


گزارش تکاندهنده ریچارد بنت به شورای حقوق بشر؛ جهش مدارس جهادی و تعمیق بحران انسانی در افغانستان
به گزارش ایراف، در نشست روز دوشنبه (۱۶ شهریور)، ریچارد بنت گزارشگر ویژه سازمان ملل، گزارش جامع خود از پیامدهای سیاستها و دستورالعملهای حکومت طالبان را به این شورا ارائه داد.
بر اساس این گزارش، فرمانهای محدودکننده حکومت طالبان تأثیرات عمیقی بر زندگی تمام طبقات جامعه افغانستان بر جای گذاشته که در این میان، زنان، دختران، کودکان و جوانان بیشترین آسیب را دیدهاند. در بخش اقتصادی و معیشتی این گزارش اشاره شده است که در حال حاضر حدود ۹ میلیون کودک در افغانستان با گرسنگی شدید مواجه هستند و ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال از سوءتغذیه حاد رنج میبرند.
یکی از نکات محوری و نگرانکننده گزارش بنت، تغییر ساختار آموزشی و توسعه گسترده مراکز دینی افراطی است. طبق آمار ارائه شده در این نشست، شمار مدارس جهادی و مذهبی از حدود ۵ هزار مرکز در پیش از اسد ۱۴۰۰، به بیش از ۲۳ هزار مرکز ثبتشده، تازه تأسیس یا تغییرکاربرییافته تا سنبله ۱۴۰۴ رسیده است.
بررسی تداوم مجازاتهای بدنی، دستکاری در نظام قضایی، محدودیتهای شدید بر آزادی بیان و مذاهب، بازداشت خودسرانه خبرنگاران و انسداد مسیر تحصیل دختران از دیگر محورهای گزارش وی به شورای حقوق بشر بود.
این نشست در حالی برگزار میشود که شورای حقوق بشر سازمان ملل پیش از این مأموریت ریچارد بنت را تمدید کرده و همزمان یک سازوکار مستقل تحقیقاتی برای جمعآوری و حفظ اسناد مربوط به نقض حقوق بشر در افغانستان تشکیل داده است.
لازم به ذکر است که حکومت طالبان از سال ۱۴۰۳ ورود ریچارد بنت به خاک افغانستان را ممنوع کرده است، اما مأموریت او برای ارزیابی تحولات و بررسی وضعیت حقوق بشر در این کشور از طریق منابع مستقل و دادههای میدانی همچنان ادامه دارد.
به گزارش ایراف، اجلاس بریکس که از سال ۲۰۰۶ پایهگذاری شد، اکنون به یکی از مهمترین گردهماییهای اقتصادهای نوظهور تبدیل شده است.
این نشست در شرایطی برگزار میشود که جهان با بحرانهای متعدد از جمله جنگ اوکراین، تنشهای غرب آسیا و رکود اقتصادی جهانی روبهروست.
شعار امسال «ساختن برای تابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری» انتخاب شده تا بر ضرورت همگرایی کشورهای عضو در برابر فشارهای اقتصادی و سیاسی غرب تأکید کند.
ترکیب شرکتکنندگان
بریکس پس از گسترش اخیر، شامل کشورهای برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی، ایران، مصر، اتیوپی، اندونزی، عربستان سعودی و امارات متحده عربی است.
علاوه بر این، دهلینو از ۱۰ کشور شریک و مدعو از جمله بلاروس، مالزی، نیجریه و ویتنام نیز استقبال کرده است.
سازمانهای بینالمللی مانند سازمان ملل متحد نیز در سطح عالی در نشست حضور دارند.
ورود رهبران به هند
رهبران کشورهای عضو از روز گذشته وارد دهلینو شدند.
ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه با پرواز اختصاصی وارد شد و علاوه بر دیدار با نخستوزیر هند، در نمایشگاه صنعتی «اینوپروم هند» شرکت کرد.
شی جینپینگ رئیسجمهور چین پس از هفت سال بار دیگر به هند سفر کرده و دیدار او با مودی یکی از مهمترین رویدادهای حاشیهای اجلاس محسوب میشود.
مسعود پزشکیان رئیسجمهور ایران نیز وارد دهلی شده و در سخنان اولیه خود بر استفاده از ارزهای ملی در تجارت بریکس تأکید کرده است.
رهبران آفریقا و آسیا نیز از روز گذشته در دهلی حضور دارند و فضای شهر به طور کامل تحت تدابیر امنیتی قرار گرفته است.
دیدارهای دوجانبه
در حاشیه اجلاس، دیدارهای دوجانبه متعددی در جریان است. مودی و پوتین درباره توسعه همکاریهای تجاری و انرژی هستهای گفتوگو کردند و پوتین رسماً از مودی برای سفر به روسیه دعوت کرد.
نخستوزیر هند همچنین با ابی احمد نخستوزیر اتیوپی دیدار داشت و بر تقویت همکاریهای اقتصادی و امنیتی تأکید کرد.
دیدار مودی و شی جینپینگ نیز با هدف کاهش تنشهای مرزی و بازسازی روابط پس از بحران لداخ برگزار شد.
سیریل رامافوزا رئیسجمهور آفریقای جنوبی نیز با مقامات اقتصادی هند از جمله رئیس گروه آدانی گفتوگو کرد.
محورهای اصلی اجلاس
محورهای اصلی نشست شامل امنیت انرژی و غذا، تابآوری زنجیرههای تأمین، همکاری در حوزه سلامت و کشاورزی، تقویت تجارت و سرمایهگذاری درونبریکس و توسعه فناوریهای نوین است.
همچنین اصلاح حکمرانی جهانی و افزایش نقش جنوب جهانی در تصمیمگیریهای بینالمللی از موضوعات کلیدی اجلاس خواهد بود.
شرایط امنیتی و ترافیکی
دهلینو در روزهای برگزاری اجلاس تحت تدابیر شدید امنیتی قرار گرفته است.
بیش از ۳۰ هزار نیروی امنیتی در سطح شهر مستقر شدهاند و پلیس دهلی محدودیتهای گسترده ترافیکی از صبح امروز تا شب اعمال کرده است.
مسیرهای منتهی به مرکز همایشها بسته شده و پروازهای داخلی نیز با تغییراتی مواجه شدهاند.
چشمانداز اجلاس
این اجلاس در شرایطی برگزار میشود که اختلاف نظرهایی میان اعضا درباره جنگ اوکراین و بحرانهای غرب آسیا وجود دارد.
با این حال، هند تلاش دارد با مدیریت ریاست خود، اجلاسی اجماعی برگزار کند و بیانیهای مشترک موسوم به «اعلامیه دهلی» ارائه دهد.
انتظار میرود این بیانیه بر ضرورت همکاری اقتصادی، تقویت چندجانبهگرایی و اصلاح ساختارهای جهانی تأکید کند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «آنتونیو گوترش»، دبیرکل سازمان ملل، از طالبان خواست ممنوعیت کار زنان افغان در سازمان ملل را فوراً لغو کرده و دسترسی آنان به دفاتر این سازمان در سراسر افغانستان را تضمین کند.
«استفان دوجاریک»، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، در بیانیهای اعلام کرد گوترش همچنان عمیقاً نگران سیاستهای تبعیضآمیز طالبان علیه زنان و دختران افغان است، سیاستهایی که همه جنبههای زندگی آنها را تحت تأثیر قرار داده است.
در این بیانیه آمده است محدودیتها علیه مشارکت زنان در زندگی عمومی، آموزش و بسیاری از حوزههای کاری، حقوق اساسی آنان را نقض کرده و مانعی جدی در مسیر توسعه اقتصادی، ثبات و ادغام دوباره افغانستان در جامعه بینالمللی ایجاد کرده است.
دوجاریک افزود هفتم سپتامبر، یک سال از زمانی میگذرد که زنان افغان از ورود به اماکن سازمان ملل در سراسر افغانستان منع شدهاند.
وی تأکید کرد این محدودیتها با قوانین بینالمللی، از جمله منشور سازمان ملل، مغایرت دارد و توانایی این سازمان برای اجرای مأموریت خود و ارائه کمکهای بشردوستانه به مردم افغانستان را کاهش میدهد.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل در ادامه گفت حضور کارکنان زن برای ارائه کمکهای بشردوستانه و خدمات ضروری به زنان و دختران افغان اهمیت اساسی دارد و دسترسی بدون مانع کارکنان سازمان ملل به محل کارشان برای اجرای مأموریت این سازمان ضروری است.
گوترش همچنین از طالبان خواست همه محدودیتهای اعمال شده علیه زنان و دختران را لغو کرده و حقوق آنها برای مشارکت کامل، برابر و معنادار در همه عرصههای جامعه افغانستان را تضمین کند.
وزیر دفاع پیشین آمریکا: واگذاری دوباره افغانستان به طالبان «اشتباهی وحشتناک» بود
به گزارش ایراف، لئون پانهتا، وزیر دفاع پیشین آمریکا در دولت باراک اوباما، در ارزیابی تازهای از پایان حضور نظامی واشنگتن در افغانستان، تصمیم خروج کامل نیروها و سپردن دوباره اداره کشور به طالبان را «یک اشتباه وحشتناک» توصیف کرد.
او گفت این تصمیم نهتنها پیامدهای امنیتی سنگینی داشت، بلکه به معنای پشتکردن به مردمی بود که آمریکا سالها برای تقویت توان دفاعی و بهبود زندگیشان سرمایهگذاری کرده بود.
پانهتا که در زمان عملیات نیروهای ویژه آمریکا علیه اسامه بنلادن ریاست سازمان سیا را برعهده داشت، در گفتوگو با شبکه اسکاینیوز توضیح داد که حضور آمریکا در افغانستان صرفاً یک حضور نظامی نبود، بلکه مجموعهای از برنامههای آموزشی، امنیتی و اجتماعی را شامل میشد؛ از ساخت و آموزش ارتش و ایجاد نهادهای اطلاعاتی گرفته تا مبارزه با تروریسم، آموزش زنان، حمایت از کسبوکارها و تلاش برای بهبود شرایط زندگی مردم.
او با اشاره به طولانیشدن جنگ افغانستان گفت که طولانیبودن یک جنگ بهتنهایی دلیل کافی برای ترک آن نیست و آمریکا باید حضور محدود اما مؤثر خود را حفظ میکرد.
پانهتا افزود: «وقتی ناگهان همه نیروهایمان را از افغانستان بیرون کشیدیم و کشور را دوباره به طالبان سپردیم، در واقع به بسیاری از کسانی که برایشان جنگیده بودیم، خیانت کردیم.»
وزیر دفاع پیشین آمریکا تأکید کرد که واشنگتن در قبال مردم افغانستان مسئولیت اخلاقی و سیاسی داشت و باید برای ساختن آیندهای بهتر در کنار آنان میماند.
به گفته او، خروج شتابزده نهتنها این مسئولیت را نادیده گرفت، بلکه پیامدهای آن امروز در وضعیت سیاسی و امنیتی افغانستان آشکار است.
تصمیم دولت جو بایدن برای پایاندادن به حضور نظامی آمریکا در افغانستان طی سالهای اخیر بارها از سوی مقامهای ارشد پیشین این کشور مورد انتقاد قرار گرفته است؛ انتقادهایی که همچنان ادامه دارد و خروج سال ۲۰۲۱ را یکی از بحثبرانگیزترین تصمیمات سیاست خارجی آمریکا در دو دهه اخیر معرفی میکند.
نماینده پیشین آمریکا در ناتو: مأموریت نظامی آمریکا در افغانستان از مسیر اولیه خود منحرف شد
به گزارش ایراف، نیکلاس برنز، سفیر پیشین آمریکا در ناتو و یکی از چهرههای باسابقه دستگاه دیپلماسی واشنگتن، در گفتوگویی با شبکه سیانان با مرور تجربههای دو دهه گذشته، اذعان کرده است که حضور بیستساله آمریکا در افغانستان بهتدریج از مسیر اولیه خود منحرف شد و هدف اصلی این حضور «کمرنگ و مبهم» گردید.
او یادآور شده است که پس از حملات ۱۱ سپتامبر، آمریکا با حمایت گسترده متحدان وارد افغانستان شد و ناتو برای نخستینبار در تاریخ خود ماده ۵ را فعال کرد؛ اما بهمرور، پیچیدگیهای میدانی، اختلافات سیاسی داخلی آمریکا و تغییر اولویتهای امنیتی واشنگتن موجب شد این مأموریت از چارچوب اولیه فاصله بگیرد.
نیاز آمریکا به همراهی متحدان
برنز در این گفتوگو تأکید کرده است که سیاست خارجی آمریکا بدون همراهی متحدانش کارآمد نخواهد بود و واشنگتن باید به دیدگاههای شرکای خود توجه بیشتری نشان دهد.
او با اشاره به تجربه ناتو در سالهای پس از ۱۱ سپتامبر گفته است که همکاریهای چندجانبه در مقابله با تهدیدهای جهانی، از جمله تروریسم، اهمیت حیاتی دارد و نادیده گرفتن این واقعیت میتواند هزینههای سنگینی برای آمریکا ایجاد کند.
اعتراف به اشتباه در حمایت از جنگ عراق
یکی از بخشهای مهم سخنان برنز، اعتراف صریح او به اشتباه بودن حمایت گذشتهاش از حمله آمریکا به عراق بود.
او گفته است که ورود آمریکا به جنگ عراق، واشنگتن را در «باتلاقی طولانی» گرفتار کرد؛ جنگی که نهتنها هزینههای انسانی و مالی سنگینی داشت، بلکه تمرکز آمریکا بر افغانستان و تهدیدهای اصلی امنیتی را نیز منحرف کرد.
این اعتراف در حالی مطرح میشود که بسیاری از تحلیلگران طی سالهای گذشته تأکید کردهاند تصمیم واشنگتن برای گشودن جبهه دوم در عراق، یکی از عوامل اصلی فرسایشیشدن مأموریت افغانستان بود.
بازخوانی ۱۱ سپتامبر؛ نقطه آغاز یک دوره پرتنش
این اظهارات در آستانه بیستوپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر مطرح شده است؛ حملاتی که نهتنها جهان را وارد دورهای تازه از تحولات امنیتی کرد، بلکه مسیر سیاست خارجی آمریکا را برای سالها تحت تأثیر قرار داد.
افغانستان پس از خروج آمریکا؛ نگرانیهای امنیتی تازه
در کنار سخنان برنز، گزارشهای تحلیلی منتشرشده در رسانههای غربی نشان میدهد که افغانستان پس از خروج نیروهای آمریکایی بار دیگر در کانون نگرانیهای امنیتی قرار گرفته است.
برخی تحلیلگران معتقدند بازگشت طالبان و حضور دوباره عناصر القاعده در این کشور، میتواند زمینهساز تهدیدهای جدید باشد؛ هرچند برخی دیگر تأکید دارند شرایط امروز افغانستان با سال ۲۰۰۱ تفاوتهای جدی دارد.
رسانه نزدیک به طالبان در آستانه نشست شورای امنیت: گزارش یوناما باید مبتنی بر واقعیت باشد
به گزارش ایراف، کابل تایمزـ رسانه نزدیک به حکومت طالبان ـ در گزارشی نوشت که نشست پیشِرو شورای امنیت سازمان ملل دربارهٔ افغانستان در ۱۶ سپتامبر، در شرایطی برگزار میشود که کابل بهدنبال شناخت روشنتر واقعیت سیاسی کشور و تعامل سازندهتر با نهادهای بینالمللی است.
این رسانه مینویسد بررسی فصلی شورای امنیت، فرصتی برای «بازنگری در شیوهٔ فهم و تعامل با افغانستان» بهویژه در چارچوب مأموریت یوناما بهشمار میرود.
کابلتایمز میافزاید حکومت طالبان تأکید دارد که نقش یوناما باید کارآمد، متوازن و هماهنگ با برنامههای ملی افغانستان باشد و این کشور «بهعنوان عضو جامعهٔ جهانی، شایستهٔ جایگاه واقعی خود در مجامع بینالمللی است».
در این گزارش آمده است که درخواست طالبان برای «کاهش فاصلهها و رفع سوءبرداشتها» از سوی یوناما، بیانگر نیاز گستردهتر به این است که گزارشدهی بینالمللی بر واقعیتهای میدانی استوار باشد، نه بر فرضیات قدیمی یا روایتهای گزینشی.
کابلتایمز با اشاره به نخستین گزارشدهی رهبری جدید یوناما به شورای امنیت مینویسد این نشست «میتواند مسیر تفسیر وضعیت افغانستان و آیندهٔ همکاریها را تعیین کند».
این رسانه نزدیک به طالبان تأکید میکند که تعامل سازنده نیازمند انعطاف از هر دو طرف است؛ بهگفتهٔ آن، جامعهٔ جهانی باید رویکرد خود را بازنگری کند و حکومت طالبان نیز آمادهٔ نشاندادن انعطاف در مواردی است که «به ثبات و منافع ملی کمک کند».
کابلتایمز در بخش دیگری از گزارش خود مینویسد بخش قابلتوجهی از گفتوگوهای بینالمللی همچنان بر موضوعاتی چون حقوق زنان و مسائل انسانی متمرکز است؛ اما از نگاه طالبان، این ارزیابیها باید «سنجیده، جامع و مبتنی بر روندهای داخلی» باشد و در کنار چالشها، بهبودها، ابتکارهای ملی و تعهدات حکومت به ثبات اجتماعی و توسعهٔ اقتصادی نیز دیده شود.
این رسانه با انتقاد از گزارش پیشین شورای امنیت که «پیشرفت محدود در روند سیاسی» را مطرح کرده بود، مینویسد این ارزیابی «ناکامل» است؛ زیرا حکومت طالبان «بازسازیهای داخلی گسترده، تقویت نظام اداری و اولویتدادن به امنیت سراسری» را پیش برده است و این تحولات «پایهٔ انسجام سیاسی بلندمدت» را شکل میدهد، حتی اگر با الگوهای بیرونی همخوانی کامل نداشته باشد.
کابلتایمز تأکید میکند مسئولیت یوناما این است که تصویری دقیق و جامع از وضعیت افغانستان ارائه کند؛ تصویری که «دستاوردها، پیشرفتهای امنیتی و جهتگیری راهبردی حکومت طالبان» را نیز دربرگیرد.
در پایان این گزارش آمده است که نشست ۱۶ سپتامبر شورای امنیت میتواند فرصتی باشد تا جامعهٔ جهانی رویکردی واقعبینانه، محترمانه و آیندهنگر نسبت به افغانستان اتخاذ کند؛ رویکردی که «ثبات کشور، برنامههای ملی و مسیر افغانستان بهسوی خوداتکایی اقتصادی و سیاسی» را به رسمیت بشناسد و زمینهٔ همکاری در حوزههایی چون کمکهای انسانی، برنامهریزی توسعه و اتصال منطقهای را تقویت کند.
به گزارش ایراف، در جریان کنفرانس بینالمللی امنیتی چین، نماینده حکومت طالبان با تشریح آخرین تحولات امنیتی افغانستان، عملیات اخیر در ولایت بدخشان را نمونهای از «توان عملیاتی و آمادگی نیروهای امنیتی» این کشور در مقابله با عوامل برهمزننده نظم عمومی عنوان کرد.
او با اشاره به درگیریهای اخیر در شمال افغانستان گفت نیروهای امنیتی طالبان «با اتکا به توان داخلی و پشتیبانی الهی» قادرند هرگونه تهدید امنیتی را در داخل کشور مهار کرده و مانع از تحقق اهداف گروههایی شوند که بهدنبال بیثباتسازی افغانستان هستند.
به گفته وی، «ناکامی اخلالگران در بدخشان» نشان داد که ساختار امنیتی طالبان در برابر تهدیدهای داخلی همچنان فعال و آمادهعملیات است.
نماینده طالبان همچنین تأکید کرد که نیروهای امنیتی این گروه متعهدند از خاک افغانستان برای ایجاد ناامنی علیه مردم کشور، همسایگان و سایر کشورها استفاده نشود.
او خواستار افزایش همکاریهای امنیتی، تبادل اطلاعات، تقویت کنترل مرزی و مبارزه مشترک با قاچاق مواد مخدر میان افغانستان، چین و کشورهای منطقه شد.
این مقام طالبان در بخش دیگری از سخنانش از «رویکرد چین در حمایت از صلح و ثبات منطقه» قدردانی کرد و گفت کابل آماده است همکاریهای امنیتی و اطلاعاتی خود را با پکن و دیگر کشورهای منطقه گسترش دهد.
او تأکید کرد افغانستان بهدنبال صلح، امنیت و توسعه اقتصادی بر پایه احترام متقابل و منافع مشترک است.
هیأت اعزامی طالبان به این نشست از سوی وزارت کشور و به ریاست زینالله عابر، رئیس کل دفتر این وزارت، و عبدالرحیم ثاقب، از فرماندهان ارشد امنیتی، در این کنفرانس حضور یافته است.
گفتنی است که در ماههای اخیر ولایتهای شمالی افغانستان، بهویژه بدخشان، صحنه موج تازهای از ناامنیها، حملات گروههای ضدطالبان و حتی درگیریهای داخلی میان فرماندهان طالبان بوده است.
بر اساس گزارشهای متعدد رسانهای، بدخشان به یکی از محورهای اصلی مقاومت مسلحانه علیه حکومت طالبان تبدیل شده و چندین گروه مخالف، از جمله «سپاهی میهن» و «جبهه آزادی افغانستان»، عملیاتهای هماهنگ و گستردهای را علیه مواضع طالبان انجام دادهاند.
به گزارش ایراف، نیویورکتایمز گزارش داده است که القاعده، داعش شاخه خراسان و تحریک طالبان پاکستان همچنان در افغانستان فعالیت دارند.
این روزنامه تأکید کرده است که طالبان هرچند پایان جنگ را اعلام کردهاند، اما واقعیت میدانی نشان میدهد گروههای مسلح همچنان در این کشور حضور پررنگ دارند و تهدیدها ادامه دارد.
برآوردها و آمار
بر اساس ارزیابی کارشناسان و نهادهای امنیتی، حدود ۲۰ گروه مسلح با ۱۵ تا ۲۰ هزار جنگجو در افغانستان فعالاند.
این گروهها علاوه بر سازمانهای شناختهشده، شامل شبکههای کوچکتر منطقهای نیز هستند که از خلأ امنیتی بهره میبرند و به فعالیت خود ادامه میدهند.
شباهت تاریخی و وعدههای طالبان
این روزنامه یادآور شده است که تعهدات طالبان امروز شباهتهایی با وعدههای ملا محمد عمر پیش از حملات ۱۱ سپتامبر دارد؛ وعدههایی که در عمل مانع فعالیت القاعده نشد.
طالبان اکنون نیز میگویند خاک افغانستان علیه دیگر کشورها استفاده نخواهد شد، اما شواهد و حضور رهبران القاعده در کابل این ادعا را زیر سؤال برده است.
چالش اطلاعاتی و ارزیابی تهدید
نبود اطلاعات کافی درباره وضعیت و فعالیت گروههای مسلح، ارزیابی تهدیدهای امنیتی در افغانستان را دشوار کرده است.
کارشناسان سازمان ملل نیز تأکید دارند که شبکههای تروریستی در افغانستان نهتنها باقی ماندهاند، بلکه در حال تطبیق با شرایط جدید هستند و این امر نگرانیهای جامعه جهانی را افزایش داده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «فیصل نیاز ترمذی»، سفیر پاکستان در روسیه در گفتگو با ایزوستیا گفت که افغانستان با توجه به وضعیت کنونی حکومت طالبان، امکان عضویت کامل در سازمان همکاری شانگهای را ندارد.
ترمذی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال عضویت کامل افغانستان در سازمان همکاری شانگهای گفت که امیدوار است این کشور در نهایت به عضویت کامل این سازمان درآید، زیرا افغانستان بخشی از منطقه و یک حلقه ارتباطی مهم میان کشورهای منطقه است.
وی افزود: «اما با توجه به رژیم کنونی در کابل، چنین امکانی را نمیبینم.»
سفیر پاکستان تصریح کرد که نهتنها اسلامآباد، بلکه بسیاری از کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای درباره مشارکت حکومت طالبان نگرانیهای جدی دارند، زیرا به گفته وی، جهانبینی و ساختار امنیتی این حکومت با دیدگاه مشترک دیگر کشورهای عضو سازمان سازگار نیست.
ترمذی در عین حال تأکید کرد: اگر در افغانستان حکومتی روی کار باشد که منافع اقلیتها، زنان و گروههای قومی مختلف را در نظر بگیرد، پاکستان با خرسندی از عضویت کامل افغانستان در سازمان همکاری شانگهای حمایت خواهد کرد.
وی همچنین گفت که پاکستان در ماه اکتبر در نشست «فرمت مسکو» درباره افغانستان شرکت خواهد کرد و افزود: ما میخواهیم شاهد افغانستانی باثبات باشیم که بخشی از منطقه باشد، نه کشوری که همسایگان خود را بیثبات میکند.
سفیر پاکستان در مسکو در ادامه نیز مدعی شد که افغانستان به پناهگاهی برای افراطگرایان و تروریستها از سراسر جهان تبدیل شده و برخی کشورهای منطقه و نیروهای خارجی برای بیثبات کردن پاکستان و دیگر کشورهای همسایه، اطلاعات و تسلیحات در اختیار طالبان قرار میدهند.
نهاد نروژی: مطالبه حقوق زنان افغان همزمان با قطع کمکها ریاکارانه است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «یان ایگلند»، رئیس شورای پناهندگان نروژ، با انتقاد از کاهش کمکهای بشردوستانه به افغانستان، مطالبه حقوق زنان از سوی کشورهای غربی که همزمان کمکهای خود به این کشور را کاهش میدهند، ریاکارانه توصیف کرد.
ایگلند در گفتگو با خبرگزاری فرانسه در کابل اظهار دشات که کشورهای خارجی حق دارند مانند نهادهای بشردوستانه، خواستار آموزش دختران و حق کار زنان افغان باشند، اما طرح چنین مطالباتی در اروپا و همزمان قطع کمکهای غذایی به دختران افغان و حتی کمکهای مربوط به آموزش ابتدایی آنان، ریاکاری است.
کمکهای بینالمللی به افغانستان از سال 2021 و پس از بازگشت طالبان به قدرت بهشدت کاهش یافته است. سازمان ملل اعلام کرده تا اواخر آگوست، کمتر از 30 درصد بودجه مورد نیاز برای ارائه کمکهای نجات بخش به افغانستان تأمین شده است.
وضعیت بشردوستانه افغانستان در کنار کاهش کمکهای خارجی، تحت تأثیر چندین بلای طبیعی و بازگشت اجباری میلیونها افغان از ایران و پاکستان از سال 2023 نیز وخیمتر شده است. یونیسف نیز در ماه آگوست اعلام کرده بود سوءتغذیه حاد کودکان به سطح بحرانی رسیده و حدود یک میلیون کودک را تحت تأثیر قرار داده است.
ایگلند گفت کاهش بودجه برای زنان و دختران افغان فاجعهبار است و کسانی که تصور میکنند مجازات طالبان از طریق قطع کمکها از مردم افغانستان اقدام درستی است، «واقعیتهای اینجا را درک نکردهاند».
شورای پناهندگان نروژ حدود 400 نفر، از جمله زنان، را در افغانستان به کار گرفته و در زمینههای کمک غذایی، آموزش، سرپناه و حفاظت از جوامع آسیبپذیر فعالیت میکند. با این حال، ایگلند گفت این سازمان به دلیل کمبود بودجه مجبور شده است برخی نیروهای امدادی زن و معلمان زن مدارس ابتدایی دخترانه را اخراج کند.
ایگلند همچنین با اشاره به ممنوعیت تحصیل دختران بالاتر از کلاس ششم در افغانستان تاکید کرد ادامه این وضعیت میتواند پیامدهای جدی برای آینده این کشور داشته باشد. در صورت ادامه ممنوعیت آموزش دختران، افغانستان در آینده با کمبود معلمان، پرستاران، پزشکان و ماماهای زن ماهر مواجه خواهد شد. آموزش یک حق اساسی و جهانی است و باید همین حالا برای دختران فراهم شود.
رئیس شورای پناهندگان نروژ همچنین از کشورهای اروپایی، آمریکای شمالی و سایر کشورها خواست سفارتخانههای خود در افغانستان را بازگشایی و با طالبان وارد تعامل شوند.
به گفته ایگلند، تعامل با طالبان لزوماً به معنای به رسمیت شناختن آنان نیست، بلکه کشورها میتوانند ضمن مطالبه حقوق زنان و دختران، به آنان کمک نیز ارائه کنند.
وی در پایان نیز تاکید کرد که گروههای بشردوستانه فعال در افغانستان در خط مقدم کمکرسانی قرار دارند، اما در شرایط کنونی «کاملاً تنها ماندهاند».
به گزارش خبرگزاری تسنیم، هیئتی از سپاه 209 الفتح وزارت دفاع حکومت طالبان به ریاست «عبدالواصل نظری»، فرمانده تیپ یازدهم مرزی جوزجان، با «مخدوم قولی بیردییوف»، فرمانده تیپ مرزی امامکرکی ترکمنستان، دیدار و درباره امنیت مناطق مرزی و تقویت هماهنگی میان نیروهای دو طرف گفتگو کرد.
بر اساس بیانیه وزارت دفاع حکومت طالبان، این دیدار به درخواست طرف ترکمنستانی انجام شد و دو طرف درباره امنیت مناطق مرزی، بهبود هماهنگی میان نیروهای مرزی و دیگر موضوعات مورد نیاز تبادل نظر کردند.
طرفین همچنین روابط افغانستان و ترکمنستان را دوستانه توصیف و بر ادامه همکاریهای مشترک برای تأمین امنیت تأکید کردند.
این دیدار در حالی انجام شده است که روابط افغانستان و ترکمنستان در سالهای اخیر تنها به مسائل امنیتی محدود نبوده و دو کشور در حوزههای انرژی، حملونقل، تجارت و اتصال منطقهای نیز همکاری داشتهاند.
ترکمنستان پس از بازگشت طالبان به قدرت، ارتباطات دیپلماتیک و اقتصادی خود با کابل را حفظ کرده و همواره بر ثبات افغانستان و توسعه همکاریهای منطقهای تأکید داشته است.
یکی از مهمترین محورهای همکاری دو کشور، پروژه خط لوله گاز تاپی است. مقامهای افغانستان و ترکمنستان در سال 2026 درباره پیشرفت این پروژه، خط انتقال برق تاپ، توسعه خطوط ریلی و همکاریهای برقی گفتگو کردهاند. توسعه خط آهن تورغندی و گسترش تجارت و همکاریهای بانکی نیز از دیگر محورهای مذاکرات دو طرف بوده است.
ترکمنستان به عنوان همسایه شمالی افغانستان، در سالهای اخیر تلاش کرده روابط خود با کابل را در چارچوب همکاریهای اقتصادی، انرژی، حملونقل و امنیت مرزی گسترش دهد.
کمیسر سازمان ملل: جهان مردم افغانستان را فراموش و رها کرده است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «ولکر ترک»، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، با ابراز نگرانی از وضعیت حقوق بشر در افغانستان گفت محدودیتهای اعمالشده در افغانستان همچنان در حال افزایش است و جامعه جهانی نباید در برابر رنج مردم این کشور سکوت کند.
وی در بیانیهای اعلام کرد که وضعیت میلیونها نفر در افغانستان «بدتر» شده است. در شرایطی که فقر گسترده همچنان ادامه دارد، حقوق و آزادیهای اساسی نیز بیش از پیش محدود شده است. با این حال، «به نظر میرسد جهان مردم افغانستان را فراموش کرده و رها کرده است. این سکوت کرکننده است.»
ولکر ترک همچنین گفت که حذف زنان و دختران از جامعه، نقض غیرقابل قبول حقوق بشر است و در هیچ جامعهای قابل پذیرش نیست.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل در بخش دیگری از بیانیه خود به اخراج اجباری پناهجویان افغان اشاره کرد و گفت با وجود وضعیت دشوار حقوق بشری و انسانی در افغانستان، روند بازگرداندن شهروندان افغان ادامه دارد.
وی هشدار داد بسیاری از این بازگشتکنندگان به کشوری فرستاده میشوند که ممکن است هرگز در آن زندگی نکرده باشند و در آن با فقر شدید، کمبود مواد غذایی، دسترسی محدود به خدمات بهداشتی، آموزش و فرصتهای شغلی روبهرو خواهند شد.
ولکر ترک از دولتها خواست در سیاستهای خود درباره بازگرداندن پناهجویان افغان بازنگری کنند و زندگی و رفاه مردم افغانستان را در اولویت قرار دهند.
براساس آمار سازمان ملل، حدود 21.9 میلیون نفر در افغانستان همچنان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
واکنش طالبان به ابراز نگرانی سازمان ملل؛ حقوق زنان در چارچوب شریعت تأمین است
به گزارش ایراف، در پی صدور بیانیه دبیرکل سازمان ملل متحد به مناسبت یکسالگی ممنوعیت کار زنان افغان در دفاتر و نهادهای وابسته به این سازمان، وزارت امر به معروف و نهی از منکر حکومت طالبان به این مواضع واکنش نشان داد.
سیفالاسلام خیبر سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، با رد انتقادات مطرحشده اعلام کرد که مانند گذشته، این موضعگیریها تلاش ناکام دیگری است تا تحت عنوان ابراز نگرانی درباره حقوق بشر، اهداف دیگری دنبال شود. وی افزود که حقوق زنان و مردان افغان تأمین است و در صورت بروز هرگونه تخلف، نهادهای مسئول برای رسیدگی وجود دارند.
این واکنش در حالی مطرح میشود که پیشتر آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد، ممنوعیت کار زنان در دفاتر این نهاد را مغایر با منشور سازمان ملل و قوانین بینالمللی دانسته و تأکید کرده بود که این اقدامات توانایی نهادهای امدادرسان را برای ارائه کمکهای حیاتی به مردم افغانستان تضعیف میکند. گوترش همچنین خواهان لغو تمامی محدودیتها و تضمین حضور برابر و معنادار زنان در عرصه اجتماعی شده بود.
در همین راستا، فرشته هاشمی از فعالان عرصه تجارت و زنان بازرگان در افغانستان، با تأکید بر لزوم حل چالشها در چارچوب باورهای جامعه اعلام کرد که حقوق زنان باید در چارچوب شریعت و ارزشهای افغانی مورد توجه قرار گیرد و در بخشهای آموزش، سلامت و تجارت به حضور دختران و زنان تحصیلکرده نیاز مبرم وجود دارد.
موضعگیری تازه وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان نشاندهنده تداوم بنبست دیپلماتیک میان کابل و جامعه جهانی بر سر مسائل مدنی و حقوق بشری است. از زمان بازگشت طالبان به قدرت در مرداد ۱۴۰۰، صدور دستورالعملهای متعدد در زمینه تعلیق تحصیل دختران در مقاطع بالاتر از ششم و دانشگاهها، و همچنین منع اشتغال زنان در نهادهای غیردولتی و دفاتر سازمان ملل، به اصلیترین مانع در مسیر شناسایی رسمی حکومت طالبان تبدیل شده است.
جامعه جهانی و نهادهای بینالمللی بارها تأکید کردهاند که عادیسازی روابط و ارائه کمکهای توسعهای به افغانستان مشروط به رعایت تعهدات بینالمللی، رفع محدودیتهای جنسیتی و تشکیل حکومت فراگیر است؛ اما مقامات کابل با تأکید بر اسلامی و داخلی بودن این قوانین، هرگونه فشار بیرونی را مداخله در امور داخلی افغانستان تلقی میکنند.
طالبان: بر سر داراییهای افغانستان معامله نمیکنیم
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «عبدالقهار بلخی»، سخنگوی وزارت خارجه حکومت طالبان در واکنش به درخواست دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای بازگرداندن تجهیزات نظامی باقیمانده این کشور در افغانستان، تصریح کرد این تسلیحات اکنون متعلق به افغانستان است و طالبان درباره داراییهای افغانستان وارد معامله نمیشود.
بلخی به سیبیاس نیوز گفت: «این تجهیزات اکنون متعلق به دولت افغانستان است و ما در زمینه داراییهای دولت افغانستان وارد معامله و توافق نمیشویم».
این اظهارات پس از آن مطرح شد که ترامپ بارها از حکومت طالبان خواسته است تجهیزات نظامی آمریکا را که پس از خروج نیروهای این کشور از افغانستان در سال 2021 در کابل باقی ماند، بازگرداند.
بر اساس آمارهای پنتاگون، حدود 7 میلیارد دلار تجهیزات و تسلیحات نظامی پس از فروپاشی ارتش افغانستان به دست طالبان افتاد. این تجهیزات شامل خودروهای زرهی، سلاح و تجهیزات نظامی مورد استفاده نیروهای افغان تحت حمایت آمریکا بود.
بلخی در پاسخ به این پرسش که هزینه این تجهیزات توسط مالیاتدهندگان آمریکایی پرداخت شده است، گفت آمریکا جنایات زیادی در افغانستان انجام داده است، «آمریکاییها افراد زیادی را کشتند و بخش عمده کشور را ویران کردند. آیا آنها نباید ابتدا هزینه آن را پرداخت کنند؟»
پس از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت، مقامات کابل بارها تجهیزات نظامی بهجامانده از نیروهای افغان را در رژهها و برنامههای نظامی به نمایش گذاشته است.
ترامپ که در دوره نخست ریاستجمهوری خود در سال 2020 توافق دوحه با طالبان را برای پایان دادن به جنگ افغانستان امضا کرد، دولت جو بایدن را به دلیل نحوه خروج نیروهای آمریکایی و باقی ماندن میلیاردها دلار تجهیزات نظامی در افغانستان بهشدت مورد انتقاد قرار داده است.
منتقدان خروج آمریکا از افغانستان معتقدند نحوه اجرای این روند باعث شد که طالبان پس از بازگشت به قدرت، به حجم قابل توجهی از تجهیزات نظامی آمریکایی دست پیدا کند. در مقابل، دولت بایدن خروج نیروهای آمریکایی را اقدامی ضروری برای پایان دادن به طولانیترین جنگ خارجی آمریکا عنوان کرده بود.
آمریکا: خلیلزاد از واشنگتن نمایندگی نمیکند
به گزارش خبرگزاری تسنیم، یکی از سخنگویان وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به رسانهها درباره سفر اخیر «زلمی خلیلزاد»، نماینده ویژه پیشین این کشور برای افغانستان، تأکید کرد خلیلزاد کارمند دولت آمریکا نیست و بنابراین از واشنگتن نمایندگی نمیکند.
این سخنگو تأکید کرد: زلمی خلیلزاد کارمند دولت آمریکا نیست. بنابراین، وی نماینده دولت این کشور نیز نیست. تمام فعالیتهای خلیلزاد، شخصی انجام میشود.
اظهارات سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پس از آن مطرح شد که خلیلزاد در سفر به کابل با مقامهای طالبان دیدار کرد و روز گذشته در مراسم امضای قرارداد نفت و گاز میان وزارت معادن و نفت حکومت طالبان و شرکت سعودی «دلتا انرژی» حضور یافت.
بر اساس گزارشها، این توافق شامل حوزه قراردادی «کشک و تیربُل، برنامه استفاده از گاز طبیعی در هرات و طرح خط لوله 700 کیلومتری «سنتگاز ـ کریدور شکوفایی» است و در مجموع پتانسیل سرمایهگذاری حدود 50 میلیارد دلار طی 25 سال را دارد.
از سوی دیگر حضور و سخنرانی خلیلزاد در مراسم امضای این قرارداد مورد توجه قرار گرفت. این مراسم با حضور «عبدالغنی برادر»، معاون اقتصادی نخستوزیر و «هدایتالله بدری»، وزیر معادن و پترولیم حکومت طالبان برگزار شد.
خلیلزاد در این مراسم امضای قرارداد را یک تحول مهم، مثبت و بزرگ خواند و گفت این اتفاق نشان میدهد طالبان آماده دادوستد است و توانسته سرمایهگذاریهای قابلتوجهی برای توسعه معادن طبیعی افغانستان جذب کند.
خلیلزاد با وجود نداشتن سمت رسمی در دولت آمریکا، طی ماههای گذشته بارها به افغانستان سفر کرده و با مقامهای طالبان دیدار داشته است.
وی سال گذشته نیز همراه با رئیس اجرایی شرکت دلتا انرژی به کابل سفر کرده و با عبدالغنی برادر دیدار کرده بود. خلیلزاد پیشتر نیز در مذاکرات آمریکا با طالبان درباره آزادسازی زندانیان آمریکایی نقش داشت و به همراه «آدام بوهلر»، فرستاده ویژه ترامپ در امور گروگانها، به کابل سفر کرده بود.
به گزارش ایراف، حشمت غنی احمدزی، چهره سیاسی و برادر اشرف غنی رئیس جمهور پیشین افغانستان، در واکنش به حضور زلمی خلیلزاد در مراسم امضای قرارداد نفتی طالبان با شرکت سعودی «دلتا انترنشنل»، موضعی صریح و طنزآمیز اتخاذ کرده است.
او در ایکس نوشت: «به نظر میرسد خلیلزاد سرانجام توانسته یک کمیشنکاری دیگر برای خودش تأمین و تضمین کند.»
به باور ناظران این کنایه حشمت احمدزی به نقش خلیلزاد در توافقنامه دوحه و برگرداندن طالبان به قدرت اشاره دارد.
این واکنش پس از آن مطرح شد که خلیلزاد در مراسم امضای قرارداد ۲۰۰ میلیون دلاری حوزه نفتی کشک ـ تیرپل میان وزارت معادن طالبان و شرکت سعودی حضور یافت؛ حضوری که بار دیگر توجهها را به نقش و ارتباطات او با طالبان جلب کرده است.
حضور خلیلزاد در این مراسم و دیدارهای او با مقامهای طالبان، طی روزهای اخیر واکنشهای گستردهای را در میان چهرههای سیاسی افغانستان برانگیخته و بار دیگر بحثها درباره جایگاه و نقش او در تحولات جاری این کشور را زنده کرده است.
روایتهای قدیمی از تلاش برای انحصار منابع شمال
در پی این تحرکات، برخی روزنامهنگاران افغان نیز به گذشته نقش خلیلزاد در پروندههای اقتصادی افغانستان اشاره کردهاند.
سید اصغر اشراق، روزنامهنگار، میگوید خلیلزاد در دوران حامد کرزی و اشرف غنی تلاش زیادی داشت تا قراردادهای انحصاری نفت و گاز شمال کشور را برای شرکتهایی که با برخی کشورهای منطقه و فرامنطقهای در آنها سهم داشتند، بهدست آورد؛ اما موفق نشد.
به گفته او، یکی از نمونههای این تلاشها، اصرار بر قرارداد انحصاری نفت و گاز شمال برای یک شرکت مشترک مورد حمایت خلیلزاد بود؛ قراردادی که با مخالفت و استدلال میهنی سید مصطفی کاظمی، وزیر تجارت وقت، روبهرو شد.
اشراق میگوید همین مخالفت باعث شد نام کاظمی بعدها از کابینه حامد کرزی حذف شود.
امروز؛ همان مسیر، اما بدون مانع
اشراق معتقد است که اکنون، زیر چتر حکومت طالبان که خلیلزاد «لابیگر مسلم واگذاری افغانستان به آنان» بوده، او بدون شفافیت و هیچ نوع مانعی در کنار مقامهای طالبان، قراردادهای مشابه را «ذیل نام عربستان و دیگر کشورها» امضا میگیرد.
او میگوید: «بر سر ملک بیصاحب و بیدر و پیکر افغانستان چه تجارتهایی که انجام نمیشود؛ تجارتهایی که کوچکترین نفعی برای مردم این سرزمین جز فقر، بیثباتی و ناامنی نداشته و ندارد.»
هشدارها درباره پیامدهای مذهبی و سیاسی
همزمان، مولوی حبیبالله حسام، رئیس کمیته علمای جبهه مقاومت ملی افغانستان، نسبت به «پردهٔ پنهان» این حضورها هشدار داده است.
او با لحنی انتقادی گفته است که «مدرسهٔ خاتمالنبیین و رسانههای مرتبط با تشیع، در چارچوب بازی بزرگ و برای جلب رضایت امارات، سعودی و دیگر بازیگران مصادره شدهاند؛ این روند تا نابودسازی مذهب و مراکز مذهبی ادامه پیدا میکند.»
به باور حسام، سیاست طالبان فراتر از یک قرارداد اقتصادی است و پیامدهای سیاسی، اجتماعی و مذهبی عمیقی دارد. او حضور خلیلزاد در کنار طالبان و شرکت سعودی را بخشی از «معماری جدید قدرت» میداند که میتواند به محدودسازی نهادهای شیعی و تغییر توازن مذهبی در افغانستان منجر شود.
با این همه، یک منبع در وزارت خارجه آمریکا در واکنش به سفر اخیر زلمی خلیلزا، به کابل اعلام کرده است که او «کارمند دولت ایالات متحده نیست و از این کشور نمایندگی نمیکند».
سازمان ملل: مشکلات با طالبان از طریق سازوکار مشترک حل شود
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «اسکات اسمیت»، مسئول بخش سیاسی هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، در دیدار با «عبدالواسع»، رئیس دفتر نخستوزیر حکومت طالبان، خواستار ایجاد سازوکاری مشترک میان این نهاد و طالبان برای حل مشکلات شد.
بر اساس بیانیه منتشرشده از سوی ارگ طالبان، اسمیت گفت میان یوناما و طالبان همکاری و هماهنگی مناسبی شکل گرفته و تمدید مکرر مأموریت این معاونت سازمان ملل در افغانستان، نشانهای مثبت از این همکاری است.
وی پیشنهاد کرد مشکلاتی که میان دو طرف ایجاد میشود، از طریق تفاهم و در چارچوب یک سازوکار مشترک حل شود تا خواستهها و دیدگاههای افغانستان بهتر به سازمان ملل منتقل شود.
مسئول بخش سیاسی یوناما همچنین از همکاری طالبان در انتقال هزار کانتینر مواد غذایی و دارویی از مسیر «تورخم» به افغانستان قدردانی کرد و گفت تأخیر در انتقال این اقلام میتوانست باعث فاسد شدن و از بین رفتن آنها شود.
اسمیت افزود یوناما برای تقویت روابط افغانستان با جامعه بینالمللی تلاش میکند و حفظ ثبات سیاسی موجود و ادامه همکاریها را برای بهبود وضعیت اقتصادی افغانستان ضروری دانست.
عبدالواسع نیز ضمن قدردانی از فعالیتهای یوناما در افغانستان، بر ادامه همکاری طالبان با این نهاد تأکید کرد و از سازمانهای امدادرسان، بهویژه یوناما و دیگر نهادهای سازمان ملل، خواست کمکهای خود را به افراد نیازمند و آسیبدیدگان حوادث طبیعی افزایش دهند.
رئیس دفتر نخستوزیر حکومت طالبان همچنین گفت با توجه به امنیت، ثبات و فرصتهای اقتصادی در افغانستان، یوناما باید واقعیتهای موجود در این کشور را بهتر منعکس کند.
هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) از سال 2002 در این کشور فعالیت میکند و مأموریت آن شامل حمایت از روندهای سیاسی، حقوق بشر، کمکرسانی و هماهنگی میان نهادهای بینالمللی و افغانستان است.
تعامل یوناما با کابل پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال 2021 ادامه یافته و این نهاد سازمان ملل در موضوعات سیاسی، بشردوستانه و اقتصادی با هیئت حاکمه افغانستان در ارتباط بوده است.
کابل میزبان نشست ایران، سازمان ملل و طالبان درباره مهاجران افغان
به گزارش ایراف، به نقل از منابع رسمی، مولوی عبدالکبیر، سرپرست وزارت امور مهاجرین و بازگشتکنندگان حکومت طالبان، در کابل با عرفات جمال، رئیس دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، دیدار و گفتوگو کرده است.
در این دیدار، دو طرف بر ضرورت همکاریهای چندجانبه برای حل بحران مهاجران افغان تأکید کردند.
نشست بینالمللی در سوئیس
عرفات جمال اعلام کرده است که در ماه اکتبر ۲۰۲۶، در حاشیه یک نشست جهانی در سوئیس، موضوع مهاجران افغان و بهویژه اخراجهای اجباری آنان مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
این نشست فرصتی خواهد بود تا جامعه جهانی درباره راهکارهای حمایت از مهاجران افغان و کاهش فشارهای انسانی گفتوگو کند.
توافق برای نشست سهجانبه در کابل
به گفته جمال، کمیساریای عالی سازمان ملل متحد با ایران به توافق رسیده است تا نشست سهجانبهای با حضور نمایندگان ایران، سازمان ملل و حکومت طالبان در کابل برگزار شود.
هدف این نشست، بررسی مشکلات مهاجران افغان در ایران و یافتن راهکارهایی برای بازگشت داوطلبانه و حمایت از آنان است.
مولوی عبدالکبیر در این دیدار تأکید کرده است که حکومت طالبان از تمامی تلاشهای بینالمللی برای حل مشکلات مهاجران حمایت میکند.
او نشستهای سهجانبه و چهارجانبه را «مؤثر و مهم» خوانده و گفته است که تاکنون برنامههای مختلفی برای بازگشتکنندگان عملی شده است.
وضعیت مهاجران افغان
براساس گزارشهای سازمان ملل، طی دو سال اخیر بیش از ۳.۹ میلیون مهاجر افغان از ایران و پاکستان به کشور بازگشتهاند.
همزمان، برخی کشورهای اروپایی از جمله آلمان و اتریش روند اخراج مهاجران افغان را آغاز کردهاند.
بازگشتکنندگان با مشکلات جدی از جمله نبود سرپناه، خدمات آموزشی و بهداشتی و فرصتهای شغلی مواجه هستند.
نشست سهجانبه کابل میتواند نقطه عطفی در همکاریهای منطقهای و بینالمللی برای حل بحران مهاجران افغان باشد.
با توجه به کاهش کمکهای جهانی و افزایش فشارهای سیاسی و اجتماعی بر مهاجران، این نشست فرصتی است تا ایران، سازمان ملل و حکومت طالبان راهکارهای مشترکی برای حمایت از میلیونها مهاجر افغان بیابند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا اظهار داشت که در نیمه نخست سال 2026، حدود 39 هزار درخواست پناهندگی از سوی شهروندان افغانستان در کشورهای اروپایی ثبت شده است.
براساس این گزارش، این آمار مربوط به 27 کشور عضو اتحادیه اروپا، نروژ و سوئیس است و حدود 51 درصد از درخواستهای پناهندگی افغانها، نزدیک به 20 هزار درخواست، در آلمان ثبت شده است.
آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا اعلام کرد که شمار کل درخواستهای پناهندگی در این کشورها نسبت به مدت مشابه سال گذشته 17 درصد کاهش یافته، اما درخواستهای شهروندان افغانستان تنها هفت درصد کاهش داشته است. در نتیجه، سهم افغانها از مجموع درخواستهای پناهندگی افزایش یافته است.
در مجموع، در نیمه نخست سال 2026 حدود 332 هزار درخواست پناهندگی در کشورهای اتحادیه اروپا، نروژ و سوئیس ثبت شده است. فرانسه با حدود 69 هزار درخواست در صدر قرار دارد و پس از آن ایتالیا با 66 هزار و اسپانیا با 55 هزار درخواست قرار گرفتهاند. آلمان نیز با حدود 54 هزار درخواست، چهارمین کشور از نظر شمار درخواستهای پناهندگی بوده است.
با این حال، آلمان همچنان مهمترین مقصد پناهجویان افغان در اروپا به شمار میرود. آمار 12 ماه منتهی به پایان ژوئن2026 نشان میدهد شمار درخواستهای پناهندگی افغانها در آلمان نسبت به دوره مشابه پیش از آن بیش از دو برابر شده و از حدود 30 هزار به 68 هزار رسیده است.
براساس گزارش آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا، بخش عمده افزایش درخواستها در آلمان مربوط به درخواستهای دوباره زنان افغان است که پیش از این در اروپا زندگی میکردهاند. این افزایش پس از حکم اکتبر 2024 دادگاه عدالت اتحادیه اروپا رخ داد که اعلام کرد محدودیتهای طالبان علیه زنان میتواند مصداق آزار و تعقیب باشد و زن بودن و تابعیت افغانستان میتواند برای تشخیص خطر کافی باشد.
در مقابل، شمار درخواستهایی که برای نخستینبار از سوی شهروندان افغان ثبت شده، 21 درصد کاهش یافته است. گزارش همچنین نشان میدهد احتمال پذیرش درخواست پناهندگی افغانها در اروپا بالا است. میانگین پذیرش درخواستها در کشورهای اروپایی 31 درصد بوده، در حالی که این رقم برای شهروندان افغانستان به 73 درصد رسیده است.
آلمان درباره حدود 36 هزار پرونده پناهندگی افغانها تصمیم گرفته و در 79 درصد موارد، به متقاضیان وضعیت پناهندگی یا حمایت تکمیلی اعطا کرده است. میزان پذیرش درخواست افغانها در فرانسه و یونان 69 درصد و در سوئیس 64 درصد اعلام شده است.
براساس پیمان جدید پناهندگی اتحادیه اروپا، روند رسیدگی به درخواست شهروندان کشورهایی که میزان پذیرش درخواستهای آنان در سراسر اروپا 20 درصد یا کمتر باشد، سریعتر انجام میشود. با توجه به نرخ بالای پذیرش درخواستهای پناهندگی افغانها، این مقررات شامل شهروندان افغانستان نمیشود.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «ابتکار بشردوستانه ریچ» اعلام کرد که در سال 2025 میلادی، 3.1 میلیون نفر در افغانستان به دلیل فشارهای اقتصادی، ناامنی غذایی و حوادث طبیعی در داخل این کشور آواره شدهاند.
براساس گزارش این نهاد، فقر و بیکاری عامل 85 درصد از جابهجاییهای اضطراری و ناخواسته خانوادههای افغان بوده و پس از آن، کمبود غذا و خشکسالی از عوامل اصلی آوارگان داخلی در افغانستان به شمار میروند.
ریچ در گزارش خود افزود که صدها هزار شهروند افغان در سال گذشته به دلیل بحرانهای اقتصادی و رویدادهای طبیعی مانند خشکسالی، سیلاب و زلزله مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
این نهاد هشدار داده است که ادامه بحرانهای معیشتی و تخریب زیرساختها در مناطق مبدا، بازگشت آوارگان را دشوار کرده است؛ به طوری که 95 درصد خانوادههای آواره هیچ برنامه کوتاهمدتی برای بازگشت به مناطق اصلی خود ندارند.
براساس این گزارش، بسیاری از خانوادههای آسیبدیده حتی توان مالی پرداخت هزینه جابهجایی به مناطق امنتر را نیز ندارند. همچنین محدودیتهای اعمالشده علیه زنان، از جمله الزام همراه داشتن محرم و محدودیت دسترسی به تلفن همراه، روند تخلیه اضطراری زنان در هنگام حوادث طبیعی را دشوارتر کرده است.
ریچ اعلام کرد که ولایت نیمروز در جنوبغرب افغانستان با 15 درصد آورگی، بالاترین میزان آوارگی داخلی را در این کشور دارد. خشکسالی شدید و نابودی زمینهای کشاورزی از عوامل اصلی افزایش مهاجرت داخلی در این ولایت عنوان شده است.
براساس این گزارش، کابل، هرات، مزار شریف و جلالآباد از مهمترین مناطق برای اسکان دوباره آوارگان داخلی افغانستان محسوب میشوند.
«ریچ» یک ابتکار بشردوستانه بینالمللی مستقر در ژنو است که در زمینه جمعآوری و تحلیل دادههای انسانی، پژوهش درباره بحرانها و ارائه اطلاعات برای برنامهریزی کمکهای بشردوستانه فعالیت میکند.
افغانستان طی سالهای اخیر با بحرانهای همزمان اقتصادی، تغییرات اقلیمی، خشکسالی، سیلاب و پیامدهای دههها درگیری روبهرو بوده است. گزارشهای بشردوستانه نشان میدهد میلیونها شهروند افغان همچنان در داخل کشور آواه هستند و بسیاری از آنان با فقر شدید و کمبود خدمات اساسی مواجهاند.
سایه تنش کابل و اسلامآباد بر سر دانشجویان پزشکی افغانستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، همزمان با افزایش تنشها بین کابل و اسلامآباد، پاکستان به تمامی دانشجویان افغان که در دانشکدههای پزشکی و دندانپزشکی این کشور مشغول تحصیل هستند دستور داد به افغانستان بازگردند و همزمان پذیرش دانشجویان جدید افغان در این رشتهها را تا اطلاع ثانوی ممنوع کرده است.
به گزارش «عرب نیوز»، شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان در نامهای خطاب به مؤسسات پزشکی و دندانپزشکی سراسر این کشور این دستور را صادر کرده و بر اساس آن، اتباع افغانستان که پیشتر در برنامههای پزشکی یا دندانپزشکی پاکستان ثبتنام کردهاند، باید به افغانستان بازگردند.
شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان همچنین از مؤسسات آموزشی خواسته است تمامی تشریفات اداری مربوط به خروج این دانشجویان، از جمله صدور گواهی عدم ممانعت و تسهیل روند خروج آنان را تکمیل کنند. این شورا همچنین اعلام کرده است تا اطلاع ثانوی، هیچگونه پذیرش، جایابی، انتقال، مهاجرت تحصیلی یا تسهیلات دیگری برای اتباع افغانستان در سال تحصیلی جاری مجاز نخواهد بود.
این نهاد پاکستانی در دستور خود تأکید کرده است که این تصمیم «از بالاترین اولویت برخوردار است» و به دستورالعملهای سیاست ملی مربوط میشود. با این حال، شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان شمار دقیق دانشجویان افغان مشغول به تحصیل در رشتههای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان را اعلام نکرده و مشخص نکرده است آیا دانشجویانی که در آستانه فارغالتحصیلی قرار دارند، از این تصمیم مستثنی خواهند شد یا خیر.
تشدید فشار بر افغانها در پاکستان
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که پاکستان روند بازگرداندن و اخراج اتباع افغانستان را گسترش داده است. اسلامآباد از اواخر سال 2023 طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی را آغاز کرد؛ طرحی که در عمل عمدتاً افغانهای فاقد مدارک اقامتی را هدف قرار داد.
بر اساس آمار سازمان بینالمللی مهاجرت، بیش از 2.6 میلیون افغان بین سپتامبر 2023 تا 31 ژوئیه 2026 از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند. پاکستان این اخراجها را اقدامی ضروری برای حفظ امنیت ملی و اجرای قوانین مهاجرتی میداند، اما سازمان ملل و گروههای حقوق بشری بارها درباره پیامدهای بازگرداندن اجباری افغانها، بهویژه افراد آسیبپذیر هشدار دادهاند.
سایه تنشهای امنیتی بر روابط کابل و اسلامآباد
تصمیم جدید شورای پزشکی پاکستان همچنین در سایه وخامت شدید روابط میان اسلامآباد و کابل اتخاذ شده است. مقامهای پاکستانی طالبان را متهم میکنند که تحریک طالبان پاکستان و دیگر گروههای مسلح از خاک افغانستان برای برنامهریزی و اجرای حملات علیه پاکستان استفاده میکنند؛ اتهامی که حکومت طالبان آن را رد کرده است.
تنشهای دو کشور در اکتبر 2025 به یکی از شدیدترین درگیریهای مرزی سالهای اخیر منجر شد. پس از کشته شدن دهها نفر در این درگیریها، قطر و ترکیه برای برقراری آتشبس میان دو طرف میانجیگری کردند، اما مذاکرات بعدی به حل اختلافات منجر نشد و درگیریهای پراکنده و بستهشدن گذرگاههای مرزی ادامه یافت.
دستور شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان از این جهت اهمیت دارد که دامنه محدودیتهای اعمالشده علیه افغانها در پاکستان را فراتر از مهاجران فاقد مدارک و افراد بدون ویزای معتبر میبرد و دانشجویانی را نیز شامل میشود که بهصورت قانونی در دورههای حرفهای پزشکی و دندانپزشکی این کشور تحصیل میکنند.
به گزارش ایراف، دادگاه عالی لاهور روزجمعه، ۲۰ شهریور با صدور حکمی مهم، تصمیم شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان برای اخراج دانشجویان افغان از دانشگاههای پزشکی ایالت پنجاب را به حالت تعلیق درآورد؛ حکمی که میتواند مسیر پرونده جنجالی اخیر را تغییر دهد.
بر اساس گزارش رسانههای پاکستانی، این دستور پس از آن صادر شد که بیش از ۳۰ دانشجوی افغان با ارائه عریضه رسمی، نسبت به تصمیم شورای پزشکی پاکستان اعتراض کردند.
خالد اسحاق، قاضی رسیدگیکننده، در جلسه امروز پرسشهای جدی درباره روند صدور ویزا و نحوه پذیرش این دانشجویان مطرح کرد.
قاضی خطاب به نماینده شورای پزشکی پاکستان گفت: وقتی این دانشجویان در کالجهای معتبر پزشکی پذیرفته شدهاند، چگونه برای آنان ویزای تحصیلی صادر شده و چرا پس از چهار سال تحصیل، تصمیم به اخراجشان گرفته شده است؟
او تأکید کرد که پیش از هر تصمیمی علیه دانشجویان، باید فرصت «شنیدهشدن» به آنان داده میشد و افزود که هیچ نشانهای از تهدید امنیتی در این پرونده وجود ندارد.
به گفته قاضی، دانشجویان میتوانند پس از تکمیل دوره تحصیلی، به کشور خود بازگردند و این موضوع نباید بهانهای برای توقف تحصیل آنان باشد.
رسیدگی به این پرونده تا جمعه آینده به تعویق افتاده است.
موضع شورای پزشکی پاکستان
شورای پزشکی پاکستان روز گذشته در بیانیهای اعلام کرده بود که «هیچ ممنوعیت مبتنی بر ملیت» برای تحصیل در رشتههای پزشکی وجود ندارد و سیاست تازه این نهاد درباره دانشجویان افغان، به «عدم برآوردهساختن الزامات قانونی» مربوط میشود.
طبق این بیانیه: از میان بیش از
۲۰۰
دانشجوی افغان، تنها
۲۲
نفر نزد این شورا ثبت شدهاند. از این
۲۲
نفر،
۱۴
تن تحصیلات خود را تکمیل کردهاند و
۸
نفر سال آینده فارغالتحصیل خواهند شد.
و دانشجویانی که ثبت نشدهاند، «مجوز لازم» برای ادامه تحصیل به عنوان دانشجوی
خارجی ندارند.
شورا همچنین اعلام کرده که بررسی وضعیت ۱۷۶ دانشجوی باقیمانده ادامه دارد.
تعلیق حکم اخراج، نخستین عقبنشینی رسمی در برابر موج انتقادها و پرسشهای حقوقی درباره نحوه برخورد با دانشجویان افغان در پاکستان است.
با توجه به حساسیت پرونده و پیامدهای انسانی و آموزشی آن، انتظار میرود جلسه هفته آینده دادگاه نقش تعیینکنندهای در سرنوشت این دانشجویان داشته باشد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «یان ایگلند»، رئیس شورای پناهندگان نروژ، پس از سفر به افغانستان درباره وخامت شرایط زندگی مردم و کاهش دسترسی آنها به حقوق اساسی هشدار داد.
وی گفت با وجود بهبود نسبی وضعیت امنیتی در افغانستان، شرایط زندگی مردم در این کشور رو به وخامت گذاشته است و در سفر خود به کابل شاهد بدتر شدن وضعیت حقوق اساسی مردم بوده است.
ایگلند افزود در جریان سفر اخیر خود با مادرانی دیدار کرده که غذایی برای فرزندانشان نداشتند و همچنین با خانوادههایی روبهرو شده که به اجبار از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
رئیس شورای پناهندگان نروژ گفت افغانستان در شرایط کنونی توان حمایت از میلیونها پناهجوی بازگشته را ندارد و همزمان، کمکهای بشردوستانه بینالمللی نیز به دلیل کمبود شدید بودجه در حال کاهش است.
وی با اشاره به خروج نیروهای ناتو از افغانستان در سال 2021، از عمل نکردن کشورهای عضو این ائتلاف به وعدههای خود برای حمایت از مردم افغانستان انتقاد کرد.
یان ایگلند گفت آنچه اکنون در افغانستان دیده میشود، وعدههای فراموششده و مردمی است که «کاملاً نادیده گرفته شدهاند».
بحران بشری در افغانستان همچنان گسترده است و کاهش کمکهای بینالمللی، فقر و بیکاری، خشکسالی و بازگشت گسترده پناهجویان از عوامل تشدیدکننده این بحران به شمار میروند.
برنامه جهانی غذا پیشتر اعلام کرده بود که 17.4 میلیون نفر در افغانستان به کمک فوری غذایی نیاز دارند و انتظار میرود 4.9 میلیون زن و کودک در سال جاری با سوءتغذیه روبهرو شوند.
این نهاد همچنین درباره وضعیت سوءتغذیه حاد کودکان در 12 ولایت افغانستان هشدار داده و آن را بالاترین سطح ثبتشده تاکنون اعلام کرده است.
بازگشت گسترده پناهجویان افغانستانی از کشورهای همسایه، بهویژه پاکستان، فشار بیشتری بر منابع محدود و ظرفیت خدماترسانی در افغانستان وارد کرده است.
به گزارش ایراف، موجی از انتقادهای تند و گسترده در پاکستان علیه تصمیم تازه شورای پزشکی و دندانپزشکی این کشور شکل گرفته است؛ تصمیمی که براساس آن، دانشجویان افغان رشتههای پزشکی و دندانپزشکی باید پاکستان را ترک کنند.
منتقدان میگویند این اقدام، نهتنها خلاف اصول انسانی است، بلکه آینده صدها دانشجو را در میانه سال تحصیلی نابود میکند.
در روزهای اخیر، مقامهای پیشین، نمایندگان سابق پارلمان، دیپلماتها و فعالان آموزشی پاکستان با لحنی صریح از این تصمیم انتقاد کردهاند و خواستار بازنگری فوری آن شدهاند.
آنان تأکید دارند که اختلافات سیاسی با طالبان نباید به محرومیت جوانان افغان از آموزش منجر شود.
آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان برای افغانستان، این تصمیم را «شوکآور» توصیف کرده و گفته است دخترانی که با دشواریهای فراوان برای ادامه تحصیل تلاش کردهاند، نباید قربانی شرایطی شوند که هیچ نقشی در آن ندارند.
او هشدار داده است که بازگرداندن آنان به افغانستان، جایی که دختران از آموزش عالی محروماند، میتواند سالها تلاششان را نابود کند.
محسن داور، نماینده پیشین پارلمان پاکستان، نیز این اقدام را «شرمآور و غیرانسانی» خوانده و تأکید کرده است که دختران افغان در افغانستان امکان ادامه تحصیل ندارند و اخراج آنان خلاف اصول انسانی و اخلاقی است.
منصور احمدخان، سفیر پیشین پاکستان در افغانستان، با اشاره به روابط تاریخی دو کشور، از شورای پزشکی خواسته است تصمیم خود را بازنگری کند و اجازه دهد دانشجویان افغان پس از تکمیل تحصیل به کشورشان بازگردند.
ضیاالدین یوسفزی، فعال آموزش و پدر ملاله یوسفزی، نیز گفته است که دختران افغان نباید مجبور شوند به «نظام آپارتاید جنسیتی طالبان» بازگردند و پاکستان باید از حق آنان برای آموزش و زندگی با کرامت حمایت کند.
انجمن اسلامی طلبههای پاکستان نیز در بیانیهای اعلام کرده است که دانشجویان افغان و پاکستانی نباید «بهای سیاست» را بپردازند و تأکید کرده است که آنان به آموزش، عدالت و آینده نیاز دارند، نه بلاتکلیفی.
در ادامه این موج انتقادها، عبدالله خان، نویسنده و تحلیلگر سیاسی پاکستانی، بازگرداندن دانشجویان افغان را «اوج بیرحمی» خوانده و از شهباز شریف و عاصم منیر خواسته است برای جلوگیری از اخراج دانشجویان—بهویژه در آخرین ترم تحصیلی—مداخله کنند.
او تأکید کرده است که اختلاف با طالبان نباید به دشمنی با مردم افغانستان تبدیل شود.
جزئیات تصمیم شورای پزشکی؛ دستورهای اجرایی دانشگاهها
این شورا در نامهای رسمی اعلام کرده که تا اطلاع بعدی، هیچگونه پذیرش، جایگزینی، انتقال یا تسهیلات آموزشی برای شهروندان افغانستان در سال تحصیلی جاری مجاز نخواهد بود.
در پی این دستور، دانشگاه علوم پزشکی لاهور در نامه «بسیار فوری» از ۶۴ مؤسسه وابسته خواسته است مقررات جدید را درباره دانشجویان افغان اجرا کنند.
دانشگاه علوم پزشکی کینگ ادوارد نیز به ۲۲ دانشجوی افغان—از سال اول تا سال آخر—دستور داده است ظرف ۲۴ ساعت مراحل اداری خروج را تکمیل کنند. در میان این افراد، هفت دانشجوی سال آخر پزشکی و دو فارغالتحصیل تازه نیز حضور دارند.
واکنش سفارت طالبان در اسلامآباد
سفارت افغانستان تحت کنترل طالبان در اسلامآباد نیز از این تصمیم ابراز نگرانی کرده و گفته است اخراج دانشجویان میتواند آینده تحصیلی و حرفهای آنان را با آسیب جدی روبهرو کند.
این سفارت از نهادهای آموزشی و بینالمللی خواسته است زمینه ادامه تحصیل بدون وقفه آنان را فراهم کنند و تأکید کرده است که آموزش و روابط انسانی نباید قربانی اختلافات سیاسی شوند.
پیامدهای گسترده برای حدود ۲۰۰ دانشجو
براساس برآوردها، حدود ۲۰۰ دانشجوی افغان در رشتههای پزشکی و دندانپزشکی در پاکستان مشغول تحصیلاند و تصمیم اخیر میتواند مسیر تحصیلی و آینده حرفهای آنان را با چالش جدی مواجه کند.
دیپلمات پاکستانی: اقتصاد میتواند مسیر صلح با افغانستان را هموار کند
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «منصور احمد خان»، سفیر پیشین پاکستان در کابل، در واکنش به توافق انرژی میان طالبان و شرکت سعودی «دلتا انرژی»، تأکید کرد تعامل اقتصادی و ارتباطات مردمی با افغانستان رویکردی مناسب برای دستیابی به صلح و ثبات بلندمدت در این کشور و منطقه است.
احمد خان با اظهار اینکه این توافقنامه میتواند تحولی مهم باشد،تصریح کرد: تقویت تعامل با افغانستان با تمرکز بر مبادلات اقتصادی و ارتباطات مردمی، رویکردی منطقی برای دستیابی به صلح و ثبات بلندمدت در افغانستان و منطقه است و میتواند در کنار همکاری با دولت این کشور برای تحقق حکمرانی فراگیر و مقابله مؤثر با تروریسم دنبال شود.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که شرکت سعودی دلتا انرژی مجموعهای از توافقها را با وزارت معادن و نفت حکومت طالبان در زمینه اکتشاف و تولید هیدروکربن، استفاده از گاز طبیعی در هرات و بررسی توسعه یک خط لوله انتقال گاز منطقهای امضا کرد.
بر اساس اعلام شرکت دلتا، این توافقها حوزه قراردادی کشک و تیربُل با مساحت حدود 23 هزار و 317 کیلومتر مربع، برنامه استفاده از گاز طبیعی در هرات و چارچوب طرح پیشنهادی «سنتگاز ـ کریدور شکوفایی» برای یک خط لوله انتقال گاز منطقهای به طول 700 کیلومتر را شامل میشود.
شرکت دلتا اعلام کرده است این برنامه یکپارچه پتانسیل سرمایهگذاری حدود 50 میلیارد دلار طی 25 سال را دارد؛ رقمی که به نتایج اکتشاف، توجیهپذیری تجاری، مطالعات فنی و اقتصادی، تأمین مالی، دریافت مجوزهای قانونی و تصمیمهای بعدی سرمایهگذاری مشروط است.
پاکستان یکی دیگر از مسائل مهم در این پروژه است. پاکستان در پروژه خط لوله انتقال گاز «تاپی» نقش اساسی دارد و در طرح کنونی نیز باید بهعنوان یک نگرانی بالقوه در نظر گرفته شود.
«وحید عمر»، مشاور رئیسجمهور سابق افغانستان در واکنش این توافق گفته است آغاز خط لوله گاز از «گذره» و پایان آن در «اسپینبولدک» زمانی اهمیت اقتصادی منطقهای پیدا میکند که پاکستان خریدار گاز باشد یا اجازه امتداد خط در خاک خود را بدهد، اما تاکنون هیچ نشانهای از موافقت یا مخالفت پاکستان با این طرح در دست نیست.
وی افزود روابط جنجالی کابل و اسلامآباد و اختلافات امنیتی نیز میتواند اجرای پروژه را دشوار سازد. بنابراین، حتی در صورت کشف ذخایر کافی، تبدیل این خط از یک پروژه داخلی به یک کریدور منطقهای بدون توافق رسمی با پاکستان ممکن نخواهد بود.
به گزارش ایراف، یان ایگلند، دبیرکل شورای پناهندگان نروژ، در ایکس نوشته که در جریان سفر اخیر خود به افغانستان با شماری از خانوادههایی دیدار کرده که در ماههای گذشته بهدلیل فشارهای امنیتی و اداری در پاکستان، ناچار به بازگشت شدهاند.
او میگوید این خانوادهها «تقریباً بدون هیچ امکاناتی» وارد افغانستان شدهاند و در شرایطی زندگی میکنند که دولت و نهادهای امدادی توان پاسخگویی به نیازهای گسترده آنان را ندارند.
ایگلند با اشاره به گفتوگوهایش با مادران افغان، تأکید کرده است که بسیاری از آنان تنها یک خواسته روشن دارند: آموزش دخترانشان؛ اما محدودیتهای موجود و کمبود منابع، این مطالبه ساده را نیز با مانع روبهرو کرده است.
به گفته دبیرکل شورای پناهندگان نروژ، کاهش شدید بودجههای بشردوستانه در سالهای اخیر، فعالیت این نهاد و دیگر سازمانهای امدادی را در افغانستان بهشدت محدود کرده است.
او هشدار داده که همزمان با افزایش بحران انسانی، کمکهای جهانی نیز رو به کاهش گذاشته و بسیاری از برنامههای حیاتی از جمله توزیع غذا، تأمین آب، سرپناه و خدمات درمانی با اختلال مواجه شدهاند.
این نهاد اعلام کرده است که از پایان سال ۲۰۲۳ تاکنون میلیونها شهروند افغانستان از کشورهای همسایه به کشور بازگشتهاند و بخش بزرگی از آنان هیچ منبع درآمدی ندارند.
بر اساس ارزیابی شورای پناهندگان نروژ، ۷۳ درصد بازگشتکنندگان بیکارند و برای تأمین نیازهای اولیه زندگی با مشکلات جدی روبهرو هستند.
ایگلند همچنین یادآور شده است که وعدههای کشورهای غربی پس از خروج نیروهای ناتو از افغانستان، امروز به «وعدههای فراموششده» تبدیل شده و مردم افغانستان در یکی از سختترین دورههای بحران انسانی قرار دارند.
او از جامعه جهانی خواسته است که برای جلوگیری از تشدید بحران، حمایتهای فوری و سرمایهگذاریهای بلندمدت در بخش توسعه افغانستان را افزایش دهند.
ایران و افغانستان در مسیر جهش تجارت 10 میلیارد دلاری هستند
به گزارش خبرگزاری تسنیم، علیرضا بیکدلی، سرپرست سفارت ایران در کابل اعلام کرد حجم تجارت میان ایران و افغانستان به حدود 4 میلیارد دلار رسیده و دو کشور در تلاش هستند این رقم را به 10 میلیارد دلار افزایش دهند.
بیکدلی با اشاره به اشتراکات تاریخی، فرهنگی، جغرافیایی و دینی میان ایران و افغانستان گفت طی سالهای گذشته زیرساختهای لازم برای توسعه روابط اقتصادی میان دو کشور ایجاد شده است.
وی همچنین تأکید کرد هدفگذاری تهران و کابل برای افزایش تجارت به 10 میلیارد دلار، با توجه به توسعه گذرگاههای مرزی، راهها، جادهها و خطوط ریلی، دستیافتنی است.
سرپرست سفارت ایران در کابل افزود بخش عمدهای از این هدف محقق شده و همکاریهای دو کشور در حوزههای تجاری، ترانزیتی، لجستیکی و حملونقل، روابط اقتصادی تهران و کابل را به سطح بالاتری رسانده است.
بیکدلی همچنین به عملکرد راهآهن خواف-هرات اشاره کرد و گفت این خط ریلی که حدود دو سال از آغاز فعالیت آن میگذرد، با جابهجایی حدود 1.5 میلیون تن کالا در سال، حدود 9 برابر بیشتر از پیشبینی اولیه حملونقل داشته است.
وی افزود توسعه مسیرهای زمینی نیز ادامه دارد و جاده فراه-ماهیرود که در حال تکمیل است، میتواند به یک مسیر مهم اقتصادی تبدیل شود؛ مسیری که ایران را از طریق ولایت فراه به مناطق جنوبی و شرقی افغانستان و کابل متصل خواهد کرد.
بیکدلی پیشتر نیز بر اهمیت گسترش همکاریهای اقتصادی میان دو کشور تأکید کرده و گفته بود توسعه تجارت، ترانزیت و زیرساختهای حملونقل میتواند نقش مهمی در تقویت روابط ایران و افغانستان داشته باشد.
واکنش سیاستمداران پاکستانی به رشد اقتصادی ایران و افغانستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، اظهارات علیرضا بیکدلی، سرپرست سفارت ایران در کابل درباره افزایش حجم تجارت ایران و افغانستان به 4 میلیارد دلار و هدفگذاری دو کشور برای رسیدن به تجارت 10 میلیارد دلاری، با واکنش شماری از سیاستمداران پاکستانی روبهرو شد.
«افراسیاب ختک»، سناتور پیشین پاکستان و رئیس حزب «عوامی ملی»، در واکنش به این اظهارات گفت: تجارت بینالمللی مانند یک رودخانه است و اگر مسیر آن در یک نقطه مسدود شود، راه دیگری برای جریان خود پیدا خواهد کرد.
ختک تأکید کرد کشورها همواره گزینههای دیگری برای توسعه روابط اقتصادی دارند و محدود کردن تجارت نمیتواند مانع شکلگیری مسیرهای جدید همکاری شود.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده است که پس از مسدود شدن تمام گذرگاههای مرزی میان افغانستان و پاکستان در مهر ماه سال گذشته، تجارت دو کشور متوقف شده و فعالان اقتصادی و شماری از سیاستمداران پاکستانی خواستار بازگشایی مرزها و ازسرگیری تجارت هستند.
از سوی دیگر «مشاهد حسین سید»، سناتور پیشین پاکستان و رئیس پیشین کمیته روابط خارجی مجلس سنای این کشور، نیز با انتقاد از استفاده از قطع تجارت با افغانستان بهعنوان اقدام تنبیهی، تصریح کرد این رویکرد «نتیجه معکوس» داشته است.
وی اظهار داشت: قطع تجارت با افغانستان بهعنوان بخشی از اقدامات تنبیهی، نتیجه معکوس دارد. بیایید از سیاست ناموفق آمریکا در قبال چین و ایران درس بگیریم؛ کشورها همیشه گزینههای دیگری دارند.
این سیاستمدار پاکستانی افزود مسدود کردن تجارت افغانستان به منافع پاکستان ضربه زده است، زیرا تاجران این کشور از کاهش مبادلات تجاری و بستهشدن مسیرهای اقتصادی با افغانستان متضرر شدهاند.
پیش از این نیز شماری دیگر از چهرههای سیاسی، اقتصادی و نمایندگان بخش خصوصی پاکستان خواستار بازگشایی مسیرهای تجاری با افغانستان شدهاند. اتحادیههای تجاری و فعالان اقتصادی پاکستان با هشدار درباره زیانهای ناشی از بستهماندن مرزها، بر ضرورت ازسرگیری تجارت و ترانزیت میان دو کشور تأکید کردهاند.
همچنین شماری از سیاستمداران و پاکستان خواستار حل اختلافات از مسیر گفتگو و بازگشایی گذرگاههای تجاری شدهاند و تأکید کردهاند ادامه محدودیتها به ارتباطات اقتصادی و معیشت جوامع مرزی آسیب میزند.
واکنش این سیاستمداران پاکستانی در حالی مطرح شده است که همزمان با تلاش ایران و افغانستان برای توسعه همکاریهای اقتصادی، ترانزیتی و زیرساختی، نگرانیها درباره کاهش نقش پاکستان در تجارت منطقهای نیز افزایش یافته است.
به باور منتقدان پاکستانی، سیاستهای محدودکنند تجاری میتواند باعث شود مسیرهای جایگزین برای تجارت افغانستان با کشورهای دیگر، از جمله ایران و کشورهای آسیای مرکزی، تقویت شود.
روسیه در پی تقویت توان دفاعی تاجیکستان در مرز افغانستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «آندری بلوسوف»، وزیر دفاع روسیه، اعلام کرد که تقویت امنیت مرز مشترک تاجیکستان با افغانستان در اولویت برنامههای امنیتی و دفاعی مسکو قرار دارد.
وی افزود روسیه و تاجیکستان همکاری نظامی نزدیکی دارند و پایگاه نظامی روسیه در این کشور برای مقابله با تهدیدهای خارجی در حالت آمادهباش قرار دارد.
بلوسوف با اشاره به همکاریهای امنیتی در چارچوب سازمان پیمان امنیت جمعی، سازمان همکاری شانگهای و کشورهای مستقل مشترکالمنافع افزود مسکو توجه ویژهای به تقویت مرز تاجیکستان با افغانستان دارد.
وزیر دفاع روسیه همچنین تاجیکستان را شریک راهبردی خواند و بر ادامه همکاریهای امنیتی و دفاعی دو کشور تأکید کرد.
این اظهارات در حالی مطرح شده است که تاجیکستان در ماههای اخیر بارها درباره افزایش تهدیدهای امنیتی در امتداد مرز خود با افغانستان ابراز نگرانی کرده است.
تاجیکستان حدود 1300 کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارد و پس از بازگشت طالبان به قدرت، نگرانیهای امنیتی این کشور درباره تحولات افغانستان افزایش یافته است.
در ماههای اخیر چند رویداد امنیتی در مناطق مرزی تاجیکستان رخ داده که مقامهای این کشور برخی مهاجمان را مرتبط با گروههای مسلح مستقر در افغانستان دانستهاند.
روسیه نیز در سالهای اخیر همکاریهای امنیتی و نظامی خود با تاجیکستان را افزایش داده و بارها درباره احتمال گسترش تهدیدهای تروریستی و بیثباتی از افغانستان به کشورهای آسیای مرکزی هشدار داده است.
پایگاه نظامی 201 روسیه در تاجیکستان یکی از مهمترین مراکز نظامی مسکو در آسیای مرکزی است. همچنین سازمان پیمان امنیت جمعی برنامه تقویت مرز تاجیکستان و افغانستان را دنبال میکند و قرار است تجهیزات نظامی و فنی مورد نیاز برای افزایش توان مرزبانی تاجیکستان فراهم شود.
افغانستان دانشکده هوافضا ایجاد میکند
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وزارت تحصیلات عالی حکومت طالبان اعلام کرد دانشکده هوافضا با چهار گروه آموزشی در مقطع کارشناسی در دانشگاه پلیتکنیک کابل ایجاد خواهد شد.
این وزارتخانه در اطلاعیهای از تصویب ایجاد رشتهها و دانشکدههای جدید در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا و تخصص پزشکی در دانشگاههای دولتی و خصوصی افغانستان خبر داد.
بر اساس این اطلاعیه، شورای عالی تحصیلات عالی حکومت طالبان ایجاد 28 دانشکده و 29 رشته جدید را در دانشگاههای دولتی و خصوصی افغانستان تصویب کرده است.
برای دانشکده هوافضای دانشگاه پلیتکنیک کابل، چهار گروه آموزشی، شامل مهندسی هواپیماهای بدون سرنشین و سیستمهای بدون سرنشین، مهندسی هواپیما، مهندسی هوافضا و مهندسی رادار و الکترونیک هواپیما در نظر گرفته شده است.
این تصمیم در حالی اتخاذ شده که برگزاری حوزه هوافضا در نظام دانشگاهی افغانستان تاکنون سابقه نداشته است و طالبان درباره ظرفیتهای فنی، تجهیزات آموزشی و امکان اجرای عملی این برنامه توضیحی ارائه نکردهاند.
ایجاد رشته مهندسی پهپاد در دانشگاه پلیتکنیک کابل در شرایطی اعلام شده است که طی سالهای اخیر گزارشهایی درباره تلاش طالبان برای توسعه تواناییهای خود در زمینه طراحی، ساخت و استفاده از پهپادها منتشر شده است.
طالبان همچنین اواخر اسفند سال گذشته از ایجاد کارخانهای برای تعمیر و تولید سلاح و پهپاد خبر داده بود. وزارت دفاع حکومت طالبان نیز پیشتر اعلام کرده بود که برخی سامانهها و تجهیزات دفاع هوایی را دوباره فعال کرده و از آنها در درگیریهای مرزی با پاکستان استفاده کرده است.
متخصصان وزارت دفاع طالبان پیشتر گفتهاند که برخی فناوریها و تجهیزات نظامی، از جمله سامانههای هدایت، تجهیزات الکترونیکی و سامانههای دفاع هوایی با فناوری روسی را نوسازی و دوباره فعال کردهاند.
راهاندازی رشتههای مرتبط با پهپاد، هوافضا و رادار میتواند زمینه آموزش نیروی متخصص در این حوزهها را در داخل افغانستان فراهم کند. با این حال، درباره ظرفیت آموزشی این رشتهها، تجهیزات مورد استفاده و میزان ارتباط آنها با برنامههای دفاعی طالبان اطلاعات بیشتری منتشر نشده است.
لابی آمریکایی در کابل؛ حضور بحثبرانگیز خلیلزاد در مراسم امضای قرارداد نفتی طالبان با شرکت سعودی
به گزارش ایراف، زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور صلح افغانستان، در مراسم امضای قرارداد وزارت معادن طالبان با شرکت نفت و گاز دلتا عربستان سعودی، این توافق را «مثبت و امیدوارکننده» توصیف کرد و گفت افغانستان آماده جذب سرمایهگذاریهای بزرگ بینالمللی است.
او تأکید کرد که افغانستان با منابع طبیعی گسترده و موقعیت ژئوپلیتیک ویژه، میتواند نیاز بازارهای منطقهای و جهانی را تأمین کند و به «پل زمینی میان آسیای مرکزی و جنوبی» تبدیل شود.
نقش خلیلزاد؛ از دوحه تا امروز
با وجود این سخنان، نقش خلیلزاد در تحولات سیاسی افغانستان همچنان محل انتقاد جدی است.
توافق دوحه که او در سال ۲۰۲۰ با طالبان امضا کرد، خروج شتابزده نیروهای آمریکایی را رقم زد و زمینه سقوط دولت پیشین و بازگشت طالبان به قدرت را فراهم آورد.
منتقدان میگویند خلیلزاد اکنون در قامت «لابیگر غیررسمی طالبان» ظاهر شده و تلاش دارد این گروه را در عرصه جهانی تثبیت کند.
در همین حال، مولوی حبیبالله حسام، رئیس کمیته علمای جبهه مقاومت ملی افغانستان، در واکنش به همین قرارداد، درباره پردهٔ پنهان این حضورها هشدار داده است.
حسام با لحنی هشدارآمیز گفته است:«مدرسهٔ خاتمالنبیین و رسانههای مرتبط با تشیع، در چارچوب بازی بزرگ و برای جلب رضایت امارات، سعودی و دیگر بازیگران مصادره شدهاند؛ این روند تا نابودسازی مذهب و مراکز مذهبی ادامه پیدا میکند.»
او تأکید کرده که باید فراتر از ظاهر رویدادها نگریست، زیرا گروه حاکم با رویکردی تکفیری، نیابتی و فاشیستی سیاستی را دنبال میکند که پیامدهای سیاسی، اجتماعی و مذهبی آن بسیار عمیقتر از یک قرارداد اقتصادی است.
از نگاه حسام، حضور خلیلزاد در کنار طالبان و شرکت سعودی، بخشی از معماری جدیدی است که میتواند به تغییر توازن مذهبی، محدودسازی نهادهای شیعی و بازتعریف ساختار قدرت در افغانستان منجر شود؛ روندی که به باور او، با «بازی بزرگ منطقهای» و تلاش برای جلب رضایت بازیگران عربی پیوند خورده است.
به گزارش ایراف، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، در هفتمین نشست خبری حکومت در آئینه مطبوعات گفت وزارت خدمات عمومی در سال گذشته ۲۶۲ پروژه زیربنایی و توسعهای را در حوزههای جادهسازی، پلسازی، نگهداری راهها و راهآهن به اجرا گذاشته است.
پروژههای عمرانی
به گفته او، از این تعداد ۹۱ پروژه تکمیل و ۱۷۱ پروژه دیگر در حال اجرا است.
همچنین در این مدت ۳۹۳ کیلومتر جاده روستایی ساخته شده و کار ۱۱۰ پروژه نگهداری راهها، پلها و آبروها نیز آغاز شده است.
حملونقل ریلی
مجاهد افزود در سال گذشته بیش از ۷.۶ میلیون تُن کالا از طریق راهآهن افغانستان جابهجا شده که نسبت به سال پیش ۷۷.۹ درصد افزایش نشان میدهد.
مسیرهای راهآهن
– وزارت خدمات عمومی قرارداد مطالعه مقدماتی ۵۱۰ کیلومتر راهآهن کابل–قندهار را به پایان رسانده است.
– مطالعه و طراحی ۱۱۳ کیلومتر راهآهن هرات–تورغندی در سال گذشته تکمیل شده است.
– کار مطالعه ۷۶۳ کیلومتر راهآهن هرات–قندهار و قندهار–سپینبولدک نیز به گفته او ۹۵ درصد پیشرفت داشته است.
این پروژهها در حالی از سوی طالبان بهعنوان بخشی از برنامه توسعه ریلی افغانستان معرفی میشود که راهآهن خواف–هرات نیز طی سالهای اخیر به شبکه حملونقل کشور افزوده شده و بهعنوان حلقه اتصال مهمی میان ایران و افغانستان عمل میکند.
این خط ریلی با پیوند به کریدورهای منطقهای، ظرفیت آن را دارد که افغانستان را به مسیرهای تجاری شمال–جنوب و شرق–غرب متصل کرده و جایگاه تازهای برای کشور در مبادلات اقتصادی منطقه فراهم سازد.
قرارداد طالبان و شرکت تاتارستانی برای توسعه حوزه نفتی «آمو دریا»
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «هدایتالله بدری»، وزیر معادن و نفت طالبان، با یک شرکت تاتارستانی قرارداد ارائه خدمات نظارت و مشاوره در حوزه نفتی آمودریا را امضا کرد.
به گزارش ایراف، دفتر رسانهای وزارت معادن و نفت طالبان اعلام کرد این قراردادها روز گذشته، ۱۵ شهریور در کابل میان هدایتالله بدری، سرپرست این وزارتخانه و رئیس شرکت تاتارستانی به امضا رسید.
بر اساس نخستین قرارداد، خدمات نظارتی و مشورتی در حوزه نفتی آمو دریا به ارزش ۲.۸ میلیون دلار اجرا خواهد شد.
مدت زمان این قرارداد یک سال تعیین شده و هدف آن افزایش سطح استخراج نفت و تقویت روند فعالیتهای مرتبط در این حوزه عنوان شده است.
قرارداد دوم مربوط به طراحی، نصب و اجرای مرحله نخست تأسیسات تولید انعطافپذیر در بلاک زمردسای شهرستان قوشتپه ولایت جوزجان است.
هزینه این پروژه ۱۱ میلیون دلار برآورد شده و وزارت معادن و نفت طالبان متعهد به پرداخت آن شده است.
طبق برنامه، ساخت این تأسیسات طی هشت ماه تکمیل خواهد شد و پس از بهرهبرداری، ظرفیت فرآوری روزانه ۲ هزار تُن نفت را خواهد داشت؛ ظرفیتی که طالبان آن را گامی مهم در توسعه بخش انرژی کشور میدانند.
هدایتالله بدری در مراسم امضای قراردادها تأکید کرد حضور شرکتهای «معیاری و مسلکی» در بخش اکتشاف، استخراج و فرآوری منابع نفتی برای رشد اقتصادی افغانستان حیاتی است.
وی افزود وزارت معادن و نفت طالبان تلاش دارد منابع طبیعی کشور را بهگونه «شفاف و مؤثر» مدیریت کند تا علاوه بر افزایش عواید، زمینههای کاری برای مردم نیز فراهم شود.
گفتنی است که طالبان طی ماههای اخیر قراردادهای متعددی در حوزه نفت و گاز امضا کردهاند و بخش انرژی را یکی از محورهای اصلی تأمین درآمد و توسعه اقتصادی خود معرفی میکنند.
کارشناسان اما نسبت به شفافیت این قراردادها و نحوه هزینهکرد درآمدهای حاصل از منابع طبیعی هشدار دادهاند.
رایزنی کابل–دهلی برای گسترش صادرات؛ تأکید بر افزایش پروازهای کارگو و تسهیل ویزای تجاری
به گزارش ایراف، اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان اعلام کرد که سید کریم هاشمی، رئیس این نهاد، روز پنجشنبه در کابل با یتین پتیل، سفیر جمهوری هند، دیدار و درباره راههای گسترش روابط اقتصادی و تجاری میان دو کشور گفتوگو کرده است.
در این نشست، دو طرف بر افزایش پروازهای انتقال کالاهای صادراتی افغانستان و اختصاص ظرفیتهای ویژه کارگوی هوایی برای محصولات کشاورزی تأکید کردند.
به گفته مقامهای اتاق تجارت، این اقدام میتواند روند صادرات میوه تازه، خشکبار و انجیر افغانستان به بازارهای هند را سرعت ببخشد و زمینه حضور گستردهتر محصولات افغان در این کشور را فراهم کند.
همچنین، موضوع تسهیل صدور ویزای تجاری برای تاجران افغان یکی دیگر از محورهای اصلی مذاکرات بود.
طرفین این موضوع را یکی از نیازهای مهم برای توسعه روابط اقتصادی میان کابل و دهلینو دانستند و بر ضرورت ایجاد سازوکارهای عملی در این زمینه تأکید کردند.
سفیر هند در کابل در این دیدار اطمینان داد که موضوعات مطرحشده از سوی اتاق تجارت افغانستان را با مقامهای مربوط در دهلینو پیگیری خواهد کرد و تلاش خواهد شد تا موانع موجود در مسیر همکاریهای تجاری کاهش یابد.
هند طی سالهای گذشته یکی از بازارهای مهم منطقهای برای محصولات کشاورزی و باغی افغانستان بوده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که توسعه مسیرهای حملونقل، افزایش ظرفیت انتقال هوایی و تسهیل رفتوآمد تاجران میتواند زمینه افزایش صادرات افغانستان و گسترش روابط اقتصادی میان دو کشور را بیش از پیش فراهم کند.
طلای سبز پنجشیر؛ آغاز استخراج زمرد با سرمایهگذاری ۵۰۰ هزار دلاری
به گزارش ایراف، مقامهای محلی طالبان در پنجشیر میگویند پنج سرمایهگذار افغان برای نخستینبار تا سقف ۵۰۰ هزار دلار در بخش استخراج زمرد این ولایت سرمایهگذاری کردهاند.
این افراد پس از تکمیل روندهای قانونی، تعیین مختصات ساحات معدنی و دریافت مجوزهای لازم، فعالیت عملی استخراج را آغاز کردهاند.
بر اساس اعلام دفتر رسانهای والی طالبان، عبدالواسع یکی از این سرمایهگذاران، کار استخراجی خود را در روستای زراخیل سفیدچهره از مربوطات شهرستان حصه اول پنجشیر شروع کرده است.
او تأکید کرده که استخراج زمرد را «بهصورت معیاری و فنی» انجام میدهد تا از شکستهشدن رگهها و دانههای قیمتی جلوگیری شود.
حمایت اداره محلی از استخراج قانونمند
اداره محلی طالبان در پنجشیر میگوید از استخراج «قانونمند و شفاف» معادن حمایت میکند و آماده است با سرمایهگذاریهایی که منافع آن به مردم محل برسد، همکاری کند.
بهگفته مقامها، توسعه فعالیتهای معدنی میتواند فرصتهای کاری بیشتری برای باشندگان پنجشیر ایجاد کند و در تقویت اقتصاد خانوادهها نقش داشته باشد.
سرمایهگذاریهای کلان در بخشهای تولیدی و تفریحی
دفتر رسانهای والی طالبان همچنین خبر داده که دو تاجر دیگر بیش از ۲۸ میلیون دلار در بخش کارخانههای تولیدی در پنجشیر سرمایهگذاری میکنند و یک تاجر نیز طرح ایجاد پارکهای تفریحی را در این ولایت دنبال میکند.
این سرمایهگذاریها بخشی از برنامه گستردهتر طالبان برای توسعه فعالیتهای اقتصادی در پنجشیر عنوان شده است.
پنجشیر؛ نقطه تمرکز سرمایهگذاران داخلی
پنجشیر یکی از ولایتهای دارای ذخایر ارزشمند زمرد در افغانستان است و طی سالهای اخیر توجه سرمایهگذاران داخلی و برخی شرکتهای خارجی را به خود جلب کرده است.
مقامهای طالبان میگویند گسترش استخراج معادن میتواند به افزایش درآمدهای محلی و تقویت چرخه اقتصادی منطقه کمک کند.
کاهش بودجه، روند پاکسازی مین در افغانستان را با چالش مواجه کرده است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، سازمان «هلو تراست» اعلام کرد در سال 2025 میلادی، 9 کشور از جمله افغانستان شاهد تلفات جدید ناشی از انفجار انواع مین و مهمات بودند و 87 درصد از قربانیان این حوادث را غیرنظامیان تشکیل میدادند.
این سازمان در بیانیهای اظهار داشت کاهش بودجه، تلاشها برای پاکسازی مین و مهمات منفجر نشده در افغانستان، موریتانی و سومالی را با چالش مواجه کرده و میتواند موجب افزایش شمار قربانیان و تأخیر در دستیابی به اهداف پاکسازی شود.
هلو تراست همچنین اعلام کرد که در سال گذشته میلادی، دستکم 34 کودک در افغانستان، کامبوج، عراق، لائوس، لبنان، میانمار، روسیه، سوریه و اوکراین بر اثر مهمات خوشهای کشته یا زخمی شدهاند.
بر اساس این گزارش، هلو تراست در سال 2025 حدود 114 کیلومتر مربع از زمینهای آلوده به مهمات خوشهای را در برخی از خطرناکترین مناطق جهان پاکسازی کرده است.
«جیمز دنزلو»، مدیر استراتژی هلو تراست، گفت سطح پاکسازی به میزان قابل توجهی بهبود یافته، اما افزایش شدید آمار مرگومیر و آسیبهای تغییردهنده زندگی ناشی از این سلاحها «تأسفبار» است.
هلو تراست از جامعه جهانی خواست منابع مالی و نیروی انسانی مورد نیاز برای پاکسازی مناطق آلوده به مهمات خوشهای و کمک به قربانیان این سلاحها را در اولویت قرار دهد.
افغانستان یکی از کشورهای جهان است که همچنان با آلودگی گسترده به مین و مهمات منفجرنشده روبهروست. تداوم عملیات پاکسازی برای کاهش خطرات ناشی از این مهمات و جلوگیری از تلفات غیرنظامیان اهمیت ویژهای دارد.
حقوق بشر پاکستان: تنش با کابل توجیهی برای اخراج دانشجویان نیست
به گزارش خبرگزاری تسنیم، کمیسیون حقوق بشر پاکستان تصمیم اسلامآباد برای اخراج دانشجویان افغان، بهویژه دختران، از دانشکدههای پزشکی و دندانپزشکی این کشور و همچنین منع پذیرش دانشجویان جدید را محکوم کرد.
این کمیسیون از دولت پاکستان خواست مشکلات دانشجویان اخراجی در افغانستان را جدی بگیرد و هشدار داد که اخراج آنان دیگر تنها یک مسئله آموزشی نیست، بلکه به یک «بحران بشردوستانه» تبدیل شده است.
به گفته این نهاد، تصمیم پاکستان آموزش، امنیت و آینده جوانان افغان را به طور جدی به خطر میاندازد. تنها در شهر لاهور حدود 100 دانشجوی افغان در رشتههای پزشکی و دندانپزشکی مشمول این تصمیم شدهاند که برآورد میشود 20 تا 40 نفر آنان دختر باشند.
کمیسیون حقوق بشر پاکستان اعلام کرد شماری از این دانشجویان برای دریافت کمک حقوقی و یافتن سرپناه امن به این نهاد مراجعه کردهاند و این موضوع نشاندهنده وخامت شرایط آنان است.
این کمیسیون با تأکید بر اصل «عدم بازگرداندن اجباری» گفت بازگشت دانشجویان به افغانستان، بهویژه زنان و دختران، میتواند آنان را با خطرهای مشخصی روبهرو کند. از این رو، پیش از اخراج هر دانشجو باید خطرهای احتمالی در افغانستان بهصورت جداگانه بررسی شود.
کمیسیون حقوق بشر پاکستان همچنین تأکید کرد نگرانیهای امنیتی و تنش در روابط اسلامآباد و کابل نمیتواند اخراج دانشجویان افغان یا «مجازات جمعی» آنان را توجیه کند.
این نهاد خواستار توقف فوری اخراجها، ازسرگیری ثبتنام دانشجویان افغان و فراهمکردن سرپناه و حمایت فوری از آنان شد.
در همین حال، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، تصمیم پاکستان را «غیرانسانی و تأسفبار» خواند و از اسلامآباد خواست در این تصمیم تجدیدنظر کند.
پیش از این، شورای پزشکی پاکستان نیز از دانشجویان افغان خواسته بود خاک این کشور را ترک کنند. این تصمیم با انتقادهایی در داخل و خارج از پاکستان روبهرو شده است.
عفو بینالملل نیز اخراج دانشجویان افغان را «تبعیضآمیز» دانسته و هشدار داده است که این اقدام حق تحصیل آنان را نقض میکند.
به گزارش ایراف، جرگه ملی پشتونها در واکنش به تصمیم شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان مبنی بر اخراج دانشجویان افغان از دانشگاهها و خوابگاههای این کشور، بیانیهای منتشر کرده و این اقدام را «نشانه آشکار بیرحمی، دشمنی و تکبر» خوانده است.
این جرگه تأکید کرده است که دانشجویان افغان هیچ تخلفی مرتکب نشدهاند و از راههای قانونی و برنامههای بورسیه وارد دانشگاههای پاکستان شدهاند.
در بیانیه جرگه آمده است که وادار کردن دانشجویان افغان به ترک تحصیل، نقض صریح کرامت انسانی است و پاکستان باید اجازه دهد آنان تحصیلات خود را تکمیل کنند.
این موضع در حالی مطرح میشود که طی روزهای اخیر، موجی از انتقادهای گسترده در پاکستان علیه تصمیم شورای پزشکی شکل گرفته است.
مقامهای پیشین، نمایندگان سابق پارلمان، دیپلماتها و فعالان آموزشی این اقدام را «غیرانسانی»، «شوکآور» و «اوج بیرحمی» توصیف کردهاند.
آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان برای افغانستان، هشدار داده است که بازگرداندن دختران افغان به افغانستان، جایی که تحت حاکمیت طالبان از آموزش عالی محروماند، میتواند سالها تلاش آنان را نابود کند.
محسن داور، نماینده پیشین پارلمان، نیز این تصمیم را «شرمآور» خوانده و گفته است که دختران افغان در کشورشان امکان ادامه تحصیل ندارند.
منصور احمدخان، سفیر پیشین پاکستان در کابل، با اشاره به روابط تاریخی دو کشور، خواستار بازنگری فوری این تصمیم شده است.
ضیاالدین یوسفزی، فعال آموزش و پدر ملاله یوسفزی، نیز تأکید کرده است که دختران افغان نباید مجبور شوند به «نظام آپارتاید جنسیتی طالبان» بازگردند و پاکستان باید از حق آنان برای آموزش و زندگی با کرامت حمایت کند.
در افغانستان نیز واکنشها ادامه دارد. حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین، این اقدام را «نگرانکننده» دانسته و گفته است آموزش جوانان نباید قربانی اختلافات سیاسی شود.
عبدالکریم خرم، رئیس دفتر پیشین کرزی، آن را «ادامه سیاست خصمانه اسلامآباد علیه افغانستان» توصیف کرده است.
صدیق صدیقی، سخنگوی پیشین ارگ، نیز این تصمیم را «نقض صریح حقوق بشر» خوانده و از سازمان ملل خواسته است پاکستان را پاسخگو کند.
براساس دستور شورای پزشکی پاکستان، دانشگاهها موظف شدهاند هرگونه پذیرش، انتقال، ثبتنام و تسهیلات آموزشی برای شهروندان افغانستان را متوقف کنند.
دانشگاه علوم پزشکی لاهور و دانشگاه کینگ ادوارد نیز با صدور نامههای فوری، از دانشجویان افغان خواستهاند ظرف ۲۴ ساعت مراحل اداری خروج را تکمیل کنند.
برآوردها نشان میدهد حدود ۲۰۰ دانشجوی افغان در رشتههای پزشکی و دندانپزشکی در پاکستان مشغول تحصیلاند و اجرای این تصمیم میتواند مسیر تحصیلی آنان را با چالش جدی مواجه کند.
تغییر موضع پاکستان درباره دانشجویان افغان؛ دارندگان ویزا میمانند
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «سجاد حیدر خان»، سخنگوی جدید وزارت خارجه پاکستان، اعلام کرد دانشجویان افغان دارای ویزای معتبر و مدارک قانونی میتوانند در این کشور بمانند و به تحصیل خود ادامه دهند.
وی در نخستین نشست خبری خود همچنین گفت تاکنون هیچ تصمیمی برای بازگرداندن تمامی دانشجویان به افغانستان اتخاذ نشده است و تاکید کرد که «افغانستان یک کشور دشمن نیست.»
این اظهارات در حالی مطرح شده است که شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان پیشتر طی دستوری اعلام کرده بود شهروندان افغان ثبتنامشده در برنامههای پزشکی و دندانپزشکی این کشور باید به افغانستان بازگردند. در این دستور به استثنا شدن دانشجویان دارای ویزای معتبر اشارهای نشده بود.
موضع تازه وزارت خارجه پاکستان با این رهنمود تفاوت دارد و سجاد حیدر خان تأکید کرده است که تصمیمی برای بازگرداندن همه دانشجویان افغان گرفته نشده و دارندگان ویزای معتبر میتوانند همچنان در پاکستان حضور داشته باشند و تحصیل کنند.
این موضوع در روزهای اخیر با واکنش طالبان و نهادهای حقوق بشری پاکستان و بینالمللی نیز روبهرو شده است. «ذبیحالله مجاهد»، سخنگوی حکومت طالبان، تصمیم پاکستان برای اخراج دانشجویان افغان را «غیرانسانی و تأسفبار» خوانده و از اسلامآباد خواسته بود در این تصمیم تجدیدنظر کند.
با این حال، احتمال بازگرداندن دانشجویان افغان نگرانیهایی را، بهویژه درباره دانشجویان دختر، برانگیخته است. شماری از این دانشجویان گفتهاند با توجه به محدودیتهای اعمالشده بر آموزش دختران و زنان در افغانستان، بازگشت آنان میتواند به از دست رفتن فرصت ادامه تحصیلات دانشگاهی منجر شود.
شورای پزشکی پاکستان: تنها ۲۲ تن از ۲۰۰ دانشجوی پزشکی افغان قانونی ثبت شدهاند
شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان اعلام کرد که از میان بیش از ۲۰۰ دانشجوی افغان شناساییشده در رشتههای پزشکی در این کشور، تنها ۲۲ نفر آن بهگونه رسمی در این نهاد ثبت شدهاند.
این شورا روز پنجشنبه، ۱۹ سنبله، در بیانیهای گفت که از میان ۲۲ دانشجوی ثبتشده افغان، ۱۴ نفر آموزش خود را تکمیل کردهاند و هشت نفر دیگر نیز قرار است سال آینده فارغالتحصیل شوند.
به گفته این نهاد، تکمیل دوره پزشکی به خودی خود به معنای حق اقامت، اشتغال یا طبابت در پاکستان نیست و کسانی که میخواهند در این کشور به فعالیت پزشکی بپردازند، باید شرایط مربوط به دریافت مجوز و ثبت حرفهای را نیز تکمیل کنند.
شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان افزود روند بررسی وضعیت ۱۷۶ دانشجوی افغان دیگر همچنان ادامه دارد و آمار نهایی پس از تکمیل این روند مشخص خواهد شد.
در بیانیه این شورا آمده است که دانشجویانی که در این نهاد ثبت نشدهاند و مجوزهای لازم را مطابق مقررات موجود در اختیار ندارند، در چارچوب نظام آموزشی و نظارتی پاکستان، دانشجویان خارجی دارای ثبت قانونی محسوب نمیشوند.
این نهاد تأکید کرده است که مقررات آموزشی و ثبتنام برای همه دانشجویان خارجی یکسان است و هیچ محدودیتی بر اساس ملیت وجود ندارد. به گفته شورا، مسئله اصلی رعایت الزامات آموزشی، اسناد قانونی و مقررات مهاجرتی است و هیچ شهروند خارجی نمیتواند خارج از چارچوب تعیینشده به تحصیل پزشکی در پاکستان ادامه دهد یا بدون مدارک معتبر اقامتی در این کشور بماند.
شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان همچنین گفت که به عنوان نهاد مسئول نظارت بر آموزش پزشکی و دندانپزشکی، مکلف است از رعایت قوانین و معیارهای آموزشی اطمینان حاصل کند و در مواردی که دانشجویان خارج از این چارچوب قرار داشته باشند، مطابق مقررات اقدام کند.
این شورا در عین حال افزوده است که روند رسیدگی به وضعیت دانشجویان افغان باید به شکل منظم و انسانی انجام شود و دانشجویان متأثر از تصمیمهای اخیر برای انجام مراحل اداری و بازگشت مطابق سیاستهای دولت پاکستان همکاری و تسهیلات لازم را دریافت میکنند.
بیانیه تازه شورای پزشکی پاکستان در حالی منتشر شده است که موضوع ادامه تحصیل دانشجویان افغان در این کشور در روزهای اخیر به یکی از موضوعات مورد بحث تبدیل شده است.
سجاد حیدر خان، سخنگوی تازه وزارت خارجه پاکستان، روز پنجشنبه گفت که دانشجویان افغان دارای ویزای معتبر و مدارک قانونی میتوانند در پاکستان بمانند و به تحصیل خود ادامه دهند. او همچنین تأکید کرده بود که هیچ تصمیمی برای بازگرداندن همه دانشجویان افغان به افغانستان اتخاذ نشده است.
دیدهبان حقوق بشر نیز پیشتر از پاکستان خواسته بود دستور اخراج دانشجویان افغان رشتههای پزشکی و دندانپزشکی را لغو کند و به آنان اجازه دهد تحصیلات خود را به پایان برسانند.
در همین حال، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، تصمیم پاکستان برای اخراج دانشجویان افغان رشتههای پزشکی را «غیرانسانی و تأسفبار» خوانده و از اسلامآباد خواسته است در این تصمیم تجدیدنظر کند.
برخی از دانشجویان افغان، بهویژه زنان، هشدار دادهاند که بازگشت به افغانستان میتواند به معنای از دست دادن فرصت ادامه تحصیلات عالی برای آنان باشد.
به گزارش ایراف، به نقل از منابع رسمی، کاروان ورزشی افغانستان شامل هفت بوکسور، دو مربی و اعضای هیئت همراه، با پرواز ویژه راهی چین شد تا در این جشنواره بینالمللی حضور یابد.
فدراسیون بوکس افغانستان اعلام کرده است که ترکیب تیم بر اساس نتایج مسابقات داخلی و عملکرد فنی ورزشکاران انتخاب شده و هدف اصلی، نمایش توانمندیهای بوکسورهای کشور در سطح جهانی است.
چهارمین دوره جشنواره بینالمللی بوکس از چهاردهم تا سیام سپتامبر سال جاری میلادی در چین برگزار میشود.
این رویداد علاوه بر مسابقات رسمی، شامل اردوی تمرینی مشترک میان تیمهای شرکتکننده خواهد بود و فرصتی برای تبادل تجربه و ارتقای سطح فنی ورزشکاران فراهم میکند.
مسئولان ورزشی افغانستان تأکید کردهاند که حضور در این جشنواره میتواند زمینهساز معرفی استعدادهای ورزشی کشور و توسعه روابط ورزشی با سایر کشورها باشد.
همچنین این تجربه بینالمللی، آمادگی ورزشکاران را برای حضور در رقابتهای آسیایی و جهانی آینده افزایش خواهد داد.
فدراسیون بوکس امیدوار است که اعزام این تیم نقطه عطفی در مسیر رشد و توسعه ورزشهای رزمی در افغانستان باشد و ورزشکاران بتوانند با کسب تجربههای تازه، جایگاه کشور را در عرصه بینالمللی ارتقا دهند.