنوال، شهروند ۳۰ ساله افغان، در ارتباط با حمله مسلحانه ماه نوامبر سال گذشته به نیروهای گارد ملی در واشنگتن دیسی، با ۱۷ اتهام جدید مواجه شده است.
جنین فریس پیرو، دادستان آمریکا، گفت لکنوال متهم است که سارا بکستروم، سرباز ۲۰ ساله گارد ملی ویرجینیای غربی، را بهصورت عمدی به قتل رسانده و اندرو وولف، سرباز دیگر این نیرو، را به شدت مجروح کرده است.
براساس اسناد دادگاه، متهم از ایالت واشنگتن به واشنگتن دیسی سفر کرده و یک سلاح سرقتی را با خود حمل میکرده است. طبق این اسناد، وی در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵ در نزدیکی ایستگاه متروی فاراگات وست، بدون درگیری یا تحریک قبلی، به سمت نیروهای گارد ملی تیراندازی کرده است.
در نتیجه این تیراندازی، سارا بکستروم و اندرو وولف از ناحیه سر مورد اصابت گلوله قرار گرفتند. دو عضو دیگر گارد ملی موفق شدند مهاجم را مهار و بازداشت کنند.
محققان در محل حادثه یک قبضه هفتتیر اسمیت اند وسن مدل ۳۵۷ کشف کردند که گزارش شده بود در سال ۲۰۲۳ از شهر سیاتل به سرقت رفته است.
سارا بکستروم در روز شکرگزاری بر اثر شدت جراحات جان باخت، اما اندرو وولف ۲۵ ساله همچنان تحت درمان قرار دارد.
مقامهای آمریکایی اعلام کردهاند با توجه به اتهامات جدید، این پرونده اکنون میتواند مشمول مجازات اعدام شود و کمیته ویژه وزارت دادگستری درباره درخواست یا عدم درخواست صدور حکم اعدام تصمیمگیری خواهد کرد.
وزارت دادگستری آمریکا تأکید کرده است که تمامی اتهامات مطرحشده در این مرحله صرفاً ادعا محسوب میشود و رحمانالله لکنوال تا زمان اثبات جرم در دادگاه، از نظر قانونی بیگناه تلقی میشود.
انگلیس: پاکستان حق دفاع در برابر تهدیدات ناشی از افغانستان را دارد
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «هامیش فالکنر»، معاون وزیر پارلمان انگلیس در امور خاورمیانه، افغانستان و پاکستان در دیدار با «محمد اسحاق دار»، معاون نخستوزیر و وزیر خارجه پاکستان از حملات این کشور به خاک افغانستان دفاع کرد.
به گزارش «داون نیوز»، وی در عین حال خواستار تداوم گفتگو میان اسلامآباد و حکومت برای کاهش تنشها و تقویت ثبات منطقهای شد.
فالکنر با بیان اینکه هیچکس خواهان تلفات غیرنظامیان در هیچ کجا نیست، گفت چالشهای امنیتی پاکستان محدود به این کشور نیست و پیامدهای گسترده منطقهای دارد.
وی افزود تهدیدهای ناشی از افغانستان میتواند فراتر از مرزها گسترش یابد و بر امنیت کشورهای همسایه و حتی فراتر از آن اثر بگذارد.
این مقام انگلیسی همچنین تأکید کرد همین مسئله ضرورت همکاری همه طرفهای ذینفع برای دستیابی به راهحلهای پایدار را برجسته میکند.
وی در ادامه گفت در دیدار با مقامات پاکستانی درباره مجموعهای از موضوعات منطقهای و بینالمللی از جمله آتشبس میان ایران، تلاشها برای ثبات در تنگه هرمز و اهمیت حفظ مسیرهای تجارت جهانی گفتگو شده است.
فالکنر افزود افغانستان نیز بخش مهمی از این مذاکرات بوده و آن را کشوری کلیدی برای صلح و امنیت منطقه توصیف کرد.
وی همچنین بر ضرورت تعامل دیپلماتیک میان اسلامآباد و کابل برای حل نگرانیهای امنیتی مشترک تأکید کرد و گفت: « گفتگو مؤثرترین راه پیشرو است».
مقام انگلیسی در عین حال نارضایتی پاکستان از وضعیت هماهنگی با افغانستان را درکپذیر دانست و تأکید کرد باید درک مشترکی میان دو طرف ایجاد شود تا از استفاده از خاک یکدیگر برای آسیبرسانی جلوگیری شود.
فالکنر روابط پاکستان و بریتانیا را «عمیق و پایدار» توصیف کرد و گفت این روابط فراتر از دیپلماسی رسمی، بر پایه پیوندهای گسترده مردمی استوار است و شبیه «روابط خانوادگی» است.
وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به وضعیت پناهجویان افغان در پاکستان، بر ضرورت رعایت استانداردهای حقوق بینالملل تأکید کرد و در عین حال پیچیدگیهای این موضوع را نیز پذیرفت. به گفته وی، این مسئله باید بهصورت مشترک میان پاکستان و افغانستان مدیریت شود.
این مقام انگلیسی همچنین تأکید کرد سفرش به اسلامآباد به تقویت همکاریها و تعمیق درک متقابل بین انگلیس و پاکستان کمک کرده و ابراز امیدواری کرد گفتگوها درباره چالشهای کلیدی منطقهای ادامه یابد.
هشدار ملل متحد درباره پیامدهای محدودیتهای طالبان بر زنان و دختران
دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) هشدار داد که افزایش محدودیتهای طالبان بر زنان و دختران، دسترسی آنها به خدمات حیاتی و نجاتبخش را محدودتر میکند. این نهاد افزود که افغانستان همچنان یکی از بالاترین نرخهای مرگ و میر مادران را در جهان دارد.
اولگا چِروکو، از مسئولان بخش افغانستان دفتر اوچا در ویدئویی، با ابراز نگرانی شدید از وضعیت جاری اعلام کرد که افغانستان با ثبت حدود ۶۰۰ مرگ در هر ۱۰۰ هزار تولد، یکی از بالاترین نرخهای مرگومیر مادران در جهان را دارد و بحران بشردوستانه کنونی، بیش از همه به زنان و دختران آسیب رسانده است.
وی با تاکید بر اهمیت حضور کارکنان زن در سیستم درمانی گفت: «نگرانیهای فزایندهای وجود دارد که محدودیتها علیه مشارکت زنان و دختران در عرصههای عمومی و فرصتهای شغلی، هم پاسخهای بشردوستانه و هم توانایی زنان و دختران را برای دسترسی و بهرهمندی از خدمات حیاتی و نجاتبخش محدودتر کند.»
این مسئول اوچا در افغانستان با اشاره به فعالیت یک شفاخانه در ولایت بامیان که دارای تنها بخش مراقبتهای ویژه نوزادان در منطقه است، افزود: «در این مرکز، کارکنان بهداشتی و امدادگران که بسیاری از آنها را زنان تشکیل میدهند، تمام تلاش خود را برای نجات جان مادران و نوزادان به کار بستهاند. پایداری این خدمات برای حفظ جان انسانها بسیار حیاتی است.»
پیشتر نیز تاکید کرد سرمایهگذاری در آموزش و استخدام کارکنان صحی زن و تقویت خدمات اولیه صحی، برای کاهش فوری مرگومیر مادران حیاتی است.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت، این گروه محدودیتهای گستردهای بر فعالیتهای اجتماعی و حرفهای زنان اعمال کرده است.
صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل نیر در ماه ثور هشدار داد که با ادامه محدودیتهای طالبان، افغانستان تا سال ۲۰۳۰ با کمبود ۲۵ هزار آموزگار و کادر درمانی زن روبهرو خواهد شد.
این محدودیتها نهتنها حضور زنان بهعنوان کادر درمانی را کاهش داده، بلکه دسترسی بیماران زن به خدمات پزشکی ضروری را نیز با چالش جدی مواجه کرده است.
نهاد آمریکایی: افغانستان با خطر فروپاشی کامل نظام درمان روبهرو است
یک گزارش تحلیلی از موسسه «هملند سکیوریتی تودی» نشان میدهد که نظام بهداشت افغانستان در آستانه فروپاشی کامل قرار گرفته و ترکیب کمبود بودجه، خروج گسترده کادر درمان و نبود تجهیزات اولیه، این کشور را با یکی از عمیقترین بحرانهای انسانی دو دهه اخیر روبهرو کرده است.
به گزارش ایراف، گزارش تازهای که از سوی موسسه غیرانتفاعی آمریکایی «هملند سکیوریتی تودی» منتشر شده، تصویری نگرانکننده از وضعیت نظام سلامت افغانستان ارائه میدهد؛ نظامی که پس از سالها جنگ، بیثباتی سیاسی و کاهش شدید کمکهای بینالمللی، اکنون در نقطهای قرار گرفته که ادامه فعالیت آن بدون مداخله فوری، بسیار دشوار شده است.
در این گزارش تأکید شده که فشارهای مداوم در دوران جنگ و همچنین دوره حاکمیت طالبان افغانستان، ساختار درمانی کشور را بهشدت فرسوده کرده و اکنون مجموعهای از عوامل همزمان، این سیستم را به مرز فروپاشی رسانده است.
بر اساس این گزارش، کاهش چشمگیر کمکهای بینالمللی پس از سال ۲۰۲۱، مهمترین ضربه به نظام سلامت افغانستان بوده است.
پیش از این، بیش از سهچهارم بودجه بخش بهداشت از سوی نهادهای خارجی تأمین میشد، اما با محدود شدن تعاملات جهانی با طالبان افغانستان، بسیاری از این منابع یا قطع شده یا به حداقل رسیده است.
این کاهش بودجه پیامدهای گستردهای داشته است؛ از تعطیلی صدها مرکز درمانی در شهرستانهای دورافتاده گرفته تا اختلال در برنامههای واکسیناسیون، کمبود داروهای حیاتی، توقف پروژههای بهداشتی و تأخیر چندماهه در پرداخت حقوق کارکنان درمانی.
بسیاری از بیمارستانها حتی برای تأمین هزینههای جاری خود نیز با مشکل جدی روبهرو هستند.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که مهاجرت پزشکان، پرستاران و نیروهای متخصص درمانی از افغانستان به بالاترین سطح در دو دهه اخیر رسیده است.
ناامنی، نبود امکانات، کاهش درآمد، محدودیتهای حرفهای و فشارهای اجتماعی از جمله دلایلی است که کادر درمانی را به ترک افغانستان واداشته است.
این روند باعث شده ظرفیت ارائه خدمات درمانی در بسیاری از استانها بهشدت کاهش یابد.
در برخی مناطق تنها یک پزشک برای هزاران نفر وجود دارد و بخشهای تخصصی مانند جراحی، بیهوشی، زنان و زایمان و مراقبتهای ویژه عملاً از کار افتادهاند.
بیمارستانها نیز ناچار شدهاند برای انجام خدمات پایه، از نیروهای غیرمتخصص استفاده کنند که این موضوع خطرات جدی برای بیماران ایجاد کرده است.
گزارش «هملند سکیوریتی تودی» تأکید میکند که بخش بزرگی از مراکز درمانی افغانستان فاقد تجهیزات اولیه و استانداردهای حداقلی هستند.
بسیاری از بیمارستانها دستگاه اکسیژن کافی ندارند، آزمایشگاهها با کمبود مواد اولیه مواجهاند و در برخی مناطق حتی برق پایدار نیز در دسترس نیست.
کمبود آمبولانس، نبود داروهای حیاتی مانند آنتیبیوتیکها و سرمهای تزریقی، و فرسودگی ساختمانهای درمانی، وضعیت را پیچیدهتر کرده است.
سازمانهای امدادی بینالمللی نیز هشدار دادهاند که بیش از ۲۵ میلیون نفر در افغانستان نیاز فوری به خدمات درمانی دارند و نیمی از مراکز درمانی کشور از تجهیزات پایه محروماند.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که زنان و کودکان بیشترین آسیب را از فروپاشی نظام سلامت میبینند.
افغانستان همچنان یکی از بالاترین نرخهای مرگومیر مادران و نوزادان را در جهان دارد و محدودیتهای اعمالشده بر زنان در سالهای اخیر، دسترسی آنان به خدمات درمانی را دشوارتر کرده است.
بسیاری از زنان در مناطق دورافتاده مجبورند برای دریافت خدمات زایمان یا مراقبتهای اولیه، مسافتهای طولانی را طی کنند؛ آن هم در شرایطی که امکانات حملونقل و خدمات اورژانسی بسیار محدود است.
گزارش «هملند سکیوریتی تودی» در پایان هشدار میدهد که اگر جامعه جهانی برای جلوگیری از فروپاشی کامل نظام سلامت افغانستان اقدام فوری انجام ندهد، این کشور با یک بحران انسانی گستردهتر روبهرو خواهد شد؛ بحرانی که پیامدهای آن تنها به حوزه درمان محدود نخواهد ماند و میتواند امنیت، مهاجرت، اقتصاد و ثبات اجتماعی افغانستان را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
سازمان ملل: بحران سوءتغذیه کودکان افغان رو به وخامت است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) هشدار داده است که بحران سوءتغذیه در افغانستان بهسرعت در حال وخیمتر شدن است و در سال 2026 میلادی، 3.7 میلیون کودک در این کشور با سوءتغذیه شدید مواجه خواهند شد.
اوچا با اشاره به افزایش ناامنی غذایی در افغانستان اعلام کرد که شیوع بیماریها، کمبود خدمات درمانی و تغذیهای و شرایط نامناسب بهداشتی از عوامل اصلی تشدید این بحران به شمار میروند.
گروه تغذیه از نهاد هماهنگکننده وابسته به سازمان ملل و شرکای بشردوستانه که وضعیت سوءتغذیه در افغانستان را رصد میکند، در گزارشی تازه اعلام کردهاند که با آغاز فصل اوج سوءتغذیه از ماه جولای، انتظار میرود وضعیت در ماههای آینده وخیمتر شود و در صورت نبود مداخله فوری و حمایت کافی، دامنه بحران گسترش یابد.
بر اساس این گزارش، میزان سوءتغذیه کودکان در 26 ولایت از 34 ولایت افغانستان افزایش یافته و 12 ولایت شامل هلمند، دایکندی، زابل، بغلان، ارزگان، پکتیکا، نورستان، سرپل، غور، قندهار، فاریاب و لوگر در وضعیت بحرانی قرار دارند.
این گزارش همچنین نشان میدهد نزدیک به 40 درصد نوزادان زیر شش ماه به دلیل سوءتغذیه شدید و مشکلات بهداشتی مرتبط در مراکز درمانی بستری میشوند. کودکان زیر دو سال نیز از آسیبپذیرترین گروهها در برابر این بحران به شمار میروند.
اوچا تأکید کرده است که کمکهای بشردوستانه تاکنون تا حدی از افزایش مرگومیر ناشی از سوءتغذیه جلوگیری کرده، اما کاهش منابع مالی و محدودیت کمکها، این دستاوردها را در معرض خطر قرار داده است.
بر پایه برآوردهای سازمان ملل، افزون بر 3.7 میلیون کودک، حدود 1.2 میلیون زن باردار و شیرده نیز در سال 2026 تحت تأثیر بحران سوءتغذیه در افغانستان قرار خواهند گرفت.
نهادهای امدادرسان بارها نسبت به کمبود بودجه و پیامدهای کاهش کمکهای بشردوستانه برای میلیونها نفر در افغانستان هشدار دادهاند.
یونیسف: نزدیک به ۹ میلیون کودک در افغانستان در معرض خطرات اقلیمی قرار دارند
صندوق کودکان سازمان ملل گزارش داد که بیش از ۸ میلیون و ۸۰۰ هزار کودک در افغانستان با خطرات اقلیمی مواجه هستند. بر اساس این گزارش، بیش از ۷۵ درصد کودکان در افغانستان در معرض خشکسالی قرار دارند و بیش از نیمی از آنان با موجهای گرمای طولانیتر و مکرر روبهرو هستند.
در گزارش «شاخص خطرات اقلیمی کودکان ۲۰۲۶» که یونیسف روز سهشنبه، ۲۶ جوزا منتشر کرد آمده است که از میان حدود ۲۱ میلیون کودک در افغانستان، ۴۱ درصد کودکان، با خطراتی چون سیلاب، خشکسالی، موجهای گرما، گرمای شدید و طوفانهای شن و گردوغبار مواجه هستند.
آمارهای ارائهشده در این گزارش نشان میدهد که بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار کودک افغان نیز در معرض خطر سیلابهای رودخانهای قرار دارند.
به گفته یونیسف، افغانستان بالاترین سطح آسیبپذیری کودکان را در میان کشورهای جنوب آسیا دارد. این موضوع نشاندهنده شکافهای عمیق در خدمات اساسی مورد نیاز برای مقابله، سازگاری و بازیابی پس از شوکهای اقلیمی عنوان شده است.
تاجالدین اویواله، نماینده یونیسف در افغانستان گفت: «کودکان در افغانستان از پیش در خط مقدم بحران اقلیمی زندگی میکنند و آنچه این وضعیت را خطرناکتر میکند، همزمانی مخاطرات اقلیمی با آسیب پذیری بالای کودکان است.»
او تأکید کرد که تقویت نظامها و خدمات مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی در بخشهای بهداشت، تغذیه، آب و خدمات بهداشتی، آموزش، حمایت از کودکان و همچنین حمایتهای اجتماعی، برای حفاظت از کودکان امروز و تضمین آینده آنان حیاتی است.
بر اساس این گزارش، خشکسالی، سیلاب و گرمای شدید نظامهای غذایی را تضعیف کرده و دسترسی به آب سالم را کاهش میدهند. به گفته یونیسف این عوامل خطر سوءتغذیه حاد را افزایش میدهند.
در حال حاضر، میلیونها کودک زیر پنج سال در افغانستان به درمان سوءتغذیه حاد نیاز دارند و نزدیک به نیمی از کودکان این کشور نیز در فقر شدید غذایی زندگی میکنند.
یونیسف خواستار سرمایهگذاری فوری در خدمات مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی برای حفاظت از کودکان پیش از وقوع، هنگام وقوع و پس از بحرانهای اقلیمی شده است.