پروژه‌های منطقه‌ای زیر سایه تنش‌های طالبان و پاکستان؛ روسیه آماده میانجیگری است
سفیر روسیه در اسلام‌آباد با اشاره به بسته شدن مرزهای مشترک افغانستان و پاکستان و ادامه حملات مرزی، گفت این بحران نه تنها تجارت دوجانبه را مختل کرده بلکه پروژه‌های کلان انرژی و زیربنایی در آسیای جنوبی و مرکزی را نیز با تأخیر روبه‌رو کرده است. او تأکید کرد که مسکو برای حل این بحران آماده همکاری و میانجیگری است.
به گزارش ایراف، آلبرت خورف، سفیر روسیه در اسلام‌آباد، در اظهارات اخیر خود اعلام کرد که تنش‌های مرزی میان افغانستان و پاکستان به تجارت منطقه‌ای و پروژه‌های کلان آسیای جنوبی و مرکزی آسیب جدی وارد کرده است.
به گفته او، بسته شدن گذرگاه‌های مرزی به‌ویژه در تورخم و چمن، جریان تجارت میان پاکستان، روسیه و آسیای مرکزی را مختل کرده و زیان‌های سنگینی به بخش‌های اقتصادی از جمله صنعت داروسازی پاکستان وارد کرده است.
خورف افزود که در سفر ولادیمیر کولوکولتسف، وزیر کشور روسیه، به اسلام‌آباد موضوع افغانستان به‌طور جدی مطرح شد و مسکو آمادگی خود را برای همکاری و میانجیگری اعلام کرده است.
او همچنین به دیدارهای سرگی ناریشکین، رئیس اطلاعات روسیه در کابل، و الکساندر وینیدیکتوف، معاون شورای امنیت روسیه در دهلی نو اشاره کرد و گفت این رایزنی‌ها نشان‌دهنده تلاش مسکو برای یافتن راه‌حل منطقه‌ای است.
سفیر روسیه با ابراز نگرانی از کشته و زخمی شدن غیرنظامیان در حملات پاکستان و وضعیت امنیتی خیبر پختونخوا، تأکید کرد که ادامه بحران نه تنها روابط دوجانبه را تیره کرده بلکه پروژه‌های مهمی چون خط لوله گاز تاپی، طرح انتقال برق کاسا-۱۰۰۰ و راه‌آهن سراسری افغانستان را با ابهام و تأخیر مواجه ساخته است.
او حل بحران را به سود کل منطقه دانست و ابراز امیدواری کرد که مرزهای مشترک هرچه زودتر بازگشایی شوند تا مسیر تجارت و همکاری‌های اقتصادی دوباره فعال گردد.
خورف همچنین تأکید کرد که روسیه در صورت درخواست طرفین، آماده ایفای نقش میانجی برای کاهش تنش‌ها و بازگرداندن ثبات به منطقه است.
گفتنی است که بحران طالبان افغانستان و پاکستان اکنون به یک مانع جدی برای تجارت و پروژه‌های کلان منطقه‌ای بدل شده است.
روسیه با حضور فعال دیپلمات‌های خود در اسلام‌آباد، کابل و دهلی نو نشان داده که به دنبال راه‌حلی منطقه‌ای است.
بازگشایی مرزها و کاهش تنش‌ها می‌تواند مسیر پروژه‌های راهبردی مانند کاسا-۱۰۰۰، تاپی و راه‌آهن افغانستان را هموار کند و تجارت پاکستان با روسیه و آسیای مرکزی را دوباره رونق بخشد.
روسیه: حل اختلاف کابل و اسلام‌آباد به سود تمام منطقه است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «آلبرت خوریف»، سفیر روسیه در اسلام‌آباد، اظهار داشت که مسکو برای حل اختلاف میان افغانستان و پاکستان تلاش می‌کند و حل این تنش‌ها به سود تمام منطقه است.
وی افزود که در جریان سفر «ولادیمیر کولوکولتسف»، وزیر کشور روسیه، به اسلام‌آباد، موضوع افغانستان مطرح شده و روسیه آمادگی خود را برای همکاری در راستای کاهش تنش‌ها اعلام کرده است.
خوریف همچنین از تلفات غیرنظامیان در پی حملات پاکستان و وضعیت امنیتی در ایالت خیبرپختونخوا ابراز نگرانی کرد.
به گفته سفیر روسیه، بسته‌ماندن گذرگاه‌های مرزی افغانستان و پاکستان به تجارت پاکستان با روسیه و کشورهای آسیای مرکزی نیز آسیب زده است این وضعیت، در کنار تحریم‌های آمریکا، مانعی در برابر گسترش مبادلات تجاری به شمار می‌رود.
خوریف همچنین با اشاره به سفرهای مقامات مسکو افزود که وزیر کشور روسیه در اسلام‌آباد، «سرگئی ناریشکین»، رئیس اطلاعات خارجی در کابل و «الکساندر وندیکتوف»، معاون شورای امنیت روسیه نیز در دهلی‌نو این موضوعات و تنش‌ها را بررسی کردند.
وی در ادامه ابراز امیدواری کرد تنش میان کابل و اسلام‌آباد کاهش یابد و گذرگاه‌های مرزی هرچه زودتر بازگشایی شوند.
روابط افغانستان و پاکستان در پی افزایش تنش‌های امنیتی، حملات مرزی و بسته‌ماندن گذرگاه‌های مشترک با چالش‌های جدی روبرو شده است. این وضعیت علاوه بر پیامدهای امنیتی، تجارت دوجانبه و مبادلات پاکستان با کشورهای آسیای مرکزی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
در این میان، روسیه با افزایش تماس‌های دیپلماتیک در کابل، اسلام‌آباد و دهلی‌نو، بر ضرورت کاهش تنش‌ها تأکید کرده است. مسکو همچنین در تلاش است روابط خود را با حکومت کابل گسترش دهد و نقش فعال‌تری در تحولات منطقه‌ای ایفا کند.
در دیدار نخست‌وزیر چین با رئیس‌جمهور تاجیکستان، پکن با اشاره به تهدیدهای برخاسته از افغانستان، خواستار تقویت همکاری‌های امنیتی، تبادل اطلاعات و اقدامات مشترک برای مقابله با تروریسم، افراط‌گرایی و جدایی‌طلبی شد. چین همچنین بر ضرورت حفاظت از اتباع خود در تاجیکستان تأکید کرد.
به گزارش ایراف، دیدار لی چیانگ، نخست‌وزیر چین، با امامعلی رحمان در دوشنبه، در شرایطی برگزار شد که تحولات امنیتی پیرامون افغانستان بار دیگر به محور گفت‌وگوهای منطقه‌ای تبدیل شده است.
لی چیانگ برای انجام یک سفر رسمی و شرکت در نشست دوره‌ای شورای سران دولت‌های کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای به تاجیکستان سفر کرده است.
چین که طی سال‌های اخیر حضور اقتصادی و امنیتی خود را در آسیای مرکزی افزایش داده، این‌بار با صراحت بیشتری از تاجیکستان خواسته است همکاری‌های امنیتی و اطلاعاتی را به سطح بالاتری برساند.
بر اساس گزارش رسانه‌های چینی، نخست‌وزیر چین در این دیدار تأکید کرده است که دو کشور باید در مقابله با «شر سه‌گانه» یعنی تروریسم، افراط‌گرایی و جدایی‌طلبی همکاری نزدیک‌تری داشته باشند؛ مفهومی که پکن سال‌هاست در سیاست امنیتی خود، به‌ویژه در ارتباط با مرزهای جنوبی و نگرانی‌های مرتبط با افغانستان، بر آن تکیه می‌کند.
افغانستان؛ محور نگرانی‌های امنیتی پکن
چین طی سال‌های گذشته بارها نسبت به فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان و احتمال سرایت ناامنی به آسیای مرکزی هشدار داده است.
مرز طولانی و کوهستانی تاجیکستان با افغانستان، این کشور را به یکی از نقاط حساس در محاسبات امنیتی پکن تبدیل کرده است.
چین نگران است که بی‌ثباتی در افغانستان، امنیت منطقه سین‌کیانگ و پروژه‌های اقتصادی‌اش در آسیای مرکزی را تحت تأثیر قرار دهد.
در همین چارچوب، لی چیانگ از تاجیکستان خواسته است اقدامات جدی‌تری برای حفاظت از اتباع و شرکت‌های چینی در این کشور اتخاذ کند.
طی سال‌های اخیر چندین حادثه امنیتی علیه شهروندان چینی در نزدیکی مرز افغانستان رخ داده که حساسیت پکن را افزایش داده است.
همکاری‌های امنیتی و اطلاعاتی
نخست‌وزیر چین در این دیدار بر تقویت تبادل اطلاعات استخباراتی، هماهنگی‌های امنیتی و همکاری در اجرای قانون تأکید کرده است.
چین و تاجیکستان پیش‌تر نیز پروژه‌های مشترک امنیتی از جمله ساخت پاسگاه‌های مرزی و تقویت توان نظارتی تاجیکستان را اجرا کرده‌اند؛ اما پکن اکنون خواستار ارتقای این همکاری‌ها به سطحی گسترده‌تر و ساختاری‌تر است.
ابعاد اقتصادی و راهبردی
اگرچه محور اصلی گفتوگوها امنیت بود، اما دو طرف درباره گسترش همکاری‌های اقتصادی، توسعه زیرساخت‌ها، معادن سبز، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی نیز رایزنی کردند.
چین بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار خارجی در تاجیکستان است و حضور شرکت‌های چینی در حوزه‌های معدن، انرژی و زیرساخت طی سال‌های اخیر افزایش یافته است.
در مجموع می‌توان گفت که دیدار لی چیانگ و امامعلی رحمان نشان می‌دهد که افغانستان همچنان محور نگرانی‌های امنیتی چین در آسیای مرکزی است و پکن برای حفاظت از منافع و اتباع خود، به دنبال همکاری‌های امنیتی گسترده‌تر با تاجیکستان است.
این رویکرد بخشی از راهبرد کلان چین برای تثبیت نفوذ منطقه‌ای و مقابله با تهدیدهای ناشی از بی‌ثباتی افغانستان ارزیابی می‌شود.
نزدیکی روسیه به طالبان و تأکید پاکستان بر ضرورت مقابله با گروه‌های مسلح فعال در افغانستان، تفاوت رویکردهای مسکو و اسلام‌آباد در قبال تحولات این کشور را برجسته کرده است. آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان، با اشاره به این اختلاف‌ها هشدار داده است که ادامه تعامل جداگانه کشورهای منطقه با طالبان می‌تواند از نقش سازوکارهای مشترک منطقه‌ای بکاهد و پاکستان را با چالش‌های تازه‌ای در سیاست خارجی خود مواجه کند.
به گزارش ایراف، اندرو کورایبکو در مقاله‌ای با عنوان «اختلاف روسیه و پاکستان بر سر افغانستان احتمالاً حل‌وفصل نخواهد شد» که در وب‌سایت استونیا فرست (Estonia First!) منتشر شده است، به بررسی اختلاف دیدگاه مسکو و اسلام‌آباد درباره افغانستان تحت حاکمیت طالبان پرداخته است. او در این مقاله با استناد به دیدگاه‌های آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان، به پیامدهای نزدیکی روسیه به طالبان برای روابط مسکو و اسلام‌آباد و معادلات منطقه‌ای پیرامون افغانستان می‌پردازد.
درانی معتقد است گسترش روابط روسیه با طالبان، ضمن تقویت جایگاه سیاسی این گروه، ممکن است توان اسلام‌آباد برای پیشبرد مطالبات امنیتی خود را تحت تأثیر قرار دهد. او همچنین نزدیک شدن هند به طالبان را عاملی می‌داند که می‌تواند نگرانی‌های پاکستان را افزایش دهد.
یکی از محورهای اصلی انتقاد درانی، ادامه همکاری‌های امنیتی روسیه با طالبان در شرایطی است که به گفته او، گروه‌های مسلح ضدپاکستانی در خاک افغانستان حضور دارند. از نگاه این مقام پیشین پاکستانی، مسکو باید از پیامدهای امنیتی فعالیت این گروه‌ها برای پاکستان آگاه باشد؛ با این حال، روابط خود با طالبان را گسترش می‌دهد.
درانی همچنین از رویکرد روسیه در شورای امنیت سازمان ملل متحد انتقاد کرده و گفته است مسکو معمولاً کارنامه طالبان در مبارزه با تروریسم را به محور اصلی فشار سیاسی در این نهاد تبدیل نکرده است. او این رویکرد را از منظر منافع امنیتی پاکستان نگران‌کننده می‌داند.
با این حال، این ارزیابی‌ها بازتاب دیدگاه درانی درباره سیاست روسیه است و برای داوری قطعی درباره عملکرد مسکو، باید مواضع رسمی روسیه و شواهد مستقل درباره فعالیت گروه‌های مسلح در افغانستان نیز بررسی شود.
موضوع دیگری که در ارزیابی درانی مطرح شده، اختلاف بر سر چگونگی تعامل با طالبان و میزان تعهد این گروه به الزامات سیاسی و امنیتی است.
او معتقد است طالبان می‌کوشند از مزایای دیپلماسی منطقه‌ای بهره‌مند شوند، اما در برابر چارچوب‌هایی که تعهدات روشن سیاسی یا امنیتی بر آنها تحمیل می‌کند، مقاومت می‌کنند. از نگاه او، رویکرد روسیه در قبال طالبان به این مسئله پیوند خورده است.
درانی همچنین تصمیم روسیه برای به‌رسمیت‌شناختن طالبان به‌عنوان دولت افغانستان را چرخشی مهم نسبت به تأکید پیشین کشورهای منطقه بر تشکیل یک روند سیاسی فراگیر و پایبندی طالبان به تعهدات بین‌المللی توصیف کرده است.
این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که کشورهای منطقه، با وجود گسترش تماس‌های سیاسی و امنیتی با طالبان، الزاماً برداشت یکسانی از نحوه تعامل با این گروه و شروط مورد انتظار از آن ندارند. اختلاف در همین برداشت‌ها می‌تواند بر میزان هماهنگی منطقه‌ای درباره آینده افغانستان اثر بگذارد.
درانی در بخش دیگری از تحلیل خود به «فرمت مسکو» اشاره کرده است؛ سازوکاری که با هدف گردهم آوردن طرف‌های منطقه‌ای مرتبط با افغانستان و ایجاد تفاهم درباره مسائل این کشور شکل گرفته است.
او معتقد است یکی از اصول مهم این سازوکار، توافق بر سر جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان علیه کشورهای همسایه بوده است. به باور درانی، اگر این تفاهم مشترک جای خود را به پیگیری منافع دوجانبه و جداگانه هر کشور در تعامل با کابل بدهد، نقش و اهمیت سازوکارهای منطقه‌ای کاهش خواهد یافت.
از این منظر، نگرانی پاکستان تنها به روابط روسیه و طالبان محدود نمی‌شود؛ بلکه به آینده هماهنگی میان کشورهای منطقه درباره مسائل امنیتی افغانستان نیز مربوط است. با این حال، میزان تأثیر اختلاف‌های دوجانبه بر عملکرد فرمت مسکو، نیازمند بررسی مواضع و اقدامات عملی کشورهای عضو این سازوکار است.
درانی هشدار داده است که تغییر رویکرد روسیه در قبال طالبان ممکن است فراتر از روابط مسکو و کابل پیامد داشته باشد و موازنه منطقه‌ای پیرامون افغانستان را تحت تأثیر قرار دهد. از نگاه او، پاکستان نیز ممکن است ناچار شود جایگاه خود را در محیط دیپلماتیک رقابتی‌تر منطقه دوباره ارزیابی کند.
کورایبکو، نویسنده مقاله، ارزیابی درانی را از جمله تحلیل‌های مهم مطرح‌شده در پاکستان درباره این اختلاف می‌داند. او معتقد است مقام‌های پاکستانی باید این ارزیابی را جدی بگیرند و سیاست خود را با توجه به تحولات منطقه‌ای بازبینی کنند؛ در عین حال، از اقداماتی که به تضعیف بیشتر روابط دوجانبه با روسیه منجر شود، پرهیز کنند.
در مقاله تأکید شده است که نزدیک شدن روسیه و پاکستان طی دهه گذشته دستاوردی مهم بوده و اختلاف بر سر افغانستان نباید به معکوس شدن این روند منجر شود.
در مجموع، دیدگاه مطرح‌شده از سوی درانی نشان می‌دهد که تعامل با طالبان به یکی از موضوعات بالقوه اختلاف میان شرکای منطقه‌ای افغانستان تبدیل شده است. با این حال، اینکه این تفاوت دیدگاه‌ها به شکاف پایدار میان مسکو و اسلام‌آباد منجر شود یا دو کشور بتوانند اختلاف‌های خود را در چارچوب همکاری‌های دوجانبه مدیریت کنند، به تصمیم‌های سیاسی و امنیتی آینده آنها بستگی خواهد داشت.
روسیه: همکاری با کابل در مبارزه با تروریسم گسترش می‌یابد
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «ماریا زاخارووا»، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، اعلام کرد که مسکو قصد دارد همکاری‌های خود با طالبان را در زمینه‌های مبارزه با تروریسم، قاچاق مواد مخدر و همکاری‌های دفاعی گسترش دهد.
وی افزود که مقابله با چالش‌های تهدیدکننده امنیت منطقه از اهداف مشترک است و تحقق این اهداف به گفتگوی سازنده و همکاری مشترک میان طرف‌های ذی‌ربط نیاز دارد.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که روسیه و هیئت حاکمه افغانستان در خردادماه سال جاری، همزمان با سفر «ملا محمد یعقوب»، وزیر دفاع حکومت کابل، به مسکو، توافق‌نامه‌ای در زمینه همکاری‌های نظامی و فنی امضا کردند.
مسکو همچنین در ماه‌های اخیر اقداماتی را برای کاهش تنش میان کابل و اسلام‌آباد دنبال کرده و بارها بر ادامه تعامل با طالبان تأکید کرده است و نخستین کشوری است که طالبان را به رسمیت شناخته است؛ اقدامی که نشان‌دهنده گسترش روابط رسمی دو طرف به شمار می‌رود.
«سرگئی شویگو»، دبیر شورای امنیت روسیه اواسط مهرماه جاری، در دیدار با «امیرخان متقی»، وزیر خارجه هیئت حاکمه افغانستان، گفته بود مسکو امیدوار است کشورهای دیگر نیز از روسیه پیروی کرده و حکومت طالبان را به رسمیت بشناسند.
شویگو با اشاره به گسترش همکاری‌های روسیه و افغانستان در حوزه‌های امنیتی، سیاسی و اقتصادی، تاکید کرده بود که به‌رسمیت‌شناسی رسمی افغانستان از سوی روسیه به پیشبرد این روابط کمک کرده است.
وی گفته بود تقریباً همه کشورهای منطقه به‌طور مستقیم با حکومت کنونی افغانستان همکاری می‌کنند.
سارا آدامز، مأمور پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، در واکنش به مواضع تازه زلمی خلیل‌زاد، او را متهم کرده که روایت طالبان علیه جریان‌های «مقاومت افغانستان» را بازتاب می‌دهد؛ ادعایی که در ادامه تنش‌های امنیتی و سیاسی منطقه، بار دیگر نقش خلیل‌زاد در تحولات افغانستان را زیر سؤال برده است.
به گزارش ایراف، سارا آدامز، مأمور پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، با انتشار پیامی تند در شبکه ایکس، زلمی خلیل‌زاد، نماینده پیشین آمریکا در امور افغانستان را متهم کرد که «به‌جای تحلیل مستقل، روایت طالبان علیه مقاومت افغانستان را بازتاب می‌دهد».
آدامز این واکنش را پس از آن مطرح کرد که خلیل‌زاد در پیام تازه‌ای مدعی شده بود «گزارش‌های متعددی درباره مسلح‌کردن افغانستانی‌ها از سوی پاکستان برای جنگ با طالبان منتشر شده است».
او با بازنشر همین پیام، تأکید کرد که این ادعاها «بخشی از جنگ روانی طالبان علیه نیروهای مقاومت» است و خلیل‌زاد با تکرار آن «باید به‌عنوان عامل یک گروه تروریستی خارجی ثبت شود».
این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که طی هفته‌های اخیر، اسلام‌آباد نیز به‌شدت به ادعاهای خلیل‌زاد واکنش نشان داده و وزارت اطلاعات پاکستان این سخنان را «بی‌اساس و مبتنی بر برداشت‌های شخصی» توصیف کرده است.
پاکستان تأکید کرده که این ادعاها «عملاً روایت طالبان را تقویت می‌کند» و در گزارش‌های سازمان ملل نیز حضور گروه‌های تروریستی مانند تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) و القاعده در خاک افغانستان ثبت شده است.
آدامز که پیش‌تر نیز خلیل‌زاد را «خائن» خوانده بود، طی ماه‌های گذشته بارها نسبت به نقش او در تحولات افغانستان هشدار داده و گفته است که «لابی‌گری خلیل‌زاد برای طالبان» یکی از عوامل مهم در تلاش این گروه برای مشروعیت‌سازی بین‌المللی است.
او در گفت‌وگوهای رسانه‌ای تأکید کرده که «طالبان بدون حمایت چهره‌هایی مانند خلیل‌زاد نمی‌تواند روایت خود را در سطح جهانی جا بیندازد».
گفتنی است که تنش میان کابل و اسلام‌آباد از حدود یک سال پیش، پس از افزایش حملات هوایی پاکستان به خاک افغانستان و درگیری‌های مرزی میان دو طرف به گونه بی‌سابقه تشدید یافته است.
تنش‌های امنیتی بین کابل و اسلام‌آباد در حال افزایش است و اتهامات متقابل دو طرف به چالشی جدی تبدیل شده است. هر یک از طرفین دیگر را مسئول ناامنی‌های خود می‌دانند و این وضعیت چه عواقبی به همراه خواهد داشت؟
اظهارات اخیر ذبیح اله مجاهد، سخنگوی حکومت سرپرست افغانستان، نشان‌دهنده واکنش تند کابل به اتهامات اسلام‌آباد است. او مدعی است که پاکستان به‌جای تمرکز بر امنیت خود، همواره افغانستان را مقصر می‌داند.
مجاهد تصریح کرده که ناامنی در پاکستان نه‌تنها به نفع افغانستان نیست، بلکه به دلیل این اتهامات، هزینه‌هایی برای بی‌ثبات‌سازی افغانستان صرف می‌شود. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که وزارت اطلاع‌رسانی پاکستان نیز اتهامات مجاهد را انحرافی توصیف کرده و بر لزوم مسئولیت افغانستان در جلوگیری از فعالیت‌های تروریستی تأکید دارد.
این وزارتخانه با اشاره به حضور عناصر گروه تروریستی تحریک طالبان پاکستان در افغانستان، تلاش‌های تروریست‌ها برای نفوذ به پاکستان را جدی دانسته و بیان کرده که اقدامات امنیتی این کشور بر ضد تهدیدات تروریستی است، نه مردم افغانستان. همچنین، اسلام‌آباد خواهان پایان حمایت طالبان افغانستان از این عناصر شده و تأکید دارد که خاک افغانستان نباید برای حملات علیه پاکستان استفاده شود.
· اظهارات متقابل دو کشور به افزایش تنش‌ها منجر شده است.
· مرزهای پاکستان و افغانستان طی یک سال گذشته شاهد درگیری‌های مستمر بوده است.
· هر دو کشور یکدیگر را به سوءاستفاده از عناصر غیردولتی متهم می‌کنند.
با توجه به این وضعیت، روشن است که تنش‌های امنیتی در این دو کشور نه‌تنها بر روابط دو جانبه تأثیرگذار است، بلکه می‌تواند به بی‌ثباتی منطقه نیز منجر شود.
رد اتهامات فرامرزی اسلام‌آباد؛ مجاهد: پاکستان به‌جای اتهام‌زنی، امنیت داخلی خود را تامین کند
سخنگوی حکومت طالبان با رد قاطع اتهامات مطرح‌شده از سوی مقامات ارشد نظامی و سیاسی پاکستان درباره دست‌داشتن افغانستان در ناامنی‌های این کشور، اتهام‌زنی‌های اسلام‌آباد را فرار از مسئولیت‌های امنیتی داخلی توصیف کرد.
به گزارش ایراف، ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، در واکنش به اظهارات اخیر مسئولان نظامی و امنیتی پاکستان اظهار داشت کابل مجدداً اتهامات تکراری اسلام‌آباد مبنی بر دخالت افغانستان در رویدادهای ضدامنیتی پاکستان را به‌شدت رد می‌کند.
وی با اشاره به ضعف‌های امنیتی اسلام‌آباد تاکید کرد که نهادهای نظامی و امنیتی پاکستان هر زمان که در تامین امنیت داخلی کشور خود ناکام می‌مانند، برای انحراف افکار عمومی، مسئولیت رویدادها و ناکارآمدی‌های خود را به افغانستان نسبت می‌دهند.
سخنگوی حکومت طالبان با تشریح دلایل کابل افزود: نخست، ایجاد یا حمایت از ناامنی در پاکستان به‌هیچ‌عنوان به نفع افغانستان نیست؛ دوم، افغانستان امکانات مالی و نظامی برای تمویل و ایجاد ناامنی در کشورهای دیگر را ندارد؛ و سوم، ناامنی در یک کشور همسایه مستقیماً به زیان کل منطقه و به‌ویژه افغانستان است و آسیب‌های جدی اقتصادی، اجتماعی و انسانی به همراه دارد.
مجاهد در پایان خاطرنشان کرد که مقامات پاکستانی به‌جای تمرکز بر وظایف و مسئولیت‌های امنیتی خود، به‌طور غیراصولی افغانستان را مقصر جلوه می‌دهند و حتی برای ناامن‌سازی افغانستان هزینه می‌کنند؛ اقدامی که به گفته وی، فرار از مسئولیت اصلی و عامل اصلی بی‌ثباتی در منطقه است.
اتهامات مداوم اسلام‌آباد پیرامون پناه دادن به تی‌تی‌پی: مقامات نظامی و ارشد پاکستان، از جمله فرمانده ارتش این کشور، بارها حکومت طالبان را متهم کرده‌اند که به گروه‌های شبه‌نظامی مخالف اسلام‌آباد، به‌ویژه گروه «تی‌تی‌پی» (تحریک طالبان پاکستان)، در خاک افغانستان پناه داده و زمینه را برای طراحی حملات فرامرزی فراهم می‌کند.
موضع ثابت حکومت طالبان بر نفی حضور نیروهای خارجی: حکومت طالبان همواره با رد کامل این ادعاها تاکید کرده است که اجازه استفاده از خاک افغانستان علیه هیچ یک از کشورهای همسایه را نخواهد داد و چالش‌های امنیتی موجود در ایالت‌های خیبرپختونخوا و بلوچستان ناشی از سوءمدیریت و مسائل داخلی خود پاکستان است.
نهاد بین‌المللی سازمان ملل متحد در پیامی ویژه به مناسبت هشتاد و یکمین سالگرد تأسیس خود، با قدردانی از تاب‌آوری مردم افغانستان در برابر دهه‌ها جنگ، فقر، آوارگی و بحران‌های طبیعی، بر ادامه تعهد این سازمان برای نجات جان انسان‌ها، پاسداری از حقوق بشر و حمایت از جوامع آسیب‌پذیر تأکید کرد.
به گزارش ایراف، سازمان ملل در این پیام تصویری اعلام کرد که میلیون‌ها شهروند افغانستان همچنان زیر فشار سنگین درگیری‌های مسلحانه، فقر گسترده، بی‌جاشدگی و پیامدهای اقلیمی زندگی می‌کنند؛ شرایطی که دسترسی خانواده‌ها به نیازهای اساسی را دشوار ساخته و سایه بحران بر زندگی روزمره مردم گسترده‌تر شده است.
زنان و دختران در معرض محدودیت
این سازمان هشدار داد که زنان و دختران افغانستان با محدودیت‌های اجتماعی و ساختاری جدی مواجه‌اند.
همزمان، خانواده‌های بازگشته از کشورهای همسایه برای دسترسی به سرپناه، خدمات اولیه و فرصت‌های بازسازی معیشت خود با مشکلات سنگین روبه‌رو هستند.
فعالیت‌های امدادی سازمان ملل در افغانستان
سازمان ملل به تشریح دامنه اقدامات خود پرداخت و اعلام کرد که در بخش‌های مختلف از جمله توزیع کمک‌های غذایی اضطراری، بهبود وضعیت تغذیه، ارائه خدمات درمانی به مادران و کودکان و اجرای برنامه‌های واکسیناسیون سراسری فعال است.
همچنین، فراهم‌سازی فرصت‌های آموزشی و حمایت از خانواده‌های بی‌جاشده و بازگشت‌کننده در نقاط مختلف کشور از دیگر محورهای کاری این نهاد عنوان شد.
پاک‌سازی زمین‌ها از مین و مواد انفجاری
این سازمان از ادامه عملیات میدانی برای پاک‌سازی زمین‌ها از مین‌ها و مواد انفجاری باقی‌مانده از جنگ خبر داد؛ موادی که همچنان جان غیرنظامیان را تهدید می‌کنند و مانعی جدی در برابر بازگشت امن مردم به زندگی عادی به شمار می‌روند.
تأکید بر حقوق بشر و صلح پایدار
سازمان ملل در پیام خود بر اهمیت رعایت حقوق بشر، تضمین مشارکت زنان و دختران در جامعه و تداوم گفتوگوها برای دستیابی به صلح و ثبات در افغانستان و منطقه تأکید کرد.
این نهاد یادآور شد که تحقق آینده‌ای عادلانه‌تر و پایدار، نیازمند توجه به حقوق اساسی انسان‌ها و مشارکت همه اقشار جامعه است.
بحران بشری در ابعاد گسترده
بزرگداشت هشتاد و یکمین سالگرد تأسیس سازمان ملل در حالی برگزار می‌شود که بحران انسانی در افغانستان همچنان ابعاد گسترده‌ای دارد.
بر اساس داده‌های «طرح نیازمندی‌ها و پاسخ بشردوستانه سازمان ملل برای سال ۱۴۰۵»، دست‌کم ۲۱.۹ میلیون نفر، معادل ۴۵ درصد جمعیت افغانستان، به کمک‌های فوری بشردوستانه نیازمندند.
عوامل تشدید بحران
نهادهای بین‌المللی، ناامنی شدید غذایی، حوادث طبیعی پی‌درپی، موج گسترده بازگشت اجباری پناهجویان، فروپاشی اقتصادی و محدودیت‌های طالبان بر آموزش و اشتغال زنان را از عوامل اصلی تشدید بحران معرفی کرده‌اند.
این محدودیت‌ها، در کنار کاهش فرصت‌های معیشتی، امنیت اقتصادی خانواده‌های افغان را با تهدید جدی روبه‌رو ساخته است.
در مجموع سازمان ملل متحد تأکید کرد که آرمان ایجاد جهانی صلح‌آمیزتر و عادلانه‌تر هنوز به‌طور کامل تحقق نیافته و افغانستان همچنان با کارهای ناتمام بسیاری روبه‌روست.
با این حال، این نهاد بین‌المللی تصریح کرد که آینده افغانستان به مردم این کشور تعلق دارد و ملل متحد به‌عنوان شریکی پایدار و متعهد، در کنار شهروندان افغانستان باقی خواهد ماند.
به گزارش ایراف، مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر جنبش ملی اسلامی افغانستان، در نشستی به مناسبت روز ملی «زبان ازبکی» در استانبول اعلام کرد که وضعیت شکننده کنونی افغانستان دوام‌دار نخواهد بود و تغییرات اساسی و جدی در راه است.
او گفت که تحولات سیاسی و اجتماعی کشور را به‌دقت دنبال می‌کند و تلاش‌ها برای بهبود شرایط مردم ادامه دارد.
در این نشست که با حضور شماری از بزرگان قومی، نمایندگان انجمن‌های افغان‌های مقیم استانبول و اعضای کمیته سیاسی جنبش ملی اسلامی برگزار شد، دوستم بر ضرورت اتحاد و انسجام بیشتر میان جریان‌های سیاسی و مردم افغانستان تأکید کرد.
وی افزود که جامعه جهانی نیز به این باور رسیده است که بدون مشارکت جریان‌های سیاسی قدرتمند و محوری، تغییرات بنیادین در افغانستان امکان‌پذیر نخواهد بود.
رهبر جنبش ملی اسلامی افغانستان در بخش دیگری از سخنان خود، روز ملی «زبان ازبکی» را تبریک گفت و بر اهمیت حفظ و گسترش زبان‌های ازبکی و ترکمنی تأکید کرد.
او یادآور شد که تلاش‌های گذشته برای به‌رسمیت‌شناخته‌شدن این زبان‌ها باید ادامه یابد و تقویت شود.
این مواضع در شرایطی مطرح می‌شود که با گذشت پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت، افغانستان همچنان با بن‌بست سیاسی، فشارهای اجتماعی و بحران مشروعیت داخلی و بین‌المللی روبه‌رو است.
دوستم با اشاره به این وضعیت، از مردم خواست امید خود را از دست ندهند و تأکید کرد که آینده کشور به اتحاد و همبستگی ملی گره خورده است.
پاکستان: ادامه مذاکره با کابل بدون مهار تروریسم بی‌معناست
به گزارش ایراف، وزارت خارجه پاکستان روز جمعه اول آبان از آمادگی اسلام‌آباد برای ادامه تعامل با طالبان خبر داد، اما تأکید کرد که هرگونه گفتوگوی تازه تنها در صورتی معنا خواهد داشت که هیأت حاکمه کابل به‌طور عملی مسئولیت مهار تهدیدات تروریستی از خاک افغانستان را بپذیرد.
سجاد حیدر خان، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در نشست خبری خود تصریح کرد که بر اساس گزارش‌های تیم نظارت سازمان ملل متحد و اداره سیگار، بیش از بیست گروه تروریستی در افغانستان حضور دارند و بدون هیچ کنترلی فعالیت می‌کنند.
او هشدار داد که این گروه‌ها نه‌تنها امنیت پاکستان، بلکه امنیت کشورهای منطقه از جمله چین، ایران و ازبکستان را نیز تهدید می‌کنند.
وی با اشاره به آمار تلفات حملات فرامرزی گفت طی یک سال گذشته بیش از هزار و سیصد شهروند پاکستان قربانی حملات تروریستی شده‌اند.
او افزود که اسلام‌آباد از سال ۲۰۲۱ تاکنون در قالب نشست‌های دوجانبه و مجامع بین‌المللی از جمله فرمت مسکو، قطر، ترکیه، عربستان و چین با طالبان در تماس بوده، اما به دلیل «عدم انعطاف طالبان» این تلاش‌ها نتیجه‌ای در بر نداشته است.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در پاسخ به پرسشی درباره احتمال میانجیگری روسیه میان اسلام‌آباد و کابل اظهار داشت که اسلام‌آباد نقش مسکو در امنیت منطقه‌ای را ارزشمند می‌داند، اما در حال حاضر هیچ ابتکار تازه‌ای در دستور کار نیست.
او همچنین با انتقاد از موضع طالبان در نشست اخیر فرمت مسکو گفت که طالبان حتی حاضر به پذیرش حضور گروه‌های تروریستی در خاک افغانستان و امضای اعلامیه مشترک نشدند؛ اقدامی که به گفته او نشان‌دهنده ابعاد تازه‌ای از عدم همکاری این گروه است. حیدر خان تأکید کرد تا زمانی که طالبان مسئولیت مهار تهدیدات را نپذیرد، ادامه گفت‌وگوهای بی‌نتیجه هیچ ارزشی نخواهد داشت.
پیش‌تر ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان، تأیید کرده بود که هشتمین نشست فرمت مسکو به دلیل اختلاف میان طالبان و پاکستان بدون تصویب بیانیه مشترک پایان یافته است.
این در حالی‌است که ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، در واکنش به اظهارات اخیر مسئولان نظامی و امنیتی پاکستان اظهار داشت کابل مجدداً اتهامات تکراری اسلام‌آباد مبنی بر دخالت افغانستان در رویدادهای ضدامنیتی پاکستان را به‌شدت رد می‌کند.
وی با اشاره به ضعف‌های امنیتی اسلام‌آباد تاکید کرد که نهادهای نظامی و امنیتی پاکستان هر زمان که در تامین امنیت داخلی کشور خود ناکام می‌مانند، برای انحراف افکار عمومی، مسئولیت رویدادها و ناکارآمدی‌های خود را به افغانستان نسبت می‌دهند.
سخنگوی حکومت طالبان با تشریح دلایل کابل افزود: نخست، ایجاد یا حمایت از ناامنی در پاکستان به‌هیچ‌عنوان به نفع افغانستان نیست؛ دوم، افغانستان امکانات مالی و نظامی برای تمویل و ایجاد ناامنی در کشورهای دیگر را ندارد؛ و سوم، ناامنی در یک کشور همسایه مستقیماً به زیان کل منطقه و به‌ویژه افغانستان است و آسیب‌های جدی اقتصادی، اجتماعی و انسانی به همراه دارد.
مجاهد در پایان خاطرنشان کرد که مقامات پاکستانی به‌جای تمرکز بر وظایف و مسئولیت‌های امنیتی خود، به‌طور غیراصولی افغانستان را مقصر جلوه می‌دهند و حتی برای ناامن‌سازی افغانستان هزینه می‌کنند؛ اقدامی که به گفته وی، فرار از مسئولیت اصلی و عامل اصلی بی‌ثباتی در منطقه است.
میلیون‌ها کودک در افغانستان با خطرات ناشی از تغییرات اقلیمی مواجه هستند
صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) اعلام کرد: میلیون‌ها کودک در افغانستان با خطرات ناشی از تغییرات اقلیمی مواجه هستند.
به گزارش شفقنا انگلیسی: این سازمان در گزارشی اعلام کرد: افغانستان در میان کشورهای جنوب آسیا، از نظر آسیب‌پذیری کودکان در برابر تغییرات اقلیمی، در رتبه اول قرار دارد.
یونیسف افزود: میلیون‌ها کودک در افغانستان همزمان در معرض دست‌کم سه خطر مرتبط با اقلیم، از جمله خشکسالی، سیل و موج‌های گرما قرار دارند. آتش‌سوزی‌های طبیعی و طوفان‌های شن و گرد و غبار نیز کودکان را تهدید می‌کنند.
به گفته یونیسف، این رویدادها دسترسی کودکان به خدمات ضروری، از جمله آب آشامیدنی سالم، مراقبت‌های بهداشتی و امکانات بهداشتی-سرویس‌های بهداشتی را مختل می‌کنند.
تاج‌الدین اویواله، نماینده یونیسف در افغانستان در این مورد گفت: دسترسی به آب سالم یکی از فوری‌ترین راهکارها برای محافظت از سلامت، کرامت و آینده کودکان در بحبوحه بحران اقلیمی است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «سراج‌الدین حقانی»، وزیر کشور هیئت حاکمه افغانستان، در مراسمی در ولایت «خوست» مدعی شد رویدادهای امنیتی در سراسر افغانستان به نزدیک صفر کاهش یافته است.
وی افزود از زمان بازگشت طالبان به قدرت، اختلافات و دشمنی‌ها در این کشور کاهش یافته و امنیت، محبت و وحدت میان مردم روزبه‌روز تقویت می‌شود.
حقانی با بیان اینکه افغان‌ها اکنون از امنیت روانی و فیزیکی برخوردارند، از علمای دینی، خطیب‌ها و بزرگان قومی خواست با افزایش آگاهی عمومی، به خصومت‌های گذشته پایان دهند و برای تقویت صلح و همبستگی در جامعه تلاش کنند.
وی همچنین تأکید کرد تأمین امنیت تنها مسئولیت نیروهای پلیس نیست و همه شهروندان در این زمینه مسئولیت مشترک دارند.
وزیر کشور هیئت حاکمه افغانستان در بخش دیگری از سخنانش، افغانستان را در مسیر خودکفایی و آبادانی توصیف کرد و گفت این کشور پس از سال‌ها دشواری و مشکلات، به‌سوی پیشرفت حرکت می‌کند.
وی در ادامه نیز اظهار داشت برخی افراد مغرض از وضعیت کنونی امنیتی خرسند نیستند و تلاش می‌کنند میان مردم نگرانی و تشویش ایجاد کنند.
حقانی در حالی مدعی شده رویدادهای امنیتی در این افغانستان به نزدیک صفر کاهش یافته که آمارهای نهادهای بین‌المللی نیز نشان می‌دهد پس از بازگشت طالبان به قدرت مرداد 1400، سطح درگیری‌های مسلحانه در افغانستان در مقایسه با سال‌های جنگ به‌طور چشمگیری کاهش یافته است.
با این حال، بر اساس گزارش سازمان ملل درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان، در فاصله نوامبر 2025 تا پایان ژانویه 2026، 2 هزار و 660 رویداد امنیتی در این کشور ثبت شده است؛ رقمی که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل، 27.8 درصد افزایش نشان می‌دهد.
گفتنی است این آمارها لزوماً به معنای بازگشت افغانستان به سطح درگیری‌های گسترده سال‌های پیش از بازگشت طالبان به قدرت نیست؛ زیرا بخشی از رویدادهای ثبت شده شامل عملیات امنیتی، بازداشت‌ها، جرایم و درگیری‌های مرزی است.
با گذشت بیش از پنج سال از اعلام «عفو عمومی» از سوی طالبان، گزارش‌های دوره‌ای سازمان ملل نشان می‌دهد که قتل، بازداشت خودسرانه و ناپدیدشدن نظامیان و مقام‌های دولت پیشین همچنان ادامه دارد؛ روندی که بار دیگر نگرانی‌های جدی درباره امنیت این افراد و میزان پایبندی به وعده‌های رسمی ایجاد کرده است.
به گزارش ایراف، گزارش‌های هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان(یوناما) نشان می‌دهد که از دی ۱۴۰۴ تا پایان شهریور ۱۴۰۵، دست‌کم ۲۳ تن از نظامیان و مقام‌های دولت پیشین کشته شده‌اند.
این آمار بر اساس گزارش‌های دوره‌ای سازمان ملل گردآوری شده و نشان می‌دهد که با وجود اعلام «عفو عمومی»، روند خشونت علیه این گروه متوقف نشده است.
در فاصله دی تا پایان اسفند ۱۴۰۴ پنج مورد قتل ثبت شده و در دوره فروردین تا پایان خرداد ۱۴۰۵ نیز هشت نظامی و مقام پیشین جان باخته‌اند.
همچنین از تیر تا پایان شهریور ۱۴۰۵ چهار مورد دیگر گزارش شده است. مجموع این موارد نشان می‌دهد که تنها در کمتر از یک‌سال، دست‌کم ۱۷ مورد قتل مستند شده است.
در کنار این آمارهای دوره‌ای، چند پرونده مشخص نیز طی ماه‌های اخیر بازتاب گسترده‌ای یافته است.
از جمله قتل یک افسر پیشین ارتش در شهرستان دایکندی و کشته‌شدن یک فرمانده پیشین پلیس غور در هرات.
همچنین در ۲۷ تیر ۱۴۰۵ یک نظامی پیشین در دایکندی و در ۲۳ شهریور یک نظامی دیگر در تخار جان باخت.
در اواخر فروردین سال جاری نیز یک سرباز پیشین پلیس در شهرستان جوند ولایت بادغیس هدف حمله افراد مسلح قرار گرفت و جان باخت.
در پرونده‌ای دیگر، خانواده یک نظامی پیشین در ۲۱ مهر ۱۴۰۵ اعلام کردند که جسد او پس از حدود شش ماه ناپدیدبودن، در حالی به آنان تحویل داده شده که پیش‌تر بازداشت شده بود؛ موضوعی که پرسش‌هایی درباره سرنوشت او در مدت ناپدیدی ایجاد کرده است.
یکی از موارد خبرساز، قتل ننگیالی، عضو پیشین نیروی محافظت خوست بود که در ۲۷ تیر ۱۴۰۵ در شهر خوست به دست افراد ناشناس کشته شد.
او حدود ده روز پیش از این رویداد از آمریکا به افغانستان بازگشته بود. مقام‌های طالبان انگیزه این قتل را «دشمنی شخصی» عنوان کردند، اما سازمان ملل این پرونده را در چارچوب موارد مرتبط با نیروهای امنیتی پیشین ثبت کرده است.
گزارش‌های سازمان ملل همچنین نشان می‌دهد که برخی از بازگشت‌کنندگان از ایران و دیگر کشورها نیز پس از ورود به افغانستان هدف حمله قرار گرفته‌اند.
از جمله مردی در پکتیکا که سه هفته پس از بازگشت از ایران کشته شد و جوانی که پس از خروج از ایران در دایکندی جان باخت.
با این حال، هیچ نهاد بین‌المللی تاکنون آمار جامع و مستقلی از شمار قربانیان این گروه منتشر نکرده است.
کارشناسان امنیتی می‌گویند تداوم این رویدادها نشان می‌دهد نگرانی‌های امنیتی نظامیان پیشین همچنان پابرجاست.
بسیاری از پرونده‌ها بدون روشن‌شدن ابعاد رویداد و سرنوشت عاملان باقی مانده‌اند؛ وضعیتی که بر نگرانی خانواده‌ها افزوده و پرسش‌های بی‌پاسخ فراوانی ایجاد کرده است.
واکنش طالبان به گزارش‌های سازمان ملل
طالبان در واکنش به گزارش‌های سازمان ملل معمولاً تأکید کرده‌اند که بازداشت‌ها و برخوردها «قانونی» و مطابق مقررات داخلی این گروه است.
سخنگوی طالبان بارها گزارش‌های سازمان ملل را «ارزیابی‌های نادرست» خوانده و گفته است که این نهاد باید بر اساس «واقعیت‌های میدانی» قضاوت کند.
در مواردی نیز مقام‌های طالبان اعلام کرده‌اند که قتل‌های ثبت‌شده ناشی از «دشمنی‌های شخصی» بوده و ارتباطی با فعالیت‌های گذشته قربانیان ندارد.
با این حال، سازمان ملل این موارد را در چارچوب نقض حقوق نیروهای پیشین ثبت کرده و تأکید دارد که اعلام «عفو عمومی» نتوانسته امنیت این افراد را تضمین کند.
بازداشت بیش از 86 هزار پناهجوی افغان در پاکستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و سازمان بین‌المللی مهاجرت در گزارشی مشترک از اول ژانویه تا 17 اکتبر 2026، در مجموع 86 هزار و 644 شهروند افغان در پاکستان بازداشت شده‌اند.
از این تعداد، 82 هزار و 526 نفر دارندگان کارت شهروندی افغانستان، یا افراد فاقد مدارک اقامت بوده‌اند. همچنین چهار هزار و 118 نفر از دارندگان کارت ثبت‌نام پناهندگان افغان یا پناهجویان در میان بازداشت‌شدگان قرار داشته‌اند.
ایالت بلوچستان با ثبت 55 درصد بازداشت‌ها، بیشترین سهم را در این آمار داشته است. پس از آن، خیبرپختونخوا با 19 درصد، سند با 11 درصد، پنجاب با هشت درصد و اسلام‌آباد با شش درصد قرار دارند. منطقه چاغی در بلوچستان با 35 هزار و 740 مورد، پیشاور با 11 هزار و 546 مورد و کراچی با هشت هزار و 650 مورد، بیشترین آمار بازداشت را ثبت کرده‌اند.
در فاصله 11 تا 17 اکتبر، 517 شهروند افغان در پاکستان بازداشت شدند که این رقم در مقایسه با هفته پیش از آن 47 درصد کاهش داشت. 97 درصد بازداشت‌شدگان این هفته از دارندگان کارت شهروندی افغانستان یا افراد فاقد مدارک اقامت بودند.
بازگشت بیش از 812 هزار افغان از پاکستان
این گزارش همچنین نشان می‌دهد از ابتدای سال جاری میلادی تا 17 اکتبر، 812 هزار و 131 شهروند افغانستان از پاکستان به کشورشان بازگشته‌اند که 85 هزار و 821 نفر از آنان اخراج شده‌اند.
در هفته منتهی به 17 اکتبر نیز سه هزار و 883 نفر از گذرگاه‌های تورخم، چمن و بهرامچه به افغانستان بازگشتند؛ در میان آنان 499 نفر اخراج شده بودند. شمار بازگشت‌کنندگان در این هفته 10 درصد و تعداد اخراج‌شدگان 48 درصد کمتر از هفته پیش از آن بود.
بر اساس یافته‌های این گزارش، ترس از بازداشت مهم‌ترین عامل بازگشت بسیاری از افغان‌ها بوده است؛ به‌طوری‌که 95 درصد از افراد فاقد مدارک اقامت و دارندگان کارت شهروندی افغانستان که مورد بررسی قرار گرفتند، این نگرانی را دلیل خروج خود عنوان کرده‌اند. همچنین 68 درصد از دارندگان کارت ثبت‌نام پناهندگان افغان از ترس آزار، بازداشت یا اخراج به‌عنوان عامل بازگشت نام برده‌اند.
از اول آوریل 2025 تاکنون، نزدیک به یک میلیون و 900 هزار شهروند افغانستان از پاکستان به کشورشان بازگشته‌اند که 237 هزار و 387 نفر از آنان اخراج شده‌اند. از زمان آغاز طرح بازگرداندن اتباع خارجی فاقد مجوز در پاکستان در سپتامبر 2023 نیز شمار بازگشت‌کنندگان افغان از مرز 2 میلیون و 740 هزار نفر گذشته است؛ در این میان، 278 هزار و 758 نفر اخراج شده‌اند.
پاکستان در سال 2025 دامنه اقدامات مربوط به بازگرداندن اتباع افغانستان را گسترش داد و دارندگان کارت شهروندی افغانستان و سپس کارت ثبت‌نام پناهندگان را نیز دربر گرفت. کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان نسبت به این اقدامات ابراز نگرانی کرده و خواستار معافیت افراد نیازمند حمایت بین‌المللی و گروه‌های آسیب‌پذیر از بازگشت اجباری شده است.
نهادهای سازمان ملل همچنین هشدار داده‌اند آمار بازداشت افغان‌های فاقد مدارک ممکن است کمتر از میزان واقعی باشد.
مارکوس زودر، نخست‌وزیر ایالت بایرن آلمان، بار دیگر بر سیاست‌های سختگیرانه مهاجرتی تأکید کرده و اعلام کرده است که اخراج مجرمان و افراد تهدیدکننده امنیت به کشورهای مبدأ، از جمله افغانستان و سوریه، با جدیت دنبال خواهد شد.
به گزارش ایراف، زودر در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت که آلمان باید روند اخراج این افراد را بی‌وقفه ادامه دهد و هیچ‌گونه مدارا با کسانی که تهدید امنیتی محسوب می‌شوند وجود نخواهد داشت.
او تأکید کرد که «گام‌های بعدی با جدیت برداشته می‌شود» و اخراج حتی به افغانستان و سوریه نیز در دستور کار قرار دارد.
کاهش درخواست‌های پناهندگی
به گفته نخست‌وزیر بایرن، مهاجرت غیرقانونی به آلمان به‌شدت کاهش یافته و شمار درخواست‌های پناهندگی نیز ۵۰ درصد پایین آمده است.
او مدعی شد که ظرفیت پذیرش پناهجویان ۲۰ هزار نفر کاهش یافته و روند رسیدگی به پرونده‌ها سرعت گرفته است.
چالش‌های حقوقی و سیاسی
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که بازگرداندن پناهجویان به افغانستان به دلیل وضعیت حقوق بشری و شرایط امنیتی این کشور همچنان با چالش‌های جدی حقوقی و سیاسی روبه‌رو است.
کشورهای اروپایی، از جمله آلمان، در تلاش‌اند با گسترش تعامل با طالبان و برخی دولت‌های منطقه، زمینه اجرای این سیاست‌ها را فراهم کنند.
سیاست مهاجرتی آلمان در سال‌های اخیر
آلمان طی سال‌های اخیر سیاست‌های مهاجرتی خود را تشدید کرده و روند اخراج پناهجویان را گسترش داده است.
ابتدا اخراج افراد دارای پیشینه کیفری به افغانستان از سر گرفته شد و سپس تلاش‌ها برای بازگرداندن کسانی که درخواست پناهندگی‌شان رد شده بود افزایش یافت.
این سیاست‌ها با واکنش‌های گسترده در داخل و خارج آلمان همراه بوده، اما دولت‌های ایالتی همچنان بر ادامه مسیر سختگیرانه تأکید دارند.
بنیاد معارف ترکیه قصد دارد با افتتاح شعبه‌های جدید مدارس «افغان-ترک» در ولایت‌های خوست و تخار، ظرفیت پذیرش دانش‌آموزان در این مجموعه آموزشی را به هشت هزار نفر افزایش دهد.
به گزارش شهرآرانیوز، بنیاد معارف ترکیه که از سال ۲۰۱۸ فعالیت‌های آموزشی خود را در افغانستان آغاز کرده، در حال حاضر در هفت ولایت حضور فعال دارد و به بیش از شش هزار دانش‌آموز خدمات پرورشی و علمی ارائه می‌کند.
بر اساس این گزارش، اخیراً نمایشگاهی از دستاوردهای علمی و رباتیک دانش‌آموزان مدارس افغان-ترک در ولایت میدان‌وردک افتتاح شد که در آن ۲۵ پروژه کاربردی شامل ربات‌های هوش مصنوعی، سامانه‌های هوشمند صرفه‌جویی در مصرف آب، پهپادهای آموزشی و تجهیزات ایمنی پیشگیری از نشت گاز و حریق به نمایش درآمد.
انتقال مدیریت به بنیاد معارف: مدارس افغان-ترک پیش از سال ۲۰۱۸ تحت مدیریت جنبش «خدمت» وابسته به فتح‌الله گولن اداره می‌شدند؛ اما پس از کودتای نافرجام ۲۰۱۶ در ترکیه، دولت آنکارا طی توافق رسمی با دولت وقت افغانستان، اداره و مدیریت این زنجیره آموزشی را به «بنیاد دولتی معارف ترکیه» واگذار کرد.
دیپلماسی آموزشی در دوران حکومت طالبان: پس از تحولات اوت ۲۰۲۱ و روی کار آمدن حکومت طالبان، بنیاد معارف ترکیه از معدود نهادهای آموزشی خارجی بود که به فعالیت رسمی خود ادامه داد و تلاش کرد تا با ایجاد تعامل منطقی با مقامات حکومت طالبان، دامنه نفوذ فرهنگی و آموزشی خود را در ولایت‌های مختلف افغانستان توسعه دهد.
دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل(اوچا) در گزارش تازه خود اعلام کرده است که محدودیت‌ها و مداخله‌های طالبان، دسترسی زنان و دختران به خدمات بشردوستانه را در غرب افغانستان به‌شدت مختل کرده و حدود ۱۹ درصد پروژه‌های امدادی در این منطقه متوقف یا محدود شده‌اند.
به گزارش ایراف، دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) در گزارشی که امروز دوم آبان منتشر شد، اعلام کرده است که محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی طالبان طی ماه‌های اخیر، دسترسی زنان و دختران به خدمات امدادی در غرب افغانستان را با چالش جدی روبه‌رو کرده است.
براساس این گزارش، حدود ۹۰ درصد سازمان‌های امدادرسان که در نظرسنجی سپتامبر شرکت کرده‌اند، از وجود مشکلات گسترده در ارائه خدمات به زنان و دختران در این منطقه خبر داده‌اند.
اوچا می‌گوید محدودیت‌های جدید که از ابتدای مارس اعمال شده‌اند، باعث بسته‌شدن، تعلیق، کاهش دامنه فعالیت یا جلوگیری از آغاز ۲۶ پروژه از مجموع ۱۳۹ پروژه بررسی‌شده شده‌اند؛ رقمی که معادل ۱۹ درصد کل پروژه‌هاست و نشان می‌دهد که یک‌پنجم ظرفیت امدادی در غرب کشور عملاً از دست رفته است.
این دفتر تأکید کرده است که نزدیک به نیمی از رویدادهای مرتبط با دسترسی به کمک‌ها از غرب افغانستان گزارش شده و این منطقه همچنان کانون اصلی چالش‌های امدادی به‌شمار می‌رود.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که محیط دسترسی بشردوستانه همچنان تحت تأثیر مداخله‌ها و محدودیت‌های مرتبط با مشارکت زنان در عملیات امدادی قرار دارد.
شرکای بشردوستانه در سپتامبر در مجموع ۳۰ رویداد مرتبط با دسترسی را در سراسر افغانستان ثبت کرده‌اند؛ آماری که نسبت به مرداد کاهش ۲۷ درصدی را نشان می‌دهد.
بااین‌حال اوچا تأکید می‌کند که کاهش تعداد رویدادهای ثبت‌شده لزوما به معنای بهبود وضعیت نیست، زیرا گزارش‌نشدن برخی رویدادها همچنان یک چالش جدی محسوب می‌شود.
براساس این گزارش، مداخله در اجرای فعالیت‌های بشردوستانه با ۱۸ مورد، مهم‌ترین مانع دسترسی در ماه گذشته بوده است.
سایر موارد شامل مشکلات ناشی از محیط فیزیکی، درگیری‌ها و عملیات نظامی، خشونت علیه کارکنان امدادی، بازداشت کارمندان، تأخیر در امضای تفاهم‌نامه‌ها و محروم‌کردن مردم از دسترسی به نیازهای اساسی بوده است.
اوچا در بخش توزیع جغرافیایی رویدادها اعلام کرده است که منطقه‌ی غرب با ثبت ۱۴ مورد، معادل ۴۷ درصد کل رویدادهای کشور، بیشترین سهم را داشته است.
پس از آن منطقه مرکزی با شش مورد قرار دارد و مناطق شرق و جنوب هر کدام سه مورد را ثبت کرده‌اند. مناطق جنوب‌شرق و شمال نیز هر کدام دو مورد داشته‌اند.
این دفتر می‌گوید وخامت وضعیت در غرب افغانستان ناشی از افزایش مداخله مقام‌های حاکم، است.
براساس گزارش، افزایش بازدیدهای وزارت امر به معروف و نهی از منکر از نهادهای امدادی و محل اجرای پروژه‌ها، محدودیت‌های بیشتری بر فعالیت این نهادها اعمال کرده و روند کمک‌رسانی را دشوارتر ساخته است.
طالبان کار زنان در نهادهای دولتی و غیردولتی، از جمله سازمان ملل را ممنوع کرده‌اند؛ ممنوعیتی که به‌گفته سازمان ملل، روند توزیع کمک‌ها را با چالش جدی مواجه کرده است.
سازمان ملل تأکید می‌کند که برای دسترسی به زنان و دختران نیازمند، حضور امدادگران زن ضروری است و نبود آنان می‌تواند دامنه خدمات‌رسانی را محدود کند.
این در حالی‌است که طالبان تاکنون درباره این گزارش واکنش نشان نداده اما در گذشته اغلب گزارش‌های سازمان ملل را «جانب‌دارانه و سیاسی» عنوان کردند.
فرودگاه‌ها و شهرهای مختلف آلمان روز شنبه شاهد برگزاری گردهمایی‌ها و تظاهرات اعتراضی پناهجویان افغان و فعالان مدنی آلمانی در اعتراض به سیاست‌های سختگیرانه دولت برلین، اخراج اجباری پناهجویان به افغانستان و تعامل با حکومت طالبان بودند.
به گزارش ایراف، معترضان در فرودگاه‌ها و شهرهای فرانکفورت، کلن، مونیخ، بیلفلد، لایپزیگ، دوسلدورف، هانوفر و برلین با سر دادن شعارهایی تحت عنوان «با هم علیه موج اخراج اجباری پناهجویان»، خواستار توقف فوری روند بازگرداندن پناهجویان به افغانستان شدند.
معترضان در بیانیه پایانی این تظاهرات با انتقاد شدید از سیاست‌های پناهجویی آلمان، اعلام کردند که دولت این کشور در حالی بودجه بخش‌های اجتماعی و خدمات بهداشتی را کاهش داده که هزینه‌های هنگفتی را صرف ساخت مراکز بازداشت و ترمینال‌های ویژه اخراج پناهجویان کرده است.
اشاره معترضان به طرح دولت آلمان برای احداث یک «ترمینال بازگشت» اختصاصی در فرودگاه مونیخ تا پایان سال ۲۰۲۸ است که هدف آن تسریع در روند تسلیم و اخراج پناهجویانی عنوان شده که درخواست پناهندگی‌شان رد شده است. کاترینا گروته، یکی از برگزارکنندگان تجمع مونیخ با اشاره به حضور حدود ۶۰۰ معترض در این فرودگاه گفت: «فرودگاه باید محلی برای استقبال و رفت‌وآمد آزاد انسان‌ها باشد، نه مرکزی برای طرد و بستن درها به روی آسیب‌دیدگان.»
لوکا مولر، یکی از سخنگویان ائتلاف برگزارکننده این کارزار اعتراضی، همکاری و رایزنی‌های چراغ‌خاموش دولت آلمان با طالبان جهت تسهیل روند اخراج پناهجویان را یک «رسوایی سیاسی» خواند. همچنین سینا رایش، دیگر سخنگوی این ائتلاف، با یادآوری ریشه‌های تاریخی تصویب «حق پناهندگی» پس از جنگ جهانی دوم، بر لزوم پاسداری از قوانین بین‌المللی حقوق بشر و جلوگیری از ابزارسازی از پناهجویان در بازی‌های سیاسی داخلی تأکید کرد.
این موج از اعتراضات در شرایطی شکل می‌گیرد که آلمان و برخی کشورهای اروپایی طی ماه‌های اخیر اقدامات متعددی را برای برقراری ارتباط با حکومت طالبان در کابل جهت بازگرداندن پناهجویان افغانستانی – به‌ویژه افراد دارای سوءپیشینه یا متقاضیان ردشده – آغاز کرده‌اند؛ اقدامی که با واکنش و نگرانی شدید نهادهای حقوق بشری و جامعه پناهجویان مواجه شده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، کارشناسان سازمان ملل با ابراز نگرانی شدید از گزارش‌ها درباره اخراج پناهجویان افغان از کشورهای عضو اتحادیه اروپا و بازگرداندن آنان به افغانستان، تأکید کردند این کشورها باید اصل «عدم بازگرداندن اجباری به محل خطر» را رعایت کنند.
این کارشناسان در بیانیه‌ای وضعیت حقوق بشر در افغانستان را بسیار وخیم توصیف کرده و تأکید نمودند بر اساس قوانین بین‌المللی، اصل عدم بازگرداندن اجباری، انتقال افراد به کشورهایی را ممنوع می‌کند که در آنها با خطراتی مانند محرومیت خودسرانه از حق حیات، شکنجه، رفتارهای غیرانسانی، ناپدیدشدن اجباری، بازداشت خودسرانه یا محرومیت آشکار از عدالت روبه‌رو باشند.
آنان افزودند: کشورهای اروپایی باید پیش از بازگرداندن هر فرد، ارزیابی مشخص و فردی از خطرات احتمالی انجام دهند و تشریفات قانونی و حق برخورداری از دادرسی منصفانه را رعایت کنند.
کارشناسان سازمان ملل همچنین درباره اقداماتی که ممکن است به عادی‌سازی روابط با طالبان منجر شود، ابراز نگرانی کردند. آنان به سفر هیئتی از کابل به بروکسل در خرداد امسال به دعوت کمیسیون اروپا اشاره کردند؛ دیداری که سخنگوی کمیسیون اروپا آن را «فنی» توصیف کرده بود، اما هیئت حاکمه افغانستان آن را «تاریخی» یاد کرد.
این کارشناسان هشدار دادند چنین تعاملاتی، در صورت نبود خطوط قرمز روشن درباره بهبود وضعیت حقوق بشر، ممکن است به عادی‌سازی نقض حقوق بشر از سوی طالبان بینجامد. آنان همچنین گفتند برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا همچنان گفتگوهای فنی با کابل را با هدف تسهیل و آماده‌سازی روند اخراج افغان‌ها ادامه می‌دهند و مقام‌های افغان را در خاک خود می‌پذیرند.
کارشناسان سازمان ملل از کشورهای عضو اتحادیه اروپا خواستند تلاش‌های خود را برای حمایت از بهبود وضعیت حقوق بشر در افغانستان افزایش دهند و تا زمان تحقق تغییرات ملموس، از هرگونه عادی‌سازی یا مشروعیت بخشی به هیئت حاکمه افغانستان خودداری کنند. آنان لغو ممنوعیت آموزش دختران و زنان در مقاطع بالاتر از کلاس ششم را از جمله تغییرات ضروری دانستند.
تشدید جنگ نیابتی افغانستان و پاکستان؛ رایزنی دستگاه اطلاعاتی اسلام‌آباد با مخالفان طالبان
روزنامه آمریکایی «نیویورک تایمز» در گزارشی اختصاصی افشا کرد که مقامات نظامی و اطلاعاتی پاکستان طی ماه‌های اخیر دیدارهایی را با رهبران جریان‌های مسلح مخالف حکومت طالبان برگزار کرده و پیشنهاد حمایت احتمالی از آنان را مطرح کرده‌اند.
به گزارش ایراف، روزنامه نیویورک تایمز روز پنج‌شنبه به نقل از منابع آگاه اطلاعاتی در پاکستان و اعضای ارشد گروه‌های مخالف حکومت طالبان گزارش داد که این نشست‌ها در راستای شکل‌گیری یک مواجهه و جنگ نیابتی جدید میان کابل و اسلام‌آباد انجام شده است.
تحلیلگران مسائل امنیتی در گفتوگو با این روزنامه هشدار داده‌اند که ورود تنش‌های کابل و اسلام‌آباد به فاز حمایت از گروه‌های مخالف مسلح طرفین، منازعه را از یک تعارض مرزی ساده به بحرانی ریشه‌دار و خارج از کنترل تبدیل می‌کند. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، تشدید درگیری‌ها و حملات متقابل طی ماه‌های اخیر، تلفات سنگین جانی به شهروندان غیرنظامی در هر دو سوی مرز وارد کرده است.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که اتهامات متقابل کابل و اسلام‌آباد مبنی بر حمایت از گروه‌های مسلح مخالف یکدیگر، تلاش‌های میانجی‌گرانه کشورهای منطقه از جمله ایران، روسیه، چین، ترکیه، عربستان و قطر را برای کاهش تنش‌ها با چالش مواجه کرده است.
اتهامات متقابل و بحران تی‌تی‌پی: روابط میان حکومت طالبان و دولت پاکستان طی یک سال گذشته به پایین‌ترین سطح خود رسیده است. اسلام‌آباد حکومت طالبان را به ارائه پناهگاه امن به عناصر تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) متهم می‌کند؛ در حالی که کابل با رد این ادعا، اسلام‌آباد را به پناه‌دادن و تقویت گروه‌های مخالف مسلح حکومت افغانستان متهم می‌سازد.
ناکام ماندن میانجی‌گری‌های منطقه‌ای: با وجود تلاش‌های دیپلماتیک مکرر کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای برای فرونشاندن آتش تنش‌ها میان افغانستان و پاکستان، اصرار طرفین بر مواضع امنیتی و تداوم درگیری‌های مرزی، اجرای راهکارهای سیاسی را با بن‌بست مواجه کرده است.
نشست اسلو؛ ازبکستان و نروژ درباره افغانستان رایزنی کردند
نشست دو روزه مقام‌های ارشد ازبکستان و نروژ با محور افغانستان و امنیت منطقه‌ای در اسلو برگزار شد؛ نشستی که تاشکند آن را نقطه آغاز یک روند منظم گفتوگو برای مدیریت پیامدهای امنیتی و اقتصادی افغانستان در منطقه توصیف کرده است.
به گزارش ایراف، جولان وهابوف، مشاور رئیس‌جمهور ازبکستان، روز چهارشنبه ۲۹ مهر در صفحه ایکس خود نوشت که مقام‌های دو کشور در این نشست درباره راه‌های گسترش تعامل با افغانستان و ادامه گفتوگو در حوزه‌های امنیت، تجارت، انرژی، ترانزیت و اتصال منطقه‌ای تبادل نظر کرده‌اند.
او تأکید کرد که ثبات پایدار در منطقه زمانی قابل تحقق است که افغانستان به‌صورت تدریجی در روندهای ادغام منطقه‌ای مشارکت داده شود و افزود که تجربه ازبکستان در زمینه صلح‌سازی و سیاست حسن هم‌جواری با طرف نارویژی در میان گذاشته شده است.
در این نشست، عصمت‌الله ارگاشف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور ازبکستان در امور افغانستان، رحمت‌الله نوریمبتوف، سفیر ازبکستان در نروژ، عادل غفاروف، معاون انستیتوت مطالعات پیشرفته بین‌المللی در دانشگاه اقتصاد جهانی و دیپلماسی ازبکستان، و خود وهابوف حضور داشتند.
وهابوف این نشست را «آغاز امیدوارکننده‌ای برای گفت‌وگویی منظم» توصیف کرد و ابراز امیدواری نمود که چنین رایزنی‌هایی در آینده ادامه یابد.
ازبکستان با وجود آن‌که حکومت طالبان را به رسمیت نشناخته، در سال‌های اخیر روابط سیاسی و اقتصادی گسترده‌ای با این گروه برقرار کرده و تلاش کرده نقش میانجی‌گرانه‌ای در تعاملات منطقه‌ای مرتبط با افغانستان ایفا کند.
نروژ نیز پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، مسیر گفتوگو با این گروه را ادامه داده است؛ با این حال، دولت اسلو تأکید کرده که تماس با طالبان به معنای به‌رسمیت‌شناختن حکومت آنان نیست و این گفتوگوها صرفاً با هدف مدیریت پیامدهای امنیتی و انسانی وضعیت افغانستان انجام می‌شود.
این نشست در شرایطی برگزار شده که تحولات افغانستان همچنان یکی از محورهای اصلی نگرانی‌های امنیتی در آسیای مرکزی و اروپا است و کشورهای منطقه‌ای و اروپایی به‌دنبال یافتن سازوکارهای مشترک برای کاهش تهدیدهای ناشی از بی‌ثباتی در افغانستان هستند و ازبکستان امیدوار است این مسیر گفتوگو به شکل‌گیری یک چارچوب پایدار همکاری میان کشورهای منطقه و اروپا منجر شود.
مواضع متناقض قطر؛ از توافق دوحه تا تأکید بر ضرورت «روند سیاسی به رهبری افغان‌ها»
وزیر دولت قطر در امور همکاری‌های بین‌المللی در نشست گروه هماهنگی افغانستان در دوحه، با تأکید بر تداوم تعامل جامعه جهانی با افغانستان، گفت آینده این کشور باید از مسیر یک روند سیاسی همه‌جانبه و به رهبری خود افغان‌ها تعیین شود؛ روندی که بر حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی افغانستان استوار باشد.
در نشست دو روزه «گروه هماهنگی افغانستان» که در روزهای گذشته در دوحه برگزار شد، مریم بنت علی بن ناصر آل‌مسند، وزیر دولت قطر در امور همکاری‌های بین‌المللی، با اشاره به وضعیت پیچیده افغانستان اعلام کرد که این کشور بیش از هر زمان دیگر به تعامل پایدار، اولویت‌های روشن و همکاری عملی جامعه جهانی نیاز دارد.
او با مرور نقش چندساله دوحه در پرونده افغانستان گفت که آینده افغانستان باید از طریق یک روند سیاسی همه‌شمول و به رهبری خود افغان‌ها تعیین شود؛ روندی که همزمان بر احترام به حاکمیت ملی، استقلال و تمامیت ارضی این کشور استوار باشد.
آل‌مسند تأکید کرد که ثبات افغانستان نه‌تنها برای مردم این کشور، بلکه برای امنیت منطقه، پیوندهای اقتصادی و صلح بین‌المللی اهمیت حیاتی دارد.
وزیر دولت قطر با اشاره به نقش این کشور در تسهیل ارتباط میان طرف‌های افغانستان، سازمان ملل و شریکان بین‌المللی یادآور شد که دوحه از سال ۲۰۱۳ و آغاز «روند دوحه» همواره یکی از مهم‌ترین مراکز گفتوگو و میانجیگری در پرونده افغانستان بوده است.
او افزود که قطر طی یک دهه گذشته نزدیک به ۱۵۰ میلیون دلار برای پروژه‌های بشردوستانه و توسعه‌ای در افغانستان کمک یا تعهد کرده است؛ کمک‌هایی که بخش‌هایی چون درمان، تغذیه، آموزش، آب و امنیت غذایی را پوشش می‌دهد.
آل‌مسند هشدار داد که نیازهای بشردوستانه در افغانستان همچنان جدی و رو به افزایش است و کمبود منابع مالی فشار سنگینی بر خدمات عمومی وارد کرده است.
او خواستار هماهنگی شفاف و بدون رویکردهای متناقض میان نهادهای بین‌المللی شد تا مردم افغانستان قربانی پراکندگی سیاست‌ها نشوند.
در بخش دیگری از نشست، سهیل شاهین، سفیر طالبان در قطر، سیاست فشار و انزوا علیه افغانستان را «ناکام» خواند و گفت این رویکرد نتیجه‌ای نخواهد داشت.
او تأکید کرد که تعامل مثبت و همکاری گسترده جهان با افغانستان می‌تواند بسیاری از مسائل را از مسیر تفاهم مشترک، همکاری و ارتباطات منطقه‌ای حل کند.
شاهین افزود که افغانستان «نقطه اتصال منطقه» است و ثبات آن برای امنیت منطقه اهمیت اساسی دارد.
قطر طی سال‌های اخیر با میزبانی دفتر سیاسی طالبان، نشست‌های سازمان ملل و گفت‌وگوهای بین‌المللی، به یکی از بازیگران محوری در تحولات افغانستان تبدیل شده و همچنان بر ادامه نقش میانجی‌گرانه و تسهیل‌گرانه خود تأکید دارد.
قطر بارها نقش خود را در تفاهم‌نامه دوحه میان آمریکا و طالبان برجسته کرده است؛ توافقی که در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰ در دوحه امضا شد و مسیر خروج نیروهای خارجی از افغانستان و سقوط حکومت جمهوری را هموار کرد.
این توافق، که دوحه آن را نمونه‌ای از موفقیت سیاست خارجی خود می‌داند، نقطه عطفی در تحولات سیاسی افغانستان بود و زمینه‌ساز تغییرات گسترده در ساختار قدرت این کشور شد.
رزمایش در «ترمذ»؛ تمرکز روسیه و ازبکستان بر امنیت مرزهای افغانستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، نیروهای روسیه و ازبکستان رزمایش مشترک «همکاری-2026» را در منطقه نظامی «ترمذ»، در نزدیکی مرز افغانستان، آغاز کردند. این رزمایش از 20 تا 27 اکتبر برگزار می‌شود و هدف آن تقویت هماهنگی نیروهای دو کشور برای شناسایی و انهدام گروه‌های مسلح غیرقانونی در مناطق مرزی است.
در این رزمایش هفت‌روزه، نیروهای دو کشور با استفاده از پهپادهای شناسایی و رزمی، سامانه‌های روباتیک زمینی و بالگردهای هجومی «می-24»، سناریوهای مقابله با گروه‌های مسلح را تمرین می‌کنند.
نیروهای روسی نیز پس از طی بیش از 300 کیلومتر در مناطق کوهستانی تاجیکستان و ازبکستان، در منطقه نظامی ترمذ مستقر شده‌اند و آماده‌سازی تجهیزات و مقدمات ورود به مرحله عملیاتی رزمایش را آغاز کرده‌اند.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، چند روز پیش مدعی شده بود که گروه‌های تروریستی در مناطق مرزی افغانستان با تاجیکستان و ازبکستان اردوگاه‌های آموزشی دارند.
منطقه نظامی ترمذ به دلیل نزدیکی به مرز افغانستان، از مناطق مهم امنیتی ازبکستان به شمار می‌رود. روسیه در سال‌های اخیر بارها درباره احتمال گسترش فعالیت گروه‌های مسلح از خاک افغانستان به کشورهای آسیای مرکزی هشدار داده است.
با این حال، حکومت افغانستان و ازبکستان از ابتدای سال 2026 میلادی تاکنون 90 قرارداد و تفاهم‌نامه تجاری به ارزش بیش از 1.4 میلیارد دلار به امضا رسانده‌اند.
رئیس اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان و معاون نخست‌وزیر ازبکستان نیز چندی قبل در دیداری مشترک بر افزایش حجم مبادلات تجاری دو کشور تا سقف پنج میلیارد دلار تأکید کرده بودند.
همزمان، بر اساس آمار کمیته ملی آمار ازبکستان، افغانستان در میان 10 شریک بزرگ تجاری این کشور قرار گرفته و پس از چین، روسیه، قزاقستان و ترکیه، یکی از مهم‌ترین شرکای تجاری تاشکند به شمار می‌رود.
بر پایه این آمار، حجم تجارت افغانستان و ازبکستان از ابتدای سال 2026 میلادی تاکنون به 915.8 میلیون دلار رسیده که سهم صادرات افغانستان از این رقم 111 میلیون دلار بوده است.
«پیمان امنیت جمعی» در تلاش برای تقویت امنیت مرز تاجیکستان با افغانستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «طلعت‌بیک مصادیکوف»، دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی، اعلام کرد که روسیه و دیگر کشورهای عضو این سازمان قصد دارند تا پایان سال جاری میلادی، تسلیحات و تجهیزات مورد نیاز برای تقویت مرز تاجیکستان با افغانستان را به این کشور ارسال کنند.
به گزارش تاس، مصادیکوف گفت که انتظار می‌رود نخستین محموله‌ها از سوی قزاقستان، قرقیزستان، روسیه و بلاروس از پاییز امسال و پیش از پایان سال جاری میلادی به تاجیکستان برسند.
وی تأکید کرد که این محموله‌ها تنها شامل تجهیزات نیستند، بلکه تسلیحات را نیز در بر می‌گیرند و هدف از این اقدام، تقویت توان دفاعی و امنیتی تاجیکستان در امتداد مرز با افغانستان است.
دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی همچنین اظهار داشت که برنامه تقویت مرز تاجیکستان با افغانستان، تهدیدی علیه افغانستان محسوب نمی‌شود.
این تصمیم در حالی اعلام شده است که روسیه و برخی کشورهای آسیای مرکزی نسبت به فعالیت گروه‌های افراطی در شمال افغانستان و احتمال گسترش تهدیدهای امنیتی به کشورهای منطقه ابراز نگرانی کرده‌اند.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، نیز پیش‌تر گفته بود که گروه‌های تروریستی و افراطی در امتداد مرزهای تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان حضور دارند و برخی از این گروه‌ها در این مناطق اردوگاه‌های آموزشی ایجاد کرده‌اند.
سازمان پیمان امنیت جمعی یک ائتلاف امنیتی به رهبری روسیه است که شماری از کشورهای منطقه را در بر می‌گیرد. تاجیکستان به‌دلیل هم‌مرزی با افغانستان، یکی از کشورهای مهم در محاسبات امنیتی این سازمان به شمار می‌رود.
مسکو و کشورهای آسیای مرکزی بارها درباره احتمال گسترش فعالیت گروه‌های افراطی از خاک افغانستان به کشورهای همسایه هشدار داده‌اند. در همین حال، روسیه و شماری از کشورهای منطقه روابط نزدیکی با طالبان برقرار کرده‌اند.
روسیه تنها کشوری است که طالبان را به رسمیت شناخته است. مقام‌های طالبان نیز بارها تأکید کرده‌اند که اجازه نمی‌دهند از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده شود.
اتحادیه اروپا و پاکستان: تهدیدات افغانستان باید مهار شود
در دهمین دور گفت‌وگوهای سالانه ضدتروریسم پاکستان و اتحادیه اروپا در اسلام‌آباد، دو طرف با اشاره به پیامدهای امنیتی ناشی از وضعیت افغانستان، بار دیگر نسبت به فعالیت گروه‌های تروریستی در این کشور ابراز نگرانی کرده و بر ضرورت اقدام مؤثر هیأت حاکمه کابل تأکید کردند.
به گزارش ایراف، به نقل از منابع خبری پاکستانی، در جریان دهمین دور گفت‌وگوهای سالانه ضدتروریسم میان پاکستان و اتحادیه اروپا که در اسلام‌آباد برگزار شد، دو طرف با بررسی آخرین تحولات منطقه‌ای و جهانی، نسبت به تهدیدات امنیتی ناشی از وضعیت افغانستان ابراز نگرانی کردند.
این نشست با حضور مقام‌های ارشد ضدتروریسم دو طرف برگزار شد و محور اصلی آن، ارزیابی چشم‌انداز تهدیدهای تروریستی و راه‌های مقابله با آن بود.
اسلام‌آباد و بروکسل در این گفتوگوها ضمن محکومیت صریح تروریسم در همه اشکال آن، بر تعهد مشترک برای مقابله با شبکه‌های تروریستی تأکید کردند. اتحادیه اروپا همچنین حملات اخیر در پاکستان را محکوم کرده و با قربانیان این حملات ابراز همدردی نمود.
تمرکز دوباره بر افغانستان
این موضع‌گیری در حالی مطرح می‌شود که در بیانیه مشترک هشتمین گفتوگوی راهبردی دو طرف در خرداد گذشته نیز نسبت به حضور گروه‌های تروریستی در افغانستان هشدار داده شده و از هیأت حاکمه این کشور خواسته شده بود اقدامات مؤثر و قابل راستی‌آزمایی علیه این گروه‌ها انجام دهد.
در نشست اخیر نیز گرچه نامی از گروه خاصی برده نشده، اما پاکستان همواره تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) و گروه‌های تجزیه‌طلب بلوچ را که ادعا می‌کند مستقر در خاک افغانستان است؛ اصلی‌ترین تهدید علیه امنیت ملی خود معرفی کرده است.
این تمرکز مجدد بر افغانستان پس از آن صورت می‌گیرد که فرستاده ویژه اتحادیه اروپا در سفر اخیر خود به کابل نیز خواستار جلوگیری از فعالیت گروه‌های تروریستی و ممانعت از استفاده خاک افغانستان برای تهدید کشورهای دیگر شده بود.
افراط‌گرایی آنلاین و تهدیدهای نوظهور
در این نشست علاوه بر موضوع افغانستان، راه‌های مقابله با افراط‌گرایی آنلاین، تأمین مالی تروریسم، سوءاستفاده از فضای مجازی، منابع انرژی و زیرساخت‌های آبی توسط گروه‌های تروریستی و برخی بازیگران دولتی مورد بحث قرار گرفت.
دو طرف همچنین تجربه‌های موفق در مقابله با افراط‌گرایی و رادیکالیزه‌شدن آنلاین را با یکدیگر به اشتراک گذاشتند.
پاکستان و اتحادیه اروپا توافق کردند که همکاری‌های ضدتروریسم در مجامع بین‌المللی از جمله سازمان ملل تقویت شود و گفت‌وگوهای منظم و نهادی میان دو طرف ادامه یابد.
قرار است دور بعدی این گفتوگوها سال آینده در بروکسل برگزار شود.
واکنش‌های طالبان به ادعاهای مشابه در گذشته
این در حالی‌است که طالبان در واکنش به ادعاهای مشابه پاکستان و برخی کشورهای غربی، همواره این گزارش‌ها را «بی‌اساس» و «سیاسی» توصیف کرده‌اند و تأکید می‌کنند که «هیچ گروهی اجازه فعالیت مسلحانه علیه کشورهای دیگر از خاک افغانستان را ندارد».
سخنگویان طالبان در موارد متعدد اعلام کرده‌اند که «تحریک طالبان پاکستان یک مسئله داخلی پاکستان است» و کابل مسئولیتی در قبال آن نمی‌پذیرد.
طالبان همچنین بارها گفته‌اند که «امنیت افغانستان تأمین است» و کشورهای منطقه نباید «مشکلات داخلی خود را به افغانستان نسبت دهند».
با این حال، اسلام‌آباد این توضیحات را ناکافی دانسته و در ماه‌های گذشته بارها تأکید کرده که حملات مرگبار در خاک پاکستان «با برنامه‌ریزی و پشتیبانی عناصر مستقر در افغانستان» انجام شده است.
محورهای سفر آصف‌علی زرداری به برلین؛ رایزنی روسای جمهور پاکستان و آلمان درباره افغانستان و پناهجویان
رئیس‌جمهور پاکستان در جریان سفر رسمی خود به برلین و دیدار با همتای آلمانی‌اش، تحولات افغانستان، مسئله حضور شبه‌نظامیان و روند انتقال پناهجویان افغان را مورد بحث و بررسی قرار داد.
به گزارش ایراف، آصف‌علی زرداری، رئیس‌جمهور پاکستان که در چارچوب سفری رسمی و به مناسبت هفتادوپنجمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک میان دو کشور به آلمان رفته است، با فرانک‌والتر اشتاین‌مایر، رئیس‌جمهور این کشور دیدار کرد. این نخستین سفر یک رئیس‌جمهور پاکستان به برلین پس از ۲۳ سال به‌شمار می‌رود.
بر اساس بیانیه دفتر ریاست‌جمهوری پاکستان، مسئله افغانستان یکی از محورهای اصلی این گفتوگوها بود. در این دیدار، رئیس‌جمهور آلمان از همکاری پاکستان در روند تأیید هویت شماری از شهروندان افغان جهت انتقال به آلمان قدردانی کرد و برلین نیز از کمک‌های بشردوستانه اسلام‌آباد به مهاجرران افغان در دهه‌های گذشته تقدیر نمود.
با این حال، زرداری در این دیدار مدعی شد که اسلام‌آباد اجازه نخواهد داد از خاک افغانستان برای انجام حملات علیه پاکستان استفاده شود؛ وی در عین حال تأکید کرد که کشورش با مردم افغانستان هیچ‌گونه اختلافی ندارد.
این رایزنی‌ها در حالی انجام شده است که سیاست‌های مهاجرتی آلمان در قبال پناهجویان افغانِ منتظر در خاک پاکستان با سخت‌گیری شدید مواجه شده است. وزارت کشور آلمان پیش‌تر وعده‌های پذیرش پناهجویان را لغو کرده و در تازه‌ترین مورد، پس از بررسی مجدد پرونده‌های ده‌ها خانواده افغان در پاکستان، از صدور ویزا برای آنها خودداری کرده است.
معطلی پناهجویان در خاک پاکستان: هزاران شهروند افغان که پس از تحولات ۲۰۲۱ به امید انتقال به کشورهای غربی (از جمله آلمان، کانادا و آمریکا) به پاکستان پناه برده‌اند، ماه‌ها یا سال‌هاست در بلاتکلیفی به سر می‌برند و با چالش‌های اقامتی و حقوقی مواجهند.
استفاده ابزاری از کارت مهاجران: اسلام‌آباد بارها از حضور پناهجویان افغان به عنوان ابزاری در تعاملات دیپلماتیک و مالی با کشورهای غربی و نهادهای بین‌المللی استفاده کرده است؛ موضوعی که فشار مضاعفی را بر مهاجران تحمیل می‌کند.
کابل: کمک‌های بشردوستانه نباید تحت تأثیر مسائل سیاسی قرار گیرند
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «امیرخان متقی»، وزیر خارجه هیئت حاکمه افغانستان با «رباب فاطمه»، نماینده جدید دبیرکل سازمان ملل و رئیس هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، دیدار و درباره گسترش همکاری‌ها گفتگو کرد.
بر اساس بیانیه وزارت خارجه هیئت حاکمه افغانستان، دو طرف درباره رسیدگی به نیازهای بشردوستانه مهاجران بازگشته، هماهنگی در توزیع کمک‌ها و افزایش حمایت از پروژه‌های توسعه‌ای و زیربنایی افغانستان تبادل نظر کردند.
امیرخان متقی در این دیدار تأکید کرد که فعالیت‌های اقتصادی و کمک‌های بشردوستانه باید از مسائل سیاسی جدا نگه داشته شوند.
وی همچنین خواستار ارائه اطلاعات دقیق و معتبر در گزارش‌های سازمان ملل درباره افغانستان و هماهنگی بیشتر با نهادهای حکومت کابل شد.
همکاری در زمینه تغییرات اقلیمی، چالش‌های مرتبط با آب، روند دوحه، حمایت از بخش خصوصی و فعالیت گروه‌های کاری در زمینه مبارزه با مواد مخدر نیز از دیگر موضوعات مورد بحث در این دیدار بود.
یوناما پیش‌تر اعلام کرده بود که «رباب فاطمه»، رئیس جدید این نهاد، روز یکشنبه 26 مهرماه پس از ورود به کابل، به طور رسمی مأموریت خود را آغاز کرده است.
این دیدار در حالی انجام شده است که مقام‌های هیئت حاکمه افغانستان در روزهای اخیر از گزارش‌های سازمان ملل درباره وضعیت افغانستان انتقاد کرده‌اند. «عبدالغنی برادر»، معاون اقتصادی نخست‌وزیر حکومت کنونی افغانستان، پیش‌تر از یوناما خواسته بود دستاوردهای اقتصادی و امنیتی این کشور را نادیده نگیرد و گزارش‌های خود را بر اساس واقعیت‌های عینی منتشر کند.
عبدالله خنجانی، رئیس دفتر سیاسی و سخنگوی «جبهه مقاومت ملی افغانستان»، ادعا کرد طالبان با استقرار بی‌سابقه نیرو و ایجاد صدها پاسگاه در پنجشیر، این ولایت را به بزرگ‌ترین تهدید راهبردی خود می‌دانند و حتی «پنجشیری‌بودن» را جرم‌انگاری کرده‌اند.
به گزارش ایراف، عبدالله خنجانی روز سه‌شنبه ۲۸ مهر در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که هیچ منطقه‌ای در تاریخ افغانستان به اندازه پنجشیر تحت حاکمیت طالبان نظامی‌سازی و سرکوب نشده است.
به گفته او، طالبان در این ولایت حدود ۷۰۰ پاسگاه امنیتی بنا کرده‌اند و نزدیک به ۳۰ هزار نیرو را جابجا کرده‌اند؛ آماری که به ادعای او دو برابر نیروهای طالبان در مرزهای پاکستان است.
خنجانی تأکید کرد طالبان در کشتن پنجشیری‌ها «بدون هیچ احتیاط تاریخی و مصلحت وطن‌داری» عمل می‌کنند و این آرایش نظامی را «آغاز یک دشمنی بزرگ در تاریخ افغانستان» دانست.
او افزود که طالبان پنجشیر را بزرگ‌ترین تهدید راهبردی خود می‌دانند و هویت پنجشیری را به جرم سیاسی تبدیل کرده‌اند.
رئیس دفتر سیاسی «جبهه مقاومت ملی افغانستان» همچنین از آنچه «سکوت در برابر جنایات طالبان» خواند، انتقاد کرد و هشدار داد که این وضعیت پیامدهای سیاسی و نظامی جدی در آینده خواهد داشت.
او گفت: «امروز بسیاری در برابر جنایات طالبان در پنجشیر خاموش‌اند، اما فردا تاریخ حساب سیاسی و نظامی این جنایات را خواهد کرد.»
این ادعاها در حالی مطرح می‌شود که حکیم آغا، والی طالبان در پنجشیر، پیش‌تر تأیید کرده بود حضور طالبان در این ولایت بیش از دیگر مناطق است و آن را «مصلحتی برای حفظ نظام اسلامی و امنیت بیشتر» خوانده بود.
زمینه تاریخی
پنجشیر از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، هر از گاهی کانون مقاومت علیه این گروه بوده است.
پس از سقوط کابل، نیروهای امنیتی سابق و فرماندهان محلی در این ولایت گرد آمدند و «جبهه مقاومت ملی افغانستان» به رهبری احمد مسعود شکل گرفت.
طالبان با حملات گسترده مرکز و دره‌های پنجشیر را تصرف کردند، اما درگیری‌ها به ولایت‌های همجوار مانند بغلان و بدخشان نیز گسترش یافت.
پنجشیر در دوره نخست طالبان نیز کانون مقاومت بود؛ احمدشاه مسعود با تکیه بر موقعیت کوهستانی این دره توانست در برابر طالبان دهه ۷۰ خورشیدی ایستادگی کند و پنجشیر را به نماد مقاومت ملی افغانستان در برابر این گروه بدل سازد.
سخنگوی نخست‌وزیر انگلیس در واکنش به سخنان پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، که نقش ناتو در افغانستان را کم‌اهمیت خوانده بود، گفت این ادعا واقعیت ندارد و فداکاری صدها نظامی انگلیسی و هزاران خانواده متحدان ناتو نباید فراموش شود.
به گزارش ایراف، سخنگوی نخست‌وزیر انگلیس روز دوشنبه، اعلام کرد که اظهارات پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، درباره مشارکت محدود اعضای ناتو در جنگ افغانستان «نادرست» و «غیرقابل‌قبول» است.
هگست در سخنرانی خود در دانشگاه تنسی گفته بود که از میان ده‌ها کشور عضو ناتو، تنها پنج کشور نقش قابل‌توجهی در عملیات‌ها داشتند و در نهایت یک یا دو کشور درگیر عملیات جنگی بودند.
او حتی با لحنی تمسخرآمیز گفته بود که مخفف آیساف به معنای «من دیدم آمریکایی‌ها می‌جنگند» است.
سخنگوی نخست‌وزیر انگلیس در پاسخ به این ادعاها تأکید کرد: «واقعیت‌ها خود گویای نقش بریتانیا و متحدان ناتو در افغانستان است. بیش از ۴۵۷ نظامی انگلیسی جان خود را در این جنگ از دست دادند و هزاران خانواده بریتانیایی و متحدان دیگر قربانی شدند. این فداکاری‌ها در خدمت امنیت جمعی و در واکنش به حمله به یک متحد صورت گرفت و هرگز نباید کوچک شمرده شود.»
این واکنش لندن در حالی مطرح می‌شود که روابط فراآتلانتیک در سال‌های اخیر بارها تحت فشار قرار گرفته است.
دولت آمریکا در دوره‌های مختلف، به‌ویژه در زمان دونالد ترامپ، بارها نقش ناتو در افغانستان را کم‌رنگ جلوه داده و متحدان اروپایی را به «عقب‌نشینی از خط مقدم» متهم کرده است؛ مواضعی که همواره با واکنش تند اروپا روبه‌رو شده است.
افزون بر انگلیس، لهستان نیز به سخنان هگست واکنش نشان داد.
وزیر خارجه لهستان یادآور شد که ۴۴ نظامی لهستانی در ولایت غزنی جان باختند و بیش از ۳۳ هزار نظامی این کشور در افغانستان حضور داشتند.
او خطاب به وزیر جنگ آمریکا گفت: «این سخنان را به خانواده‌های سربازان ما بگویید.»
این در حالی‌است که بر اساس آمار رسمی، در مجموع بیش از ۱۱۰۰ نظامی غیرآمریکایی عضو ناتو در افغانستان کشته شدند، در حالی که آمریکا ۲۴۶۵ کشته داشت.
مقام‌های ارشد لهستان به اظهارات اخیر وزیر دفاع آمریکا مبنی بر کم‌اثر بودن نقش متحدان ناتو در جنگ افغانستان اعتراض کرده و نادیده گرفتن کشته‌شدگان نظامی این کشور را غیرقابل قبول دانستند.
به گزارش ایراف، رادوسواف سیکورسکی، وزیر امور خارجه لهستان، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس در واکنش به سخنان اخیر پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، از وی خواست تا این اظهارات را در برابر خانواده‌های ۴۴ نظامی کشته‌شده لهستانی در ولایت غزنی مطرح کند.
وزیر امور خارجه لهستان با تأکید بر اینکه نیروهای این کشور در یکی از دشوارترین ولایت‌های افغانستان ماموریت داشتند، خاطرنشان کرد که نادیده گرفتن نقش و قربانیان متحدان در این جنگ پذیرفتنی نیست.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، پیش‌تر در سخنرانی خود در جمع دانشجویان نظامی دانشگاه تنسی مدعی شده بود که از میان ۵۰ کشور عضو ائتلاف، تنها چند کشور محدود در عملیات‌های رزمی واقعی مشارکت داشتند. وی همچنین با اشاره به یک تعبیر رایج میان نظامیان آمریکایی ادعا کرد که عبارت اختصاری ایساف (ISAF) به معنای «من دیدم که آمریکایی‌ها می‌جنگند» تعبیر می‌شد.
در همین حال، یان گرابیتس، رئیس دفتر نخست‌وزیر لهستان، نیز به این سخنان واکنش نشان داد و تصریح کرد که متحدان ناتو نباید خون‌های ریخته‌شده در کنار یکدیگر را به تمسخر بگیرند.
بر اساس آمارهای رسمی، طی دو دهه حضور نیروهای خارجی در افغانستان، بیش از ۳۳ هزار نظامی و پرسنل دفاعی لهستان در این کشور خدمت کردند که در این میان ۴۳ نظامی و یک غیرنظامی لهستانی کشته و بیش از ۲۰۰ تن دیگر زخمی شدند. نیروهای لهستانی که از سال ۲۰۰۲ در قالب ائتلاف بین‌المللی در افغانستان حضور داشتند، در دوران اوج ماموریت خود با بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ سرباز مسئولیت امنیت ولایت غزنی را بر عهده داشتند.
میراث نبردهای سنگین در ولایت‌های ناامن: ولایت غزنی در جنوب‌شرقی افغانستان طی دو دهه حضور نیروهای خارجی، یکی از کانون‌های اصلی درگیری میان نیروهای ائتلاف و طالبان بود. مسئولیت امنیت این ولایت کلیدی در مسیر بزرگراه کابل – قندهار بر عهده نیروهای لهستانی قرار داشت که تلفات سنگین مالی و جانی برای ورشو به همراه داشت.
تنش بر سر سهم‌خواهی و تحقیر متحدان پس از خروج: خروج شتاب‌زده نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان در آگست ۲۰۲۱، انباشتی از انتقادات داخلی و منطقه‌ای را علیه واشنگتن شکل داد. اظهارات اخیر مقامات آمریکایی درباره کم‌اثر بودن نقش نیروهای اروپایی در ائتلاف، بار دیگر شکاف‌های عمیق میان واشنگتن و متحدان اروپایی ناتو را بر سر ارزیابی کارنامه ۲۰ ساله حضور در افغانستان آشکار ساخته است.
سازمان همکاری اسلامی در نشست دو روزه خود در بغداد که بدون حضور وزیر امور خارجه افغانستان برگزار شد، بر ادامه گفتوگو با مقام‌های طالبان درباره آموزش و اشتغال زنان و دختران تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار بین‌الملل دفاع‌پرس، «اسماعیل بن شیخ احمد» دبیرکل سازمان همکاری اسلامی، در نشست دو روزه این سازمان در بغداد، از ادامه گفتوگو با مقام‌های طالبان درباره حقوق زنان و دختران افغانستان با تکیه بر ارزش‌های اسلامی خبر داد.
شیخ احمد، همچنین بر حمایت از تأمین نیازهای بشردوستانه و اقتصادی مردم افغانستان تأکید کرد و گفت: این سازمان گفتوگوها با مقام‌های حاکم در افغانستان درباره دسترسی زنان و دختران به آموزش و اشتغال را ادامه خواهد داد.
در همین حال، هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه با اشاره به شرایط کشورهای منطقه از جمله افغانستان، خواستار اولویت دادن به چالش‌های این کشورها در جلسات سازمان همکاری اسلامی شد.
فیدان تأکید کرد که رسیدگی به مشکلات کشورهای منطقه، به دلیل ارتباط مستقیم آنها با امنیت منطقه‌ای، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
نشست دو روزه سازمان همکاری اسلامی در بغداد در شرایطی برگزار می‌شود که از وزیر امور خارجه افغانستان برای شرکت در نشست دعوت به عمل نیامد.
موضوع حقوق زنان و دختران، دسترسی به آموزش و اشتغال و همچنین نیازهای بشردوستانه مردم افغانستان از مسائل مهم مطرح در تعاملات منطقه‌ای و بین‌المللی درباره این کشور به شمار می‌رود.
حکمتیار از طرح کنفدراسیون افغانستان و پاکستان حمایت کرده بود
فضل‌محمود فضلی، رئیس اداره امور در نظام جمهوری و دستیار سابق اشرف‌غنی، در نوشته‌ای تازه مدعی شده است که گلبدین حکمتیار در سال ۱۹۸۹ میلادی، زمانی که وزیر خارجه حکومت موقت مجاهدین بود، از طرح ایجاد کنفدراسیون میان افغانستان و پاکستان حمایت کرده و حتی این ایده را به نام خود ثبت کرده بود.
به گزارش ایراف، فضل‌محمود فضلی در یادداشتی تازه، پرده از یکی از جنجالی‌ترین مواضع سیاسی گلبدین حکمتیار برداشته است.
او نوشته است که در سال ۱۹۸۹ میلادی، همزمان با سقوط قریب‌الوقوع حکومت دکتر نجیب‌الله، اسد درانی، رئیس وقت سازمان استخبارات پاکستان (آی‌اس‌آی)، طرحی را پیشنهاد کرده بود که بر اساس آن، افغانستان و پاکستان پس از تغییر قدرت، وارد یک کنفدراسیون مشترک می‌شدند.
به گفته فضلی، حکمتیار نه تنها از این طرح استقبال کرده، بلکه مدعی شده بود که پیشنهاد ایجاد کنفدراسیون میان دو کشور در اصل از سوی او مطرح شده است.
این ادعا، به روایت فضلی، در همان دوره به‌طور گسترده در نشریه‌های حزب اسلامی و رسانه‌های محلی پیشاور منتشر شد و بازتاب وسیعی یافت.
انتشار گسترده در رسانه‌های وابسته به حزب اسلامی
فضلی تأکید کرده است که اسناد موجود نشان می‌دهد این طرح در نشریه‌های حزب اسلامی افغانستان و رسانه‌های محلی پشاور به‌عنوان ابتکار حکمتیار تبلیغ می‌شد؛ اقدامی که به باور ناظران، نشان‌دهنده نزدیکی فکری و سیاسی او با اسلام‌آباد در آن دوره حساس تاریخی بود.
ادامه سیاست‌های میراث‌دار استعمار انگلیس
رئیس اداره امور در نظام جمهوری در بخش دیگری از نوشته‌اش تصریح کرده است که حکمتیار همچنان از سیاست‌ها و خواسته‌هایی پیروی می‌کند که ریشه در دوران استعمار انگلیس دارند.
به گفته فضلی، این رویکردها در طول دهه‌ها به‌عنوان ابزار نفوذ و سلطه منطقه‌ای باقی مانده و اکنون نیز در مواضع حکمتیار قابل مشاهده است.
افشای تازه فضل‌محمود فضلی درباره حمایت حکمتیار از طرح کنفدراسیون افغانستان و پاکستان، بار دیگر بحث‌های قدیمی درباره وابستگی‌های سیاسی و فکری رهبر حزب اسلامی را زنده کرده است؛ موضوعی که در تاریخ سیاسی افغانستان همواره با حساسیت و انتقاد گسترده همراه بوده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، واشنگتن‌پست گزارش داد شماری از مقام‌های کنونی و پیشین نظامی آمریکا انتظار دارند پنتاگون گزارش بررسی خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان را احتمالاً پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای (12 آبان) منتشر کند.
بر اساس این گزارش، برخی منابع احتمال می‌دهند گزارش شامل پیشنهادهایی برای اقدامات انضباطی علیه ژنرال‌های دخیل در روند خروج باشد. برخی منابع افزودند انتشار گزارش پیش از انتخابات ممکن است انگیزه‌های سیاسی نیز داشته باشد، با این حال، منابع دیگر تأکید می‌کنند زمان‌بندی نهایی انتشار گزارش هنوز روشن نیست.
«دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، در کارزار انتخاباتی سال 2024 بارها خروج مفتضحانه نیروهای آمریکایی از افغانستان را مورد انتقاد قرار داد و وعده داد افرادی را که در تصمیم‌گیری‌های دولت بایدن نقش داشتند را پاسخگو قرار دهد.
«پیت هگست»، وزیر جنگ آمریکا نیز دستور بررسی این روند را صادر کرده و گفته افراد دخیل در آن باید پاسخگو باشند.
این بررسی شامل مصاحبه با شماری از افسران ارشد نظامی است که بر بخش‌هایی از خروج نیروها و عملیات تخلیه پس از فروپاشی دولت سابق افغانستان نظارت داشتند. هگست در ماه اوت اعلام کرده بود گزارش کامل بررسی تا پایان سال جاری میلادی آماده خواهد شد.
«شان پارنل»، سخنگوی ارشد پنتاگون، مسئول نظارت بر این روند است و پیش‌تر گفته بود هدف از این اقدام تهیه گزارشی جامع و شفاف درباره رویدادهای اوت 2021 و شناسایی ناکامی‌های تصمیم‌گیری برای جلوگیری از تکرار چنین رویدادهایی است.
به نوشته واشنگتن‌پست، هنوز مشخص نیست دولت ترامپ چگونه ممکن است ژنرال‌های دخیل را پاسخگو کند. گزینه‌های احتمالی از فراخواندن افسران بازنشسته به خدمت برای رسیدگی انضباطی تا صدور توبیخ رسمی را در بر می‌گیرد. شماری از ژنرال‌هایی که در این بررسی با آنان مصاحبه شده، همچنان در خدمت هستند و سمت‌های مهمی دارند.
در مورد مسئولیت فروپاشی دولت سابق افغانستان و خروج نیروهای آمریکایی، دیدگاه‌های متفاوتی مطرح شده است. شماری از ژنرال‌های آمریکایی گفته‌اند پیش از خروج کامل نیروها درباره خطر فروپاشی دولت افغانستان هشدار داده بودند و توافق دوحه میان دولت نخست ترامپ و طالبان را از عوامل مهم این روند دانسته‌اند. در مقابل، مقام‌های دولت بایدن گفته‌اند توافق دولت ترامپ با طالبان گزینه‌های دولت بعدی را محدود کرده بود و از تصمیم بایدن برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در افغانستان دفاع کرده‌اند.
اتحادیه اروپا در نشست هیئت اجرایی یونسکو با ابراز نگرانی از وخامت وضعیت حقوق زنان و دختران در افغانستان، تأکید کرد که این کشور همچنان تنها نقطه جهان است که در آن دختران از آموزش رسمی بالاتر از کلاس ششم محروم‌اند؛ محدودیتی که بیش از ۲.۲ میلیون دختر را تحت تأثیر قرار داده است.
به گزارش ایراف، اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای رسمی که در نشست ۲۲۵ هیئت اجرایی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) ارائه شد، بار دیگر نسبت به ادامه محدودیت‌های طالبان بر حقوق زنان و دختران در افغانستان هشدار داد و خواستار لغو بی‌قیدوشرط این سیاست‌ها شد.
این اتحادیه اعلام کرده است که افغانستان تنها کشور جهان است که در آن دختران از آموزش عمومی پس از کلاس ششم محروم‌اند؛ وضعیتی که بنا بر ارزیابی‌های رسمی، بیش از ۲.۲ میلیون دختر را از حق اولیه تحصیل دور نگه داشته است.
در این بیانیه تأکید شده است که محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی طالبان، مشارکت زنان و دختران را در عرصه‌های اجتماعی، آموزشی و اقتصادی به‌شدت کاهش داده و حق آموزش، کار و آزادی رفت‌وآمد آنان را با چالش جدی مواجه کرده است.
اتحادیه اروپا همچنین از تلاش‌های یونسکو برای ایجاد مسیرهای جایگزین آموزشی برای زنان و دختران استقبال کرده، اما یادآور شده است که این برنامه‌ها ـ با وجود اهمیتشان ـ جایگزین آموزش رسمی، فراگیر و باکیفیت نیستند.
اتحادیه اروپا در ادامه به همکاری مشترک خود با یونسکو در سال ۲۰۲۵ اشاره کرده است؛ همکاری‌ای به ارزش ۴.۷ میلیون یورو که با هدف توانمندسازی اقتصادی زنان از طریق آموزش سواد و مهارت‌های حرفه‌ای در سطح جامعه اجرا شده است.
این اتحادیه همچنین بر ادامه حمایت از رسانه‌های مستقل افغانستان، نهادهای جامعه مدنی، مدافعان حقوق بشر و فعالان حوزه زنان تأکید کرده و نسبت به تهدیدهای فزاینده علیه میراث فرهنگی افغانستان، حفاری‌های غیرقانونی و قاچاق آثار تاریخی هشدار داده است.
در بخش دیگری از این گزارش، به روایت دختران افغان نیز اشاره شده است.
ام‌البنین حیدری، دانش‌آموزی که پیش از اعمال محدودیت‌ها در کلاس یازدهم تحصیل می‌کرده، گفته است: «شاید بتوانم در جایی دیگر ادامه تحصیل بدهم؛ اما برای دخترانی که در کلاس ششم یا بالاتر از آن از آموزش محروم شدند، این وضعیت بسیار دشوار است.»
این روایت، تصویری روشن از پیامدهای انسانی این سیاست‌ها ارائه می‌دهد.
با وجود پافشاری جامعه جهانی و کشورهای منطقه بر لغو ممنوعیت آموزش دختران، حکومت طالبان تاکنون هیچ توضیح رسمی تازه‌ای درباره زمان یا نحوه بازگشایی مدارس دخترانه ارائه نکرده است.
سخنگوی این گروه پیش‌تر گفته بود که موضوع آموزش دختران «در دست بررسی» قرار دارد، اما این توضیح تاکنون به تغییر عملی در سیاست‌ها منجر نشده است.
کابل: 43 میلیارد دلار در افغانستان سرمایه‌گذاری شده است
به گزارش دفتر منطقه‌ای خبرگزاری تسنیم، «نورالدین عزیزی»، وزیر صنعت و تجارت هیئت حاکمه افغانستان گفت از زمان ایجاد کمیته بین‌الوزارتی جلب و جذب سرمایه‌گذاری در شهریورماه 1402 تاکنون، به ارزش 43 میلیارد دلار در افغانستان سرمایه‌گذاری شده است. وی همچنین اظهار داشت که افغانستان سالانه حدود 11 میلیارد دلار واردات دارد که بخش عمده آن را ماشین‌آلات و مواد خام تشکیل می‌دهد.
وزیر صنعت و تجارت حکومت کابل در مراسم معرفی هزار فرصت سرمایه‌گذاری در 10 بخش اقتصادی افغانستان، گفت که حرکت این کشور به سوی صنعتی‌شدن آغاز شده است.
عزیزی حجم واردات افغانستان را نشان‌دهنده فرصت‌های گسترده برای سرمایه‌گذاری و گسترش تولید داخلی دانست و بر تکمیل زنجیره تأمین و تولید در داخل این کشور تأکید کرد.
وی افزود که این وزارتخانه برای تقویت تولید داخلی تلاش می‌کند و برنامه دارد هزار فرصت دیگر سرمایه‌گذاری را نیز تحلیل و ارزیابی کند.
وزیر صنعت و تجارت هیئت حاکمه افغانستان همچنین با تأکید بر تولید محصولات باکیفیت، استاندارد و با قیمت مناسب، گفت میزان مالیات بر عواید در افغانستان پایین است. بنابراین سرمایه‌گذاران می‌توانند تا در بخش‌های مختلفی سرمایه‌گذاری کنند که این کشور به آنها نیاز دارد.
بر اساس گزارش‌ها، کمیته بین‌الوزارتی جلب و جذب سرمایه‌گذاری با هدف تسهیل و تقویت سرمایه‌گذاری در افغانستان ایجاد شده است. حکومت کنونی افغانستان در تلاش است با جذب سرمایه و گسترش تولید داخلی، وابستگی این کشور به واردات را کاهش دهد.
ایران، کشورهای آسیای مرکزی، چین، امارات و هند از مهم‌ترین شرکای تجاری افغانستان طالبان به شمار می‌روند.با این حال، آمار اعلام‌شده درباره 43 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری از سوی وزیر صنعت و تجارت هیئت حاکمه افغانستان ارائه شده و جزئیاتی درباره بخش‌های دریافت‌کننده این سرمایه، میزان سرمایه‌گذاری عملی‌شده و منابع تأمین آن در اظهارات مشخص نشده است.
مقام‌های وزارت انرژی ترکمنستان اعلام کردند که با تکمیل پروژه انتقال برق کرکی–کابل، امکان انتقال تا ۸۰۰ مگاوات برق به افغانستان فراهم خواهد شد و بخش دشت‌الوان–ارغندی این طرح در خرداد ۱۴۰۶ به بهره‌برداری می‌رسد.
به گزارش ایراف، مراد آرتیکوف، رئیس اداره پروژه‌های بین‌المللی انتقال برق در وزارت انرژی ترکمنستان، در کنفرانس بین‌المللی نفت و گاز ترکمنستان ۲۰۲۶ در عشق‌آباد خبر داد که کشورش در حال اجرای طرح‌های فرامرزی انتقال برق است؛ طرح‌هایی که هدف آن افزایش صادرات انرژی به افغانستان و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای عنوان شده است.
به گفته او، پروژه کرکی–کابل با ظرفیت ولتاژ ۵۰۰ کیلوولت و طول بیش از ۷۰۰ کیلومتر، یکی از مهم‌ترین طرح‌های زیربنایی ترکمنستان در حوزه انرژی محسوب می‌شود.
آرتیکوف افزود که بخش شبرغان–دشت‌الوان این پروژه در ماه‌های آینده تکمیل خواهد شد و بخش دشت‌الوان–ارغندی در ولایت کابل نیز طبق برنامه در خرداد ۱۴۰۶ به بهره‌برداری سپرده خواهد شد.
این مقام ترکمنستانی تأکید کرد که با تکمیل پروژه، از نظر فنی امکان انتقال تا ۸۰۰ مگاوات برق به افغانستان فراهم می‌شود؛ ظرفیتی که می‌تواند در تأمین نیازهای برق کابل و کاهش فشار بر شبکه داخلی نقش تعیین‌کننده داشته باشد.
آرتیکوف همچنین به پروژه بزرگ ترکمنستان–افغانستان–پاکستان (تاپ) اشاره کرد و گفت تاکنون بیش از ۵۰ سند همکاری میان کشورهای دخیل و سرمایه‌گذاران امضا شده است.
او افزود که نقشه راه ادامه کار این پروژه در خاک افغانستان به‌زودی میان وزارت انرژی ترکمنستان و وزارت انرژی و آب افغانستان نهایی خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد که توسعه زیرساخت‌های انتقال برق میان کشورها نه‌تنها صادرات انرژی را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند به بهبود سطح زندگی مردم، رشد صنایع، گسترش خدمات اجتماعی و تقویت اقتصاد منطقه کمک کند.
گام تازه در توسعه ترانزیت منطقه‌ای؛ آغاز به‌کار خط مستقیم ریلی شاندونگ – حیرتان
نخستین قطار ویژه باری مستقیم از استان «شاندونگ» چین به مقصد بندر مرزی «حیرتان» در شمال افغانستان حرکت خود را آغاز کرد؛ اقدامی که نشان‌دهنده گامی کلیدی در راستای تسهیل مبادلات تجاری و کاهش هزینه‌های ترانزیتی میان دو کشور است.
به گزارش ایراف، به نقل از رسانه چینی «شین‌هوانگه»، این قطار باری حامل محموله‌ای از کالاهای تجاری به ارزش تقریبی ۸ میلیون یوان شامل محصولات نساجی، مواد اولیه شیمیایی، ابزارآلات و ماشین‌آلات ساختمانی تولیدشده در شهر «لینیی» است.
بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، این محموله پس از عبور از خاک قزاقستان و ازبکستان، از طریق گذرگاه مرزی «ترمذ» وارد خاک افغانستان شده و پس از طی مسافتی ۲۰ روزه به بندر استراتژیک حیرتان در ولایت بلخ خواهد رسید.
تا پیش از راه‌اندازی این مسیر مستقیم ریلی، صادرات و انتقال کالاهای تجاری از استان شاندونگ چین به مقصد افغانستان عمدتاً از طریق مسیرهای جاده‌ای یا ترکیبی (جاده‌ای-ریلی) صورت می‌گرفت. این مدل از حمل‌ونقل نه تنها هزینه‌های مالی سنگینی را به فعالان اقتصادی تحمیل می‌کرد، بلکه زمان تحویل کالا نیز غیرقابل پیش‌بینی بود.
مقام‌های تجاری چین تأکید دارند که عملیاتی شدن این خط آهن اختصاصی، علاوه بر کاهش قابل توجه هزینه‌های ترانزیت و افزایش امنیت زنجیره تأمین، موجب رونق و تسهیل بیشتر روابط بازرگانی میان شرق چین و بازار افغانستان خواهد شد.
تحلیلگران حوزه ترانزیت منطقه بر این باورند که بهره‌برداری از این کریدور جدید ریلی می‌تواند جایگاه بندر حیرتان را به عنوان یکی از مبادی اصلی واردات کالاهای صنعتی به افغانستان بیش از پیش تقویت کند.
ترکمنستان در تازه‌ترین گزارش اعلام کرد که ساخت بخش نخست خط لوله تاپی از سرحدآباد تا هرات حدود ۸۰ درصد پیش رفته و این کشور آماده است انتقال گاز به افغانستان را آغاز کند. با وجود این پیشرفت، ادامه مسیر تا پاکستان و هند همچنان به شرایط سیاسی، امنیتی و اجرایی این کشورها وابسته است.
به گزارش ایراف، ترکمنستان در آستانه برگزاری سی‌ویکمین کنفرانس بین‌المللی نفت و گاز این کشور در عشق‌آباد، اعلام کرده است که ساخت بخش نخست خط لوله گاز تاپی در مسیر «سرحدآباد–هرات» با سرعت ادامه دارد و اکنون حدود ۸۰ درصد این بخش تکمیل شده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی شرکت دولتی ترکمن‌گاز، این بخش که ۱۵۳ کیلومتر طول دارد، قرار است تا پایان سال ۲۰۲۶ آماده بهره‌برداری شود و نخستین محموله گاز ترکمنستان به هرات برسد.
طبق داده‌های منتشرشده در رسانه‌های منطقه‌ای، تاکنون بیش از ۱۲۲ کیلومتر از این مسیر جوش‌کاری و نصب شده و ۷۱ کیلومتر نیز دفن شده است؛ رقمی که نسبت به ارزیابی‌های ماه‌های گذشته، نشان‌دهنده دو برابر شدن سرعت کار است.
این پیشرفت‌ها در حالی ثبت شده که ترکمنستان همزمان در حال توسعه زیرساخت‌های جانبی از جمله خط برق ۵۰۰ کیلوولت و مسیر ریلی تورغندی است.
در افغانستان نیز مقام‌های وزارت معادن و نفت طالبان می‌گویند کار در هرات با شدت ادامه دارد.
به گفته سخنگوی این وزارت، تاکنون ۱۱۶ کیلومتر از خط لوله در خاک افغانستان نصب شده و ۱۳۵ کیلومتر دیگر آماده اجراست.
این وزارت تأکید دارد که کار لوله‌گذاری در هرات تا زمستان سال جاری تکمیل خواهد شد و همزمان مذاکرات با سرمایه‌گذاران برای ساخت شبکه‌های توزیع گاز در شهر هرات ادامه دارد.
پروژه تاپی که قرار است سالانه ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز ترکمنستان را از مسیر افغانستان به پاکستان و هند منتقل کند، یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های انرژی منطقه‌ای به شمار می‌رود.
منبع اصلی تأمین گاز این پروژه، میدان عظیم گالکینیش است که ذخایر آن بیش از ۲۷ تریلیون متر مکعب برآورد شده و مرحله چهارم توسعه آن با مشارکت شرکت ملی نفت و گاز چین (CNPC) در سال ۲۰۲۶ آغاز شده است.
با وجود پیشرفت چشمگیر در بخش افغانستان، انتقال گاز تا پاکستان و هند همچنان با ابهام روبه‌روست.
مقام‌های ترکمن‌گاز می‌گویند که اولویت سال ۲۰۲۷، ساخت بخش دوم خط لوله از هرات تا مرز پاکستان خواهد بود، اما زمان دقیق آغاز صادرات به جنوب آسیا هنوز مشخص نیست.
این در حالی است که روابط طالبان و پاکستان از اوایل سال ۲۰۲۶ به‌دلیل درگیری‌های مرزی و حملات هوایی اسلام‌آباد، بحرانی شده و گذرگاه‌های اصلی دو کشور بارها بسته شده است؛ موضوعی که می‌تواند بر زمان‌بندی اجرای تاپی اثر بگذارد.
ترکمنستان همزمان اعلام کرده که در پی گسترش مسیرهای صادرات گاز به شرق، جنوب و غرب است.
بر اساس گزارش‌های رسمی، از آغاز فعالیت خط لوله ترکمنستان–چین در دسامبر ۲۰۰۹ تا اول اکتبر ۲۰۲۶، بیش از ۴۷۷ میلیارد متر مکعب گاز از این مسیر صادر شده است؛ رقمی که جایگاه ترکمنستان را به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی تأمین انرژی در آسیای مرکزی تثبیت می‌کند.
کارشناسان انرژی معتقدند که تکمیل تاپی می‌تواند افغانستان را به یکی از مسیرهای مهم ترانزیت انرژی در منطقه تبدیل کند و درآمدهای قابل توجهی برای این کشور به همراه داشته باشد.
با این حال، آینده پروژه همچنان به مجموعه‌ای از عوامل سیاسی، امنیتی و مالی وابسته است؛ از ثبات داخلی افغانستان گرفته تا همکاری عملی پاکستان و هند و تأمین مالی پایدار پروژه.
تنش شدید پاکستان و طالبان و همچنین تنش ریشه‌دار هند و پاکستان آینده این پروژه بلندپروازانه را با ابهام جدی مواجه ساخته است.
منابع محلی و دیپلماتیک در بامیان گزارش داده‌اند که یک کارمند افغان سازمان ملل روز چهارشنبه ۲۹ مهر هدف تیراندازی قرار گرفته، اما این رویداد امنیتی بدون آسیب جسمی برای او پایان یافته است.
به گزارش ایراف، منابع مطلع در بامیان اعلام کرده‌اند که این کارمند سازمان ملل هنگام تردد با خودرو سازمانی، هدف تیراندازی قرار گرفته و گلوله شیشه پیش‌روی خودرو را شکافته است.
تصاویر رسیده از محل نیز نشان می‌دهد که اثر برخورد یک گلوله در شیشه جلوی وسیله نقلیه دیده می‌شود؛ خودرویی که بنا بر اطلاعات موجود، حامل این کارمند افغان سازمان ملل بوده است.
منابع دیپلماتیک به رسانه‌ها گفته‌اند که سازمان ملل در حال بررسی جزئیات این رویداد امنیتی است و بر اساس آخرین اطلاعات، فرد هدف قرارگرفته «از نظر جسمی آسیب ندیده» و در سلامت کامل است.
این منابع تأکید کرده‌اند که حادثه در محدوده شهری بامیان رخ داده و بررسی‌های امنیتی در سطح محلی و سازمانی ادامه دارد.
طبق اطلاعات اولیه، فرد هدف تیراندازی یک کارمند افغان سازمان ملل بوده است.
هنوز مشخص نیست این تیراندازی با انگیزه شخصی، امنیتی یا تهدیدهای مرتبط با فعالیت‌های سازمان ملل در افغانستان صورت گرفته است.
تا لحظه تنظیم این خبر، هیچ‌یک از مقام‌های طالبان و دفتر سازمان ملل در افغانستان (یوناما) درباره این رویداد امنیتی اظهار نظر رسمی نکرده‌اند و انتظار می‌رود با تکمیل بررسی‌ها، جزئیات بیشتری منتشر شود.
مناقشه مسکن در کابل؛ وزارت شهرسازی طالبان دستور تخلیه ۵۲۱ آپارتمان شهرک شیخ زاید را صادر کرد
وزارت شهرسازی حکومت طالبان از قطعی شدن روند بازپس‌گیری ۵۲۱ باب آپارتمان در شهرک شیخ زاید کابل خبر داد و به مالکانی که نتوانسته‌اند اقساط معوقه خود را تسویه کنند، هشدار داد تا واحدهای مسکونی را تخلیه کنند.
به گزارش ایراف، این وزارتخانه روز پنج‌شنبه پس از پایان مهلت تعیین‌شده برای پرداخت اقساط اعلام کرد که تصمیم استرداد این واحدها قطعی و غیرقابل بازگشت است و ساکنان باید خانه‌ها را تحویل دهند. بر اساس این اطلاعیه، تدابیر اجرایی برای تخلیه این آپارتمان‌ها فراهم شده و از مالکان خواسته شده است برای دریافت مبالغ پرداختی پیشین خود به نهادهای مربوطه مراجعه کنند.
از سوی دیگر، گزارش‌ها حاکی از آن است که نمایندگان ساکنان این شهرک طی ماه‌های گذشته تلاش کرده‌اند با مراجعه به نهادهای محلی و شورای علما، زمان بیشتری برای پرداخت اقساط دریافت کنند؛ اما این درخواست‌ها بی‌نتیجه مانده است. ساکنین این شهرک می‌گویند که برخلاف ادعاهای مطرح‌شده مبنی بر تعلق این خانه‌ها به مقام‌های حکومت پیشین، بیشتر ساکنان کنونی را خانواده‌های عادی، افراد دارای معلولیت و بازماندگان کارمندان دولت تشکیل می‌دهند که به دلیل شرایط دشوار اقتصادی توان پرداخت یکجای اقساط را ندارند.
شهرک شیخ زاید در منطقه قصبه کابل با کمک مالی امارات متحده عربی و با مجموع ۳۳۳۰ آپارتمان در دوره جمهوریت برای اسکان افراد دارای معلولیت و خانواده‌های نیازمند ساخته شده بود؛ اما طی ماه‌های اخیر، مناقشه بر سر پرداخت نشدن اقساط مالی این پروژه میان ساکنان و نهادهای دولتی بالا گرفته است.
تصرف و دولتی‌سازی شهرک‌های بخش خصوصی و عمومی: وزارت شهرسازی و کمیسیون بازخواست املاک حکومت طالبان پیش از این نیز اقداماتی مشابه را در زمینه لغو مالکیت یا بازپس‌گیری واحدهای مسکونی در شهرک‌هایی مانند «امید سبز»، «شهرک امارات» و پروژه‌های مسکونی قصبه کلید زده بودند. در این اقدامات، مسائلی چون بدهی‌های معوقه، غصب زمین‌های دولتی در دوران جمهوریت یا وابستگی مالکان اولیه به مقامات حکومت پیشین به عنوان دلایل اصلی اعلام شده است.
تشدید بازرسی و تخلیه اجباری ملک‌های معوق: در طی ماه‌های اخیر، کمیسیون‌های استرداد زمین‌های غصب‌شده و وزارتخانه‌های مربوطه با صدور ضرب‌الاجل‌های کوتاه، روند بازپس‌گیری و بازگرداندن املاک به دارایی‌های عمومی را سرعت بخشیده‌اند؛ تصمیم‌هایی به دلیل عدم در نظر گرفتن توان مالی طبقات آسیب‌پذیر و شرایط بحرانی معیشتی، نگرانی‌های گسترده‌ای در میان شهروندان کابل ایجاد کرده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «عبدالله عزیزوف»، رئیس اداره توسعه صنعت طبی و داروسازی ازبکستان با «تاج‌الدین اویواله»، نماینده صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل در افغانستان (یونیسف) و «جفری ایجومبا»، معاون نماینده یونیسف در ازبکستان، دیدار کرد.
در این نشست، درباره تأمین دارو از شرکت‌های داروسازی ازبکستان برای افغانستان، رعایت معیارهای بین‌المللی کیفیت، شیوه خرید دارو و امکان امضای قراردادهای همکاری گفتگو شده است.
نمایندگان یونیسف همچنین از شهرک داروسازی در حال ساخت در منطقه تاشکند و دانشگاه فنی داروسازی ازبکستان بازدید کرده‌اند. با این حال، هنوز زمان مشخصی برای آغاز انتقال دارو از این کشور به افغانستان اعلام نشده است.
پیش از توقف تجارت با پاکستان، بیش از 70 درصد داروی مورد نیاز افغانستان از این کشور وارد می‌شد. بسته‌شدن گذرگاه‌های مرزی و توقف واردات داروهای پاکستانی، به کمبود برخی داروهای ضروری و افزایش قیمت آنها در بازار افغانستان منجر شده است.
هیئت حاکمه افغانستان در آبان ماه سال گذشته از بازرگانان خواسته بود تجارت دارو با پاکستان را متوقف کنند و برای واردات از مسیرهای جایگزین اقدام کنند. مقامات کابل همچنین در 20 بهمن 1404 واردات داروهای پاکستانی را به‌طور کامل ممنوع کردند؛ تصمیمی که پس از افزایش تنش‌های مرزی و بسته‌شدن مسیرهای تجاری میان پاکستان و افغانستان اتخاذ شد.
حکومت کنونی افغانستان پیش‌تر برای جبران کمبود دارو با کشورهای هند، ایران نیز گفتگو کرده بود. با وجود این تلاش‌ها، گزارش‌ها حاکی از آن است که کمبود برخی داروهای ضروری و افزایش قیمت‌ها همچنان از مشکلات بازار داروی افغانستان است.
اخراج مهاجران افغان از اروپا؛ فرانسه نیز گفتوگو با طالبان را تأیید کرد
وزارت خارجه فرانسه تأیید کرده است که برای تسهیل بازگرداندن مستقیم شماری از شهروندان افغانِ فاقد اقامت یا افراد «خطرناک»، وارد گفت‌وگوهای فنی با طالبان شده؛ اقدامی که در چارچوب تصمیم‌های قضایی و تعهدات بین‌المللی پاریس انجام می‌شود و شامل پناهجویان و زنان نخواهد بود.
به گزارش ایراف، وزارت امور خارجه فرانسه اعلام کرده است که این کشور گفت‌وگوهای فنی با طالبان را با هدف تسهیل بازگرداندن مستقیم برخی شهروندان افغان آغاز کرده است؛ افرادی که یا مدرک اقامت ندارند یا از سوی نهادهای امنیتی فرانسه «خطرناک تلقی می‌شوند».
تأکید بر چارچوب حقوقی و تعهدات بین‌المللی
به گفته وزارت خارجه فرانسه، تمامی اقدامات در چارچوب تصمیم‌های مراجع قضایی ذی‌صلاح از جمله شورای دولتی فرانسه و دادگاه اروپایی حقوق بشر انجام می‌شود.
این وزارتخانه تأکید کرده است که بازگرداندن مستقیم شهروندان افغان مطابق با تعهدات بین‌المللی پاریس خواهد بود و هدف اصلی آن تضمین امنیت شهروندان فرانسه است.
فرانسه همچنین ادعا کرده که «تحت هیچ شرایطی، پناهجویان یا زنان به افغانستان بازگردانده نخواهند شد».
ابهام درباره حضور احتمالی طالبان در پاریس
در روزهای گذشته گزارشی منتشر شده بود مبنی بر اینکه فرانسه و چند کشور اروپایی در حال بررسی راه‌هایی برای تسهیل اخراج افغان‌ها با همکاری طالبان هستند و حتی احتمال حضور نمایندگان طالبان در پاریس مطرح شده بود.
وزارت خارجه فرانسه در پاسخ خود در این‌باره توضیحی ارائه نکرده است.
هشدار نهادهای حقوق بشری
در همین حال، سازمان دیدبان حقوق بشر هشدار داده است که بازگرداندن اجباری افغان‌ها می‌تواند آنان را در معرض آزار، شکنجه و نقض جدی حقوق بشر قرار دهد.
این سازمان تأکید کرده که مقام‌های فرانسوی تاکنون ضمانت مشخصی برای حفاظت از افراد در معرض خطر، ارائه نکرده‌اند.
زمینه سیاسی و سابقه همکاری‌های مشابه
فرانسه از زمان بازگشت طالبان به قدرت در مرداد ۱۴۰۰ این گروه را به‌عنوان حکومت افغانستان به رسمیت نشناخته و سفارت خود در کابل را نیز بازگشایی نکرده است.
مقدمات تردد نخستین قطار تجاری افغانستان ــ ترکیه فراهم شد
به گزارش بازار، مصطفی رضایی، مدیر عامل کنسرسیوم توسعه ریلی افغانستان اظهار کرد: مطابق برنامه‌ریزی صورت گرفته این قطار یکسره و بدون توقف، هر هفته یکبار از هرات به خواف (تربت حیدریه) و سپس از طریق شبکه ریلی کشور و پایانه مرزی رازی (آذربایجان غربی) وارد ترکیه شده و از طریق شهر «وان» به بندر «مرسین» در حاشیه دریای مدیترانه می‌رسد.
مدیر عامل کنسرسیوم توسعه ریلی افغانستان بیان کرد: حدود ۲ سال قبل چند قطار باری به صورت آزمایشی در مسیر ترکیه به افغانستان تردد داشتند، اما این روند ادامه پیدا نکرد.
وی بیان کرد: لوکوموتیو این قطار باری ایرانی و واگن ها اروپایی است و مدیریت تردد این قطار تجاری توسط کنسرسیوم توسعه ریلی افغانستان (ایران) انجام می شود.
رضایی از تردد و راه اندازی رسمی قطار تجاری افغانستان -ترکیه در آینده نزدیک خبر داد و گفت: در حال حاضر ماهانه حدود ۱۰۰ هزار تن کالا از طریق خط آهن خواف-هرات به افغانستان ارسال می شود.
سخنگوی دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل در کابل(اوچا) اعلام کرد که حدود ۱۶ میلیون نفر در افغانستان با وجود بهبود محصولات کشاورزی، همچنان توان خرید غذای کافی را ندارند و بحران گرسنگی پیش از زمستان رو به تشدید است.
به گزارش ایراف، دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد اوچا اعلام کرده است که نزدیک به ۱۶ میلیون نفر در افغانستان با گرسنگی شدید روبه‌رو هستند و ۳.۴ میلیون نفر از آنان در وضعیت اضطراری قرار دارند.
اولگا چرویکو، سخنگوی اوچا، روز گذشته در نشست خبری کابل گفت که با وجود برداشت بهتر محصولات کشاورزی، «میلیون‌ها خانواده هنوز توان خرید غذای کافی را ندارند.»
چرویکو که به‌تازگی از مناطق جنوبی و شمال‌شرقی افغانستان بازدید کرده، تأکید کرد: «ممکن است محصولات بیشتر باشد و بازارها پر از مواد غذایی؛ اما خانواده‌ها همچنان گرسنه می‌مانند.»
او افزود که مشکل تنها کمبود غذا نیست، بلکه بیکاری، درآمد ناکافی و دسترسی محدود به خدمات اساسی، توان خانواده‌ها را برای تأمین نیازهای اولیه زندگی از بین برده است.
به گفته او، سال‌ها جنگ، بحران‌های اقتصادی و شوک‌های پی‌درپی، تاب‌آوری خانواده‌ها را به‌شدت کاهش داده و پشت آمار میلیون‌ها گرسنه، «کودکانی قرار دارند که والدین‌شان توان خرید غذای مغذی را ندارند.»
چرویکو با تأکید بر اینکه کمک‌های بشردوستانه «جان انسان‌ها را نجات می‌دهد اما جایگزین کار و خدمات عمومی نمی‌شود»، خواستار سرمایه‌گذاری پایدار در کشاورزی، اقتصاد روستایی، بازارهای محلی، اشتغال، آبرسانی و خدمات بهداشتی شد و بر ضرورت ایجاد فرصت‌های اقتصادی برای زنان تأکید کرد.
او هشدار داد که جامعه جهانی باید پیش از فرارسیدن زمستان اقدام کند؛ «نه زمانی که خانواده‌ها همه راه‌های تأمین زندگی خود را از دست داده باشند.»
همزمان، سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد(فائو) و برنامه جهانی غذا در گزارش مشترکی پیش‌بینی کرده‌اند که در زمستان پیش‌رو ۱۹.۲ میلیون نفر، معادل ۳۸ درصد جمعیت افغانستان، با ناامنی شدید غذایی روبه‌رو خواهند شد و پنج میلیون نفر از آنان در وضعیت اضطراری قرار می‌گیرند.
براساس این گزارش، ولایت‌های بدخشان، بادغیس، دایکندی، غور، سمنگان، سرپل و مناطق روستایی غزنی بیشترین آسیب را خواهند دید.
این دو نهاد هشدار داده‌اند که موارد سوءتغذیه حاد در سال ۲۰۲۷ حدود ۱۰ درصد افزایش خواهد یافت و به چهار میلیون مورد می‌رسد؛ یک‌چهارم این موارد «شدید و تهدیدکننده زندگی» خواهد بود.
در گزارش مشترک فائو و برنامه جهانی غذا آمده است که با وجود بارندگی مناسب و بهبود محصولات کشاورزی، بیکاری گسترده، افزایش هزینه‌های زندگی، کاهش کمک‌های بین‌المللی و بازگشت بیش از ۱.۲ میلیون مهاجر از ایران و پاکستان، فشار بر خانواده‌های آسیب‌پذیر را افزایش داده است.
جان آیلیف، رئیس برنامه جهانی غذا در افغانستان، هشدار داده که «همزمان با افزایش گرسنگی و سوءتغذیه، منابع کمک‌رسانی رو به کاهش است.»
او تأکید کرده که هنوز فرصت جلوگیری از وخیم‌ترشدن بحران وجود دارد، «اما این فرصت به‌سرعت در حال از دست رفتن است.»
فائو و برنامه جهانی غذا خواستار تأمین فوری بودجه برای کمک‌های غذایی، حمایت از کشاورزان و درمان سوءتغذیه شده‌اند تا کمک‌ها پیش از آغاز سرمای شدید زمستان به خانواده‌های نیازمند برسد.
گزارش‌های تازه از افغانستان نشان می‌دهد که با کاهش شدید حمایت‌های بین‌المللی و محدودیت‌های اعمال‌شده بر آموزش و کار زنان، نظام درمانی این کشور در یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های خود قرار گرفته و تنها در سال ۱۴۰۵ خورشیدی حدود ۱۵۰ مرکز درمانی تعطیل یا تعلیق شده است.
به گزارش ایراف، به نقل از رادیو آزادی، ساختار بهداشت و درمان افغانستان که طی دهه‌ها جنگ، ناامنی و کاهش کمک‌های جهانی آسیب دیده، اکنون با موج بازگشت مهاجران و کمبود پزشکان ـ به‌ویژه پزشکان زن ـ در وضعیت شکننده‌تری قرار گرفته است.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده که از آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی تاکنون حدود ۱۵۰ مرکز درمانی به دلیل کمبود بودجه تعطیل یا فعالیت‌شان متوقف شده و این روند دسترسی میلیون‌ها شهروند افغان به خدمات درمانی را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است.
یکی از شهروندان ولایت قندوز در یک مصاحبه، وضعیت مرکز درمانی محل زندگی خود را چنین توصیف کرده است: «در منطقه ما کلینیک هست، اما امکانات ندارد. وقتی مراجعه می‌کنیم، می‌گویند دارو نیست. چون از مرکز قندوز دور هستیم، راه هم خراب است. اگر مریض عاجل داشته باشیم، رساندنش به قندوز بسیار دشوار است و در مسیر جان می‌دهد.»
شهروند دیگری از شهرستان تاله‌وبرفک ولایت بغلان نیز از نبود امکانات اولیه درمانی خبر داده است: «در منطقه ما شفاخانه(بیمارستان) مجهز وجود ندارد. مرکز درمانی هست، اما دکتر مجرب و کارکن فعال ندارد.»
با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان در مرداد ۱۴۰۰، کمک‌های جامعه جهانی به بخش بهداشت این کشور محدود شد.
همزمان، شکایت بیماران از کیفیت پایین خدمات در برخی بیمارستان‌های خصوصی و هزینه‌های بالای درمان، وزارت بهداشت حکومت طالبان را واداشته تا ارزیابی و درجه‌بندی این مراکز را آغاز کند.
این وزارتخانه در پیامی در شبکه ایکس اعلام کرده که از میان ۱۱۵ بیمارستان خصوصی ارزیابی‌شده، تنها دو بیمارستان در «رده الف»، ۹ بیمارستان در «رده ب» و ۳۹ بیمارستان در «رده ج» قرار گرفته‌اند.
طالبان درباره معیارهای این درجه‌بندی توضیح دقیقی ارائه نکرده‌اند، اما کارشناسان حوزه درمان و فعالان حقوق بشر تأکید می‌کنند که صرف توجه به تجهیزات و شاخص‌های فنی نمی‌تواند تصویر واقعی از وضعیت خدمات درمانی در افغانستان ارائه دهد.
صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) نیز هشدار داده که با ادامه ممنوعیت آموزش و کار زنان، افغانستان تا سال ۲۰۳۰ با کمبود ۲۰ هزار معلم زن و ۵۴۰۰ کارمند درمانی زن روبه‌رو خواهد شد؛ کمبودی که می‌تواند بحران بهداشت و آموزش در این کشور را به مرحله‌ای غیرقابل کنترل برساند.
در مراسم رونمایی از کتاب هبت‌الله آخوندزاده رهبر طالبان، احمد حقانی، سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، حکومت این گروه را «خلافت اسلامی» توصیف کرد و گفت اولویت طالبان دین است نه اقتصاد؛ اظهاراتی که در میانه بحران معیشتی و فقر فراگیر مردم افغانستان مطرح شد.
به گزارش ایراف، مراسم معرفی کتاب تازه منتشرشده هبت‌الله آخوندزاده با عنوان «عقیده اهل سنت و جماعت» شامگاه دوشنبه ۲۸ مهر در محوطه رادیو تلویزیون ملی افغانستان در کابل برگزار شد؛ برنامه‌ای که به‌صورت زنده از رسانه دولتی تحت کنترل طالبان پخش شد.
سخنرانان این مراسم بر ضرورت معرفی گسترده کتاب و ترویج آموزه‌های آن در جامعه تأکید کردند.
کتاب یادشده به زبان پشتو و در قالب پنج فصل و ۱۷۴ صفحه منتشر شده و مقام‌های طالبان اعلام کرده‌اند که قرار است نسخه‌های فارسی، ازبکی و ترکمنی آن نیز چاپ شود.
شیر احمد حقانی در سخنان خود اداره طالبان را «خلافت اسلامی» خواند و گفت جامعه باید مسائل دینی را در صدر قرار دهد و اقتصاد و تأمین غذای مردم در «درجه دوم اهمیت» قرار دارند.
او با اشاره به نگرانی‌های گسترده درباره وضعیت اقتصادی افغانستان گفت هدف اصلی «شناخت یگانگی خداوند» و گسترش این باور در جامعه است.
حقانی تأکید کرد که «اصلاح عقیده» بر هر موضوع دیگری مقدم است و داشتن یا نداشتن شغل در مقایسه با «حفظ عقیده» اهمیت کمتری دارد.
او همچنین گفت مقام‌های طالبان نمی‌توانند همه مشکلات مردم را حل کنند و «خداوند این مشکلات را برطرف خواهد کرد»، هرچند مدعی شد حکومت طالبان به بازسازی کشور و بهبود وضعیت اقتصادی نیز توجه دارد.
او از عالمان دینی خواست محتوای کتاب رهبر طالبان را برای مردم توضیح دهند و آموزه‌های آن را ترویج کنند.
حقانی در بخش دیگری از سخنانش از هبت‌الله آخوندزاده ستایش کرد و گفت باید «شکرگزار چنین رهبری» بود.
تأکید بر اطاعت از رهبر طالبان
محمدقاسم راسخ، معاون دادگاه عالی طالبان، در این مراسم گفت «فرصت بی‌سابقه‌ای» برای برقراری نظام اسلامی در افغانستان فراهم شده و باید قدر آن را دانست.
او مدعی شد که در حکومت طالبان «هیچ‌کس برخلاف شریعت عمل نمی‌کند».
عزیزالله مظهری، از مفتی‌های طالبان، نیز مخالفت با «نظام و امیر اسلامی» را جایز ندانست و بر اطاعت کامل از رهبر این گروه تأکید کرد.
یوسف احمدی، رئیس عمومی رادیو تلویزیون ملی افغانستان، گفت وظیفه اصلی رهبر طالبان «امر به معروف» است و هبت‌الله آخوندزاده این مسئولیت را «به‌خوبی انجام می‌دهد».
بحران معیشتی در سایه ادعاهای طالبان
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که افغانستان با یکی از شدیدترین بحران‌های اقتصادی سال‌های اخیر روبه‌رو است.
فقر، بیکاری و موج گسترده مهاجرت از مشکلات اصلی مردم به‌شمار می‌رود و میلیون‌ها شهروند برای تأمین هزینه‌های زندگی ناگزیر به ترک کشور شده‌اند.
براساس برآورد نهادهای بین‌المللی، حدود ۲۲ میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های فوری غذایی نیاز دارند و کمبود فرصت‌های شغلی و دشواری تأمین نیازهای اولیه زندگی همچنان از نگرانی‌های جدی شهروندان است.
دولت آلمان اعلام کرده است که پس از بررسی فردی پرونده‌های ۳۲ شهروند افغان مقیم پاکستان، هیچ‌یک واجد شرایط دریافت ویزا شناخته نشده‌اند؛ تصمیمی که با وجود وعده‌های پیشین انتقال و رأی دادگاه قانون اساسی این کشور، موجی از انتقادهای حقوقی و انسانی را برانگیخته است.
به گزارش ایراف، در ادامه رسانه‌های آلمانی گزارش داده‌اند که وزارت کشور این کشور، در پی رأی دادگاه قانون اساسی مبنی بر ضرورت بررسی جداگانه پرونده‌های افغان‌های آسیب‌پذیر، بار دیگر به سراغ پرونده‌های ۳۲ شهروند افغان مقیم پاکستان رفته است.
این افراد پیش‌تر وعده انتقال به آلمان را دریافت کرده بودند، اما در نهایت همه درخواست‌های آنان رد شده است.
دادگاه قانون اساسی آلمان در تابستان گذشته، پس از شکایت یک زن افغان و دو فرزند خردسال او، حکم داده بود که دولت نمی‌تواند به‌صورت جمعی وعده‌های پذیرش افغان‌ها را لغو کند و باید شرایط فردی هر متقاضی را به‌طور مستقل بررسی کند.
با وجود این حکم، وزارت کشور آلمان اعلام کرده است که بررسی جداگانه پرونده‌ها نیز به نتیجه متفاوتی منجر نشده و همه درخواست‌ها مردود شناخته شده‌اند.
روزنامه‌های آلمانی از جمله فرانکفورتر روندشاو نوشته‌اند که در میان این افراد، شماری از زنان آسیب‌پذیر، فعالان اجتماعی و کارمندان پیشین نهادهای مرتبط با آلمان حضور دارند؛ کسانی که در صورت بازگشت به افغانستان، با خطر جدی تهدید و پیگرد از سوی طالبان مواجه خواهند شد.
نهادهای حقوق بشری در آلمان این تصمیم را «بررسی صوری» خوانده و تأکید کرده‌اند که دولت فدرال عملاً رأی دادگاه را بی‌اثر کرده است.
بر اساس آمار رسمی، حدود ۵۰۰ شهروند افغان که پیش‌تر وعده پذیرش از سوی آلمان دریافت کرده بودند، همچنان در پاکستان در وضعیت نامشخص به‌سر می‌برند.
بسیاری از آنان زنان و کودکان هستند که آینده و امنیت‌شان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
این تحول تازه، بار دیگر موضوع تعهدات بشردوستانه آلمان و مسئولیت‌های بین‌المللی این کشور در قبال افغان‌های آسیب‌پذیر را به کانون بحث‌های سیاسی و حقوقی در اروپا تبدیل کرده است.
سید ابرار حسین، سفیر پیشین پاکستان در کابل، با اشاره به افزایش حملات تحریک طالبان پاکستان و بسته‌ماندن گذرگاه‌های مرزی، تأکید کرد که اسلام‌آباد تا زمان رفع تهدیدهای امنیتی، سیاست کنونی خود را ادامه خواهد داد و روابط دو طرف همچنان متشنج باقی می‌ماند.
به گزارش ایراف، سید ابرار حسین، سفیر پیشین پاکستان در افغانستان، در گفت‌وگویی تازه اعلام کرده است که افزایش حملات تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) و نگرانی‌های امنیتی ناشی از آن، عامل اصلی تداوم تنش میان اسلام‌آباد و طالبان افغانستان است.
او تصریح کرده که تا زمانی که این تهدیدها برطرف نشود، پاکستان هیچ تغییری در سیاست کنونی خود ایجاد نخواهد کرد.
اختلافات امنیتی و بسته‌ماندن مرزها
به گفته حسین، بسته‌ماندن گذرگاه‌های مرزی میان افغانستان و پاکستان، نتیجه مستقیم اختلافات امنیتی میان دو طرف است.
او تأکید کرده که طالبان افغانستان تاکنون اقدام‌های مؤثری برای رفع نگرانی‌های اسلام‌آباد انجام نداده‌اند و همین امر باعث شده تجارت مرزی و رفت‌وآمد شهروندان دو کشور با مشکلات جدی مواجه شود.
ناکامی میانجی‌گری‌های منطقه‌ای
سفیر پیشین پاکستان همچنین به تلاش‌های میانجی‌گرانه قطر و ترکیه اشاره کرده و گفته است این ابتکارها تاکنون نتوانسته‌اند اختلافات امنیتی میان اسلام‌آباد و طالبان را حل کنند.
او یادآور شده که اسلام‌آباد خود را ناگزیر به ادامه سیاست‌های سختگیرانه می‌داند، زیرا نیروهای امنیتی و شهروندان پاکستان هر روز هدف حملات تروریستی قرار می‌گیرند.
پیامدهای اقتصادی و انسانی
حسین هشدار داده است که ادامه این وضعیت، علاوه بر تأثیر مستقیم بر روابط سیاسی، فشار اقتصادی سنگینی بر مردم افغانستان و پاکستان وارد خواهد کرد.
بسته‌ماندن گذرگاه‌های عمده مرزی، فعالیت بازرگانان، رانندگان و کارگران وابسته به تجارت مرزی را مختل کرده و بسیاری از خانواده‌های ساکن دو سوی مرز را با مشکلات معیشتی روبه‌رو ساخته است.
نگاه اسلام‌آباد به طالبان
او خاطرنشان کرده است که از دید اسلام‌آباد، فعالیت تحریک طالبان پاکستان مهم‌ترین مانع عادی‌سازی روابط با طالبان افغانستان است.
حسین تأکید کرده که اگر طالبان اقدامی جدی برای رفع این تهدیدها انجام دهند، امکان بازگشت روابط دو طرف به حالت عادی وجود دارد؛ اما در شرایط کنونی، چشم‌انداز تغییر سیاست پاکستان بعید به نظر می‌رسد.
ادعاهای دولت پاکستان
این در حالی‌است که مقام‌های پاکستانی بارها ادعا کرده‌اند، اعضای تی‌تی‌پی در خاک افغانستان تحت حاکمیت طالبان حضور دارند و در پناهگاه‌های امن آموزش می‌بینند.
اسلام‌آباد تأکید دارد، این موضوع امنیت ملی پاکستان را به‌طور مستقیم هدف قرار داده و باعث افزایش ناامنی شده است.
روایت طالبان افغانستان
در مقابل طالبان افغانستان، با رد این ادعاها گفته است که مقصر دانستن افغانستان «راه‌حل ناکامی‌های اسلام‌آباد نیست» و پاکستان باید بحران‌های داخلی خود را مدیریت کند.
روایت دشوار زندگی پناهجویان افغانستان در ایتالیا
به گزارش خبرگزاری تسنیم، شبکه تحلیلگران افغانستان در گزارشی تازه نوشته است که بسیاری از پناهجویان افغان در ایتالیا، حتی پس از دریافت مدارک اقامت، برای یافتن شغل مناسب، برخورداری از امنیت شغلی و ادغام در جامعه با موانع جدی روبه‌رو هستند.
بر اساس این گزارش، ایتالیا برای شمار زیادی از پناهجویان افغان نه مقصد نهایی، بلکه مسیری برای رسیدن به دیگر کشورهای اروپایی است. جمعیت افغان‌های حاضر در ایتالیا در سال 2025 به حدود 19 هزار نفر رسیده؛ در حالی که این رقم در سال 2011 کمتر از چهار هزار نفر بود.
شهر «تریسته» یکی از مهم‌ترین نقاط ورود پناهجویان افغان به ایتالیاست. طبق گزارش، از سال 2021 تا 2026 نزدیک به 30 هزار شهروند افغانستان برای مدتی در این شهر حضور داشته‌اند؛ برخی برای دریافت اقامت و برخی دیگر برای ادامه مسیر به کشورهای دیگر اروپا.
«فابریتزیو فوشینی»، پژوهشگر و نویسنده گزارش، اظهار داشت شماری از پناهجویان افغان در بخش‌هایی مانند کشاورزی، گردشگری، ساختمان‌سازی و خدمات کار می‌کنند، اما بسیاری از آنان با دستمزد پایین، قراردادهای غیررسمی، ساعات کاری طولانی و شرایط ناامن مواجه‌اند.
این گزارش به پدیده «کاپورالاتو» نیز اشاره می‌کند؛ اصطلاحی برای واسطه‌گری غیررسمی در استخدام نیروی کار و بهره‌کشی از کارگران. به نوشته این شبکه، پناهجویانی که برای تأمین هزینه‌های زندگی خود و خانواده‌هایشان به درآمد فوری نیاز دارند، در برابر چنین شرایطی آسیب‌پذیرترند.
گزارش همچنین می‌افزاید برخی کارگران افغان در مراکز کشتی‌سازی «مونفالکونه»، در نزدیکی تریسته، به دلیل دستمزد محدود و نبود فرصت پیشرفت شغلی، ایتالیا را ترک کرده و به دیگر کشورهای اتحادیه اروپا رفته‌اند. بخش قابل توجهی از نیروی کار این صنعت را کارگران بنگلادشی تشکیل می‌دهند که از طریق شرکت‌های کوچک و آژانس‌های کاریابی جذب می‌شوند.
در نمونه‌ای دیگر، یک خیاط جوان افغان در شهر «پراتو» با وجود تلاش‌های مکرر نتوانسته در کارگاه‌های نساجی استخدام شود. طبق روایت گزارش، برخی کارفرمایان به دلیل وضعیت پناهندگی سیاسی او نگران بوده‌اند که در صورت تخلف‌های کاری اعتراض کند.
این گزارش به حادثه‌ای در ژوئن 2026 نیز اشاره دارد که در آن سه کارگر افغان و یک شهروند پاکستانی داخل یک خودرو به آتش کشیده شدند. دو شهروند پاکستانی که این افراد را برای برداشت توت‌فرنگی استخدام کرده بودند، به دست‌داشتن در این رویداد متهم شدند.
بر اساس گزارش شبکه تحلیلگران افغانستان، میزان پذیرش درخواست‌های پناهندگی افغان‌ها در ایتالیا در سال 2025 به 82 درصد کاهش یافت. همچنین مقررات تازه مهاجرتی اتحادیه اروپا و قوانین جدید ایتالیا در سال 2026، روند رسیدگی به برخی پرونده‌ها را سرعت بخشیده و فرصت اعتراض به تصمیم‌های منفی را محدودتر کرده است.
گزارش در ادامه به نقش شبکه‌های اجتماعی در جابه‌جایی پناهجویان اشاره می‌کند. در اواخر سال 2025، پس از انتشار مطلبی در تیک‌تاک درباره آسان‌تر بودن دریافت مدارک اقامتی در شهر «لاکوئیلا»، شمار ورود افغان‌ها و درخواست‌های پناهندگی در این شهر به‌طور ناگهانی افزایش یافت.
در مجموع، شماری از پناهجویان افغان ایتالیا را به مقصد آلمان، اتریش و دیگر کشورهای اروپایی ترک می‌کنند؛ زیرا به دنبال فرصت‌های شغلی بهتر یا پیوستن به خانواده‌های خود هستند. گزارش تأکید می‌کند که مدارک قانونی اقامت لزوماً دسترسی به شغل مناسب، امنیت شغلی و فرصت‌های برابر را تضمین نمی‌کند.
پیوند عمرانی کابل–تاشکند؛ طالبان و ازبکستان درباره ساخت شهرک‌های مسکونی و تجاری رایزنی کردند
وزارت شهرسازی و مسکن طالبان اعلام کرد که مقام‌های این وزارت و هیئت دولتی ازبکستان در کابل درباره توسعه «طرح جامع» پایتخت، ساخت شهرک‌های مسکونی و تجاری و اجرای پروژه‌های بزرگ زیربنایی گفتوگو کرده‌اند. این مذاکرات با هدف گسترش همکاری‌های فنی و سرمایه‌گذاری مشترک برگزار شد.
به گزارش ایراف، در خبرنامه وزارت شهرسازی و مسکن طالبان آمده است که محمد ربانی ناصح، معاون مالی و اداری این وزارت، با رئیس مؤسسه دولتی وابسته به وزارت شهرسازی و مسکن ازبکستان و هیئت همراهش دیدار کرده است.
در این نشست، موضوعاتی چون توسعه طرح جامع کابل، ساخت شهرک‌های مسکونی، ایجاد مراکز تجاری، احداث خطوط آهن و اجرای پروژه‌های بزرگ ساختمانی مورد بررسی قرار گرفت.
ناصح در این دیدار با اشاره به روابط میان افغانستان و ازبکستان، فرصت‌های سرمایه‌گذاری در افغانستان را مهم خوانده و تأکید کرده است که امارت اسلامی متعهد به فراهم‌سازی محیط مناسب برای سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی است.
او همچنین یادآور شد که زیرساخت‌های افغانستان در جریان جنگ‌های گذشته آسیب‌های گسترده‌ای دیده‌اند و اکنون فرصت‌های تازه‌ای برای بازسازی و توسعه کشور فراهم شده است.
از سوی دیگر، رئیس مؤسسه دولتی ازبکستانی با ارائه گزارشی از تجربیات این نهاد در زمینه ساخت میدان‌های هوایی، خطوط آهن، شهرک‌ها و پروژه‌های بزرگ ساختمانی، آمادگی کشورش را برای انتقال این تجربیات به افغانستان اعلام کرده است.
هیئت ازبکستانی همچنین طرح‌هایی برای توسعه مناطق مسکونی و تجاری در کابل و بلخ ارائه کرده است.
در پایان نشست، مهندسان وزارت شهرسازی و مسکن طالبان گزارشی از ظرفیت‌های فنی و فعالیت‌های این وزارت ارائه کردند؛ اقدامی که هدف آن تقویت تبادل تجربیات و اطلاعات فنی میان دو طرف عنوان شده است.
نشست شانگهای؛ اسحاق‌دار وارد دوشنبه شد
محمد اسحاق دار، معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه پاکستان، برای شرکت در نشست شورای سران دولت سازمان همکاری شانگهای وارد دوشنبه شد و ریاست هیئت پاکستانی را بر عهده گرفت. این سفر در چارچوب دیپلماسی منطقه‌ای اسلام‌آباد و تقویت همکاری‌های اقتصادی و سیاسی در سازمان شانگهای انجام می‌شود.
به گزارش ایراف، به نقل از منابع خبری پاکستانی، محمد اسحاق دار، معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، امروز(دوشنبه، ۲۷ مهر) وارد دوشنبه، پایتخت تاجیکستان شد تا در نشست شورای سران دولت سازمان همکاری شانگهای شرکت کند؛ نشستی که یکی از مهم‌ترین رویدادهای سالانه این سازمان در حوزه سیاست‌گذاری اقتصادی، اتصال منطقه‌ای و هماهنگی میان اعضا به شمار می‌رود.
دار این سفر را به دعوت نخست‌وزیر تاجیکستان انجام داده و در بدو ورود، توسط مقام‌های ارشد تاجیکستان و دیپلمات‌های پاکستانی مورد استقبال قرار گرفته است.
او قرار است در حاشیه نشست با مقام‌های تاجیکستان و دیگر اعضای سازمان دیدارهای دوجانبه داشته باشد؛ دیدارهایی که معمولاً بر محورهای تجارت، حمل‌ونقل، انرژی، امنیت اقتصادی و توسعه همکاری‌های منطقه‌ای متمرکز است.
ترکیب شرکت‌کنندگان و دستور کار نشست
در نشست امسال، نخست‌وزیران چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان و بلاروس حضور دارند و ایران و هند نیز با سطح عالی نمایندگی شرکت می‌کنند.
قرار است در پایان نشست، بیانیه مشترک و اسناد همکاری اقتصادی و منطقه‌ای تصویب شود.
جایگاه پاکستان در سازمان شانگهای
پاکستان طی ماه‌های اخیر تلاش کرده نقش فعال‌تری در سازوکارهای چندجانبه ایفا کند.
این کشور در نشست اخیر سران شانگهای در قرقیزستان، ریاست شورای سران کشورها برای سال ۲۰۲۷ را بر عهده گرفت و اکنون حضور دار در دوشنبه بخشی از روند آماده‌سازی برای این مسئولیت مهم تلقی می‌شود.
تنش‌های امنیتی با طالبان افغانستان
سفر دار به دوشنبه در شرایطی انجام می‌شود که روابط پاکستان و طالبان افغانستان در یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های سال‌های اخیر قرار دارد.
اسلام‌آباد طی ماه‌های گذشته بارها اعلام کرده که طالبان با پناه‌دادن و سازماندهی تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی)، در ناامنی‌های خونین داخل پاکستان نقش دارد و باید جلو فعالیت این گروه‌ها از خاک افغانستان را بگیرد.
پاکستان می‌گوید حملات تی‌تی‌پی علیه نیروهای امنیتی و غیرنظامیان در ایالت خیبرپختونخوا و مناطق مرزی افزایش یافته و این گروه با استفاده از خاک افغانستان، عملیات خود را برنامه‌ریزی و اجرا می‌کند.
طالبان افغانستان این اتهامات را رد کرده و آن را «فرافکنی امنیتی» می‌داند، اما گزارش‌های سازمان ملل نشان می‌دهد که حضور و فعالیت تی‌تی‌پی در افغانستان همچنان ادامه دارد.
این تنش‌ها طی هفته‌های اخیر به درگیری‌های مرزی و تبادل آتش میان دو طرف نیز کشیده شده و نگرانی‌های امنیتی در منطقه را افزایش داده است.
اهمیت سفر در چنین شرایطی
تحلیلگران معتقدند حضور دار در نشست شانگهای، علاوه بر دستور کار اقتصادی، فرصتی برای رایزنی با قدرت‌های منطقه‌ای مانند چین و روسیه است؛ کشورهایی که در ماه‌های اخیر تلاش کرده‌اند میان پاکستان و طالبان میانجیگری کنند.
اسلام‌آباد امیدوار است با استفاده از ظرفیت سازمان شانگهای و گفت‌وگوهای دوجانبه، فشار دیپلماتیک بیشتری بر طالبان وارد کند.
سقوط بی‌سابقه تجارت افغانستان و پاکستان؛ کاهش ۷۴ درصدی در سایه تنش‌های سیاسی
آمارهای تازه نشان می‌دهد حجم تجارت میان افغانستان و پاکستان در سال مالی اخیر بیش از ۷۴ درصد کاهش یافته و از یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار به حدود ۳۵۸ میلیون دلار سقوط کرده است؛ رکودی که ریشه آن در انسداد گذرگاه‌های مرزی و اختلافات امنیتی دارد.
به گزارش ایراف، بر اساس داده‌های اداره توسعه تجارت پاکستان، روابط اقتصادی میان افغانستان و پاکستان در سال مالی اخیر با سقوطی بی‌سابقه مواجه شده است.
حجم تجارت دوجانبه که پیش‌تر بیش از یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار بود، اکنون به حدود ۳۵۸ میلیون دلار کاهش یافته؛ رقمی که بیانگر افتی بیش از ۷۴ درصد در مناسبات اقتصادی دو کشور است.
مقام‌های پاکستانی علت اصلی این بحران را انسداد گذرگاه‌های مهم مرزی از جمله تورخم، چمن، خرلاچی، غلام‌خان و انگوراده عنوان کرده‌اند.
اسلام‌آباد ادعا دارد تا زمانی که طالبان اقدام جدی علیه گروه‌های تروریستی مستقر در خاک افغانستان انجام ندهد، بازگشت روابط تجاری به وضعیت عادی امکان‌پذیر نخواهد بود.
تغییر مسیر طالبان به ایران و آسیای مرکزی
گزارش تازه بانک جهانی نشان می‌دهد افغانستان در واکنش به این وضعیت، تجارت خود را به‌طور گسترده به سمت ایران و آسیای مرکزی سوق داده است.
طبق این گزارش، ۴۸ درصد واردات افغانستان از دهلیزهای آسیای مرکزی و ۴۶ درصد از مسیر ایران انجام می‌شود، در حالی‌که سهم پاکستان تقریباً به صفر رسیده است.
ایران اکنون با تأمین ۳۱.۴ درصد واردات افغانستان به بزرگ‌ترین شریک تجاری این کشور تبدیل شده و بندر چابهار نقش کلیدی در انتقال کالاهای افغانستان ایفا می‌کند.
پیامدهای اقتصادی در پاکستان
بسته‌ماندن مرزها زیان‌های گسترده‌ای به بخش‌های صنعتی، کشاورزی و حمل‌ونقل پاکستان وارد کرده است.
صادرات داروی این کشور به افغانستان که در سال مالی ۲۰۲۳-۲۰۲۴ نزدیک به ۱۳۰ میلیون دلار ارزش داشت، عملاً بازار هدف خود را از دست داده است.
همچنین توقف صادرات روزانه ده‌ها کامیون سیب‌زمینی و سبزیجات، موجب کاهش ۵۰ درصدی کشت سیب‌زمینی و سقوط قیمت‌ها در داخل پاکستان شده است.
در حوزه حمل‌ونقل نیز رکود کامل حاکم شده و بسیاری از مالکان کامیون‌ها به دلیل توقف فعالیت‌هایشان ناچار به فروش وسایل نقلیه خود شده‌اند؛ وضعیتی که نشان‌دهنده فلج‌شدن چرخه لجستیک در مناطق مرزی است.
واکنش‌های متفاوت در جامعه بازرگانی پاکستان
این بحران واکنش‌های متناقضی در میان فعالان اقتصادی پاکستان برانگیخته است.
نمایندگان اتاق‌های تجارت ایالت خیبرپختونخوا با اشاره به هزینه‌های سنگین لجستیکی، خواستار ایجاد مرزهای امن و تجارت قانون‌مند شده‌اند.
در مقابل، برخی دیگر از فعالان اقتصادی در پشاور معتقدند که امنیت ملی پاکستان بر تجارت چند صد میلیون دلاری ارجحیت دارد و تا زمان رفع کامل نگرانی‌های امنیتی، مسائل اقتصادی نباید بر امنیت مقدم شمرده شوند.
شنبه ۲عقرب ۱۴۰۵ خورشیدی برابر با ۲۴ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی
رد اتهامات فرامرزی اسلام‌آباد؛ مجاهد: پاکستان به‌جای اتهام‌زنی، امنیت داخلی خود را تامین کند
سخنگوی حکومت طالبان با رد قاطع اتهامات مطرح‌شده از سوی مقامات ارشد نظامی و سیاسی پاکستان درباره دست‌داشتن افغانستان در ناامنی‌های این کشور، اتهام‌زنی‌های اسلام‌آباد را فرار از مسئولیت‌های امنیتی داخلی توصیف کرد.
به گزارش ایراف، ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، در واکنش به اظهارات اخیر مسئولان نظامی و امنیتی پاکستان اظهار داشت کابل مجدداً اتهامات تکراری اسلام‌آباد مبنی بر دخالت افغانستان در رویدادهای ضدامنیتی پاکستان را به‌شدت رد می‌کند.
وی با اشاره به ضعف‌های امنیتی اسلام‌آباد تاکید کرد که نهادهای نظامی و امنیتی پاکستان هر زمان که در تامین امنیت داخلی کشور خود ناکام می‌مانند، برای انحراف افکار عمومی، مسئولیت رویدادها و ناکارآمدی‌های خود را به افغانستان نسبت می‌دهند.
سخنگوی حکومت طالبان با تشریح دلایل کابل افزود: نخست، ایجاد یا حمایت از ناامنی در پاکستان به‌هیچ‌عنوان به نفع افغانستان نیست؛ دوم، افغانستان امکانات مالی و نظامی برای تمویل و ایجاد ناامنی در کشورهای دیگر را ندارد؛ و سوم، ناامنی در یک کشور همسایه مستقیماً به زیان کل منطقه و به‌ویژه افغانستان است و آسیب‌های جدی اقتصادی، اجتماعی و انسانی به همراه دارد.
مجاهد در پایان خاطرنشان کرد که مقامات پاکستانی به‌جای تمرکز بر وظایف و مسئولیت‌های امنیتی خود، به‌طور غیراصولی افغانستان را مقصر جلوه می‌دهند و حتی برای ناامن‌سازی افغانستان هزینه می‌کنند؛ اقدامی که به گفته وی، فرار از مسئولیت اصلی و عامل اصلی بی‌ثباتی در منطقه است.
اتهامات مداوم اسلام‌آباد پیرامون پناه دادن به تی‌تی‌پی: مقامات نظامی و ارشد پاکستان، از جمله فرمانده ارتش این کشور، بارها حکومت طالبان را متهم کرده‌اند که به گروه‌های شبه‌نظامی مخالف اسلام‌آباد، به‌ویژه گروه «تی‌تی‌پی» (تحریک طالبان پاکستان)، در خاک افغانستان پناه داده و زمینه را برای طراحی حملات فرامرزی فراهم می‌کند.
موضع ثابت حکومت طالبان بر نفی حضور نیروهای خارجی: حکومت طالبان همواره با رد کامل این ادعاها تاکید کرده است که اجازه استفاده از خاک افغانستان علیه هیچ یک از کشورهای همسایه را نخواهد داد و چالش‌های امنیتی موجود در ایالت‌های خیبرپختونخوا و بلوچستان ناشی از سوءمدیریت و مسائل داخلی خود پاکستان است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، کارشناسان سازمان ملل با ابراز نگرانی شدید از گزارش‌ها درباره اخراج پناهجویان افغان از کشورهای عضو اتحادیه اروپا و بازگرداندن آنان به افغانستان، تأکید کردند این کشورها باید اصل «عدم بازگرداندن اجباری به محل خطر» را رعایت کنند.
این کارشناسان در بیانیه‌ای وضعیت حقوق بشر در افغانستان را بسیار وخیم توصیف کرده و تأکید نمودند بر اساس قوانین بین‌المللی، اصل عدم بازگرداندن اجباری، انتقال افراد به کشورهایی را ممنوع می‌کند که در آنها با خطراتی مانند محرومیت خودسرانه از حق حیات، شکنجه، رفتارهای غیرانسانی، ناپدیدشدن اجباری، بازداشت خودسرانه یا محرومیت آشکار از عدالت روبه‌رو باشند.
آنان افزودند: کشورهای اروپایی باید پیش از بازگرداندن هر فرد، ارزیابی مشخص و فردی از خطرات احتمالی انجام دهند و تشریفات قانونی و حق برخورداری از دادرسی منصفانه را رعایت کنند.
کارشناسان سازمان ملل همچنین درباره اقداماتی که ممکن است به عادی‌سازی روابط با طالبان منجر شود، ابراز نگرانی کردند. آنان به سفر هیئتی از کابل به بروکسل در خرداد امسال به دعوت کمیسیون اروپا اشاره کردند؛ دیداری که سخنگوی کمیسیون اروپا آن را «فنی» توصیف کرده بود، اما هیئت حاکمه افغانستان آن را «تاریخی» یاد کرد.
این کارشناسان هشدار دادند چنین تعاملاتی، در صورت نبود خطوط قرمز روشن درباره بهبود وضعیت حقوق بشر، ممکن است به عادی‌سازی نقض حقوق بشر از سوی طالبان بینجامد. آنان همچنین گفتند برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا همچنان گفتگوهای فنی با کابل را با هدف تسهیل و آماده‌سازی روند اخراج افغان‌ها ادامه می‌دهند و مقام‌های افغان را در خاک خود می‌پذیرند.
کارشناسان سازمان ملل از کشورهای عضو اتحادیه اروپا خواستند تلاش‌های خود را برای حمایت از بهبود وضعیت حقوق بشر در افغانستان افزایش دهند و تا زمان تحقق تغییرات ملموس، از هرگونه عادی‌سازی یا مشروعیت بخشی به هیئت حاکمه افغانستان خودداری کنند. آنان لغو ممنوعیت آموزش دختران و زنان در مقاطع بالاتر از کلاس ششم را از جمله تغییرات ضروری دانستند.
اتحادیه اروپا و پاکستان: تهدیدات افغانستان باید مهار شود
در دهمین دور گفت‌وگوهای سالانه ضدتروریسم پاکستان و اتحادیه اروپا در اسلام‌آباد، دو طرف با اشاره به پیامدهای امنیتی ناشی از وضعیت افغانستان، بار دیگر نسبت به فعالیت گروه‌های تروریستی در این کشور ابراز نگرانی کرده و بر ضرورت اقدام مؤثر هیأت حاکمه کابل تأکید کردند.
به گزارش ایراف، به نقل از منابع خبری پاکستانی، در جریان دهمین دور گفت‌وگوهای سالانه ضدتروریسم میان پاکستان و اتحادیه اروپا که در اسلام‌آباد برگزار شد، دو طرف با بررسی آخرین تحولات منطقه‌ای و جهانی، نسبت به تهدیدات امنیتی ناشی از وضعیت افغانستان ابراز نگرانی کردند.
این نشست با حضور مقام‌های ارشد ضدتروریسم دو طرف برگزار شد و محور اصلی آن، ارزیابی چشم‌انداز تهدیدهای تروریستی و راه‌های مقابله با آن بود.
اسلام‌آباد و بروکسل در این گفتوگوها ضمن محکومیت صریح تروریسم در همه اشکال آن، بر تعهد مشترک برای مقابله با شبکه‌های تروریستی تأکید کردند. اتحادیه اروپا همچنین حملات اخیر در پاکستان را محکوم کرده و با قربانیان این حملات ابراز همدردی نمود.
تمرکز دوباره بر افغانستان
این موضع‌گیری در حالی مطرح می‌شود که در بیانیه مشترک هشتمین گفتوگوی راهبردی دو طرف در خرداد گذشته نیز نسبت به حضور گروه‌های تروریستی در افغانستان هشدار داده شده و از هیأت حاکمه این کشور خواسته شده بود اقدامات مؤثر و قابل راستی‌آزمایی علیه این گروه‌ها انجام دهد.
در نشست اخیر نیز گرچه نامی از گروه خاصی برده نشده، اما پاکستان همواره تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) و گروه‌های تجزیه‌طلب بلوچ را که ادعا می‌کند مستقر در خاک افغانستان است؛ اصلی‌ترین تهدید علیه امنیت ملی خود معرفی کرده است.
این تمرکز مجدد بر افغانستان پس از آن صورت می‌گیرد که فرستاده ویژه اتحادیه اروپا در سفر اخیر خود به کابل نیز خواستار جلوگیری از فعالیت گروه‌های تروریستی و ممانعت از استفاده خاک افغانستان برای تهدید کشورهای دیگر شده بود.
افراط‌گرایی آنلاین و تهدیدهای نوظهور
در این نشست علاوه بر موضوع افغانستان، راه‌های مقابله با افراط‌گرایی آنلاین، تأمین مالی تروریسم، سوءاستفاده از فضای مجازی، منابع انرژی و زیرساخت‌های آبی توسط گروه‌های تروریستی و برخی بازیگران دولتی مورد بحث قرار گرفت.
دو طرف همچنین تجربه‌های موفق در مقابله با افراط‌گرایی و رادیکالیزه‌شدن آنلاین را با یکدیگر به اشتراک گذاشتند.
پاکستان و اتحادیه اروپا توافق کردند که همکاری‌های ضدتروریسم در مجامع بین‌المللی از جمله سازمان ملل تقویت شود و گفت‌وگوهای منظم و نهادی میان دو طرف ادامه یابد.
قرار است دور بعدی این گفتوگوها سال آینده در بروکسل برگزار شود.
واکنش‌های طالبان به ادعاهای مشابه در گذشته
این در حالی‌است که طالبان در واکنش به ادعاهای مشابه پاکستان و برخی کشورهای غربی، همواره این گزارش‌ها را «بی‌اساس» و «سیاسی» توصیف کرده‌اند و تأکید می‌کنند که «هیچ گروهی اجازه فعالیت مسلحانه علیه کشورهای دیگر از خاک افغانستان را ندارد».
سخنگویان طالبان در موارد متعدد اعلام کرده‌اند که «تحریک طالبان پاکستان یک مسئله داخلی پاکستان است» و کابل مسئولیتی در قبال آن نمی‌پذیرد.
طالبان همچنین بارها گفته‌اند که «امنیت افغانستان تأمین است» و کشورهای منطقه نباید «مشکلات داخلی خود را به افغانستان نسبت دهند».
با این حال، اسلام‌آباد این توضیحات را ناکافی دانسته و در ماه‌های گذشته بارها تأکید کرده که حملات مرگبار در خاک پاکستان «با برنامه‌ریزی و پشتیبانی عناصر مستقر در افغانستان» انجام شده است.
محورهای سفر آصف‌علی زرداری به برلین؛ رایزنی روسای جمهور پاکستان و آلمان درباره افغانستان و پناهجویان
رئیس‌جمهور پاکستان در جریان سفر رسمی خود به برلین و دیدار با همتای آلمانی‌اش، تحولات افغانستان، مسئله حضور شبه‌نظامیان و روند انتقال پناهجویان افغان را مورد بحث و بررسی قرار داد.
به گزارش ایراف، آصف‌علی زرداری، رئیس‌جمهور پاکستان که در چارچوب سفری رسمی و به مناسبت هفتادوپنجمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک میان دو کشور به آلمان رفته است، با فرانک‌والتر اشتاین‌مایر، رئیس‌جمهور این کشور دیدار کرد. این نخستین سفر یک رئیس‌جمهور پاکستان به برلین پس از ۲۳ سال به‌شمار می‌رود.
بر اساس بیانیه دفتر ریاست‌جمهوری پاکستان، مسئله افغانستان یکی از محورهای اصلی این گفتوگوها بود. در این دیدار، رئیس‌جمهور آلمان از همکاری پاکستان در روند تأیید هویت شماری از شهروندان افغان جهت انتقال به آلمان قدردانی کرد و برلین نیز از کمک‌های بشردوستانه اسلام‌آباد به مهاجرران افغان در دهه‌های گذشته تقدیر نمود.
با این حال، زرداری در این دیدار مدعی شد که اسلام‌آباد اجازه نخواهد داد از خاک افغانستان برای انجام حملات علیه پاکستان استفاده شود؛ وی در عین حال تأکید کرد که کشورش با مردم افغانستان هیچ‌گونه اختلافی ندارد.
این رایزنی‌ها در حالی انجام شده است که سیاست‌های مهاجرتی آلمان در قبال پناهجویان افغانِ منتظر در خاک پاکستان با سخت‌گیری شدید مواجه شده است. وزارت کشور آلمان پیش‌تر وعده‌های پذیرش پناهجویان را لغو کرده و در تازه‌ترین مورد، پس از بررسی مجدد پرونده‌های ده‌ها خانواده افغان در پاکستان، از صدور ویزا برای آنها خودداری کرده است.
معطلی پناهجویان در خاک پاکستان: هزاران شهروند افغان که پس از تحولات ۲۰۲۱ به امید انتقال به کشورهای غربی (از جمله آلمان، کانادا و آمریکا) به پاکستان پناه برده‌اند، ماه‌ها یا سال‌هاست در بلاتکلیفی به سر می‌برند و با چالش‌های اقامتی و حقوقی مواجهند.
استفاده ابزاری از کارت مهاجران: اسلام‌آباد بارها از حضور پناهجویان افغان به عنوان ابزاری در تعاملات دیپلماتیک و مالی با کشورهای غربی و نهادهای بین‌المللی استفاده کرده است؛ موضوعی که فشار مضاعفی را بر مهاجران تحمیل می‌کند.
مقام‌های وزارت انرژی ترکمنستان اعلام کردند که با تکمیل پروژه انتقال برق کرکی–کابل، امکان انتقال تا ۸۰۰ مگاوات برق به افغانستان فراهم خواهد شد و بخش دشت‌الوان–ارغندی این طرح در خرداد ۱۴۰۶ به بهره‌برداری می‌رسد.
به گزارش ایراف، مراد آرتیکوف، رئیس اداره پروژه‌های بین‌المللی انتقال برق در وزارت انرژی ترکمنستان، در کنفرانس بین‌المللی نفت و گاز ترکمنستان ۲۰۲۶ در عشق‌آباد خبر داد که کشورش در حال اجرای طرح‌های فرامرزی انتقال برق است؛ طرح‌هایی که هدف آن افزایش صادرات انرژی به افغانستان و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای عنوان شده است.
به گفته او، پروژه کرکی–کابل با ظرفیت ولتاژ ۵۰۰ کیلوولت و طول بیش از ۷۰۰ کیلومتر، یکی از مهم‌ترین طرح‌های زیربنایی ترکمنستان در حوزه انرژی محسوب می‌شود.
آرتیکوف افزود که بخش شبرغان–دشت‌الوان این پروژه در ماه‌های آینده تکمیل خواهد شد و بخش دشت‌الوان–ارغندی در ولایت کابل نیز طبق برنامه در خرداد ۱۴۰۶ به بهره‌برداری سپرده خواهد شد.
این مقام ترکمنستانی تأکید کرد که با تکمیل پروژه، از نظر فنی امکان انتقال تا ۸۰۰ مگاوات برق به افغانستان فراهم می‌شود؛ ظرفیتی که می‌تواند در تأمین نیازهای برق کابل و کاهش فشار بر شبکه داخلی نقش تعیین‌کننده داشته باشد.
آرتیکوف همچنین به پروژه بزرگ ترکمنستان–افغانستان–پاکستان (تاپ) اشاره کرد و گفت تاکنون بیش از ۵۰ سند همکاری میان کشورهای دخیل و سرمایه‌گذاران امضا شده است.
او افزود که نقشه راه ادامه کار این پروژه در خاک افغانستان به‌زودی میان وزارت انرژی ترکمنستان و وزارت انرژی و آب افغانستان نهایی خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد که توسعه زیرساخت‌های انتقال برق میان کشورها نه‌تنها صادرات انرژی را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند به بهبود سطح زندگی مردم، رشد صنایع، گسترش خدمات اجتماعی و تقویت اقتصاد منطقه کمک کند.
گام تازه در توسعه ترانزیت منطقه‌ای؛ آغاز به‌کار خط مستقیم ریلی شاندونگ – حیرتان
نخستین قطار ویژه باری مستقیم از استان «شاندونگ» چین به مقصد بندر مرزی «حیرتان» در شمال افغانستان حرکت خود را آغاز کرد؛ اقدامی که نشان‌دهنده گامی کلیدی در راستای تسهیل مبادلات تجاری و کاهش هزینه‌های ترانزیتی میان دو کشور است.
به گزارش ایراف، به نقل از رسانه چینی «شین‌هوانگه»، این قطار باری حامل محموله‌ای از کالاهای تجاری به ارزش تقریبی ۸ میلیون یوان شامل محصولات نساجی، مواد اولیه شیمیایی، ابزارآلات و ماشین‌آلات ساختمانی تولیدشده در شهر «لینیی» است.
بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، این محموله پس از عبور از خاک قزاقستان و ازبکستان، از طریق گذرگاه مرزی «ترمذ» وارد خاک افغانستان شده و پس از طی مسافتی ۲۰ روزه به بندر استراتژیک حیرتان در ولایت بلخ خواهد رسید.
تا پیش از راه‌اندازی این مسیر مستقیم ریلی، صادرات و انتقال کالاهای تجاری از استان شاندونگ چین به مقصد افغانستان عمدتاً از طریق مسیرهای جاده‌ای یا ترکیبی (جاده‌ای-ریلی) صورت می‌گرفت. این مدل از حمل‌ونقل نه تنها هزینه‌های مالی سنگینی را به فعالان اقتصادی تحمیل می‌کرد، بلکه زمان تحویل کالا نیز غیرقابل پیش‌بینی بود.
مقام‌های تجاری چین تأکید دارند که عملیاتی شدن این خط آهن اختصاصی، علاوه بر کاهش قابل توجه هزینه‌های ترانزیت و افزایش امنیت زنجیره تأمین، موجب رونق و تسهیل بیشتر روابط بازرگانی میان شرق چین و بازار افغانستان خواهد شد.
تحلیلگران حوزه ترانزیت منطقه بر این باورند که بهره‌برداری از این کریدور جدید ریلی می‌تواند جایگاه بندر حیرتان را به عنوان یکی از مبادی اصلی واردات کالاهای صنعتی به افغانستان بیش از پیش تقویت کند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، روزنامه «داون» اعلام کرد توقف تجارت با افغانستان، صادرات دارویی پاکستان را کاهش داده و به شرکت‌های داروسازی این کشور زیان وارد کرده است. همزمان، بیماران افغان نیز برای تهیه دارو با افزایش هزینه‌ها روبه‌رو شده‌اند.
بر اساس آمار اداره آمار پاکستان، ارزش صادرات دارویی این کشور در سال مالی 2026 با کاهش 30.26 درصدی، از 456 میلیون و 456 هزار دلار به 319 میلیون و 12 هزار دلار رسیده است.
این روند در سه ماه نخست سال مالی بعدی نیز ادامه یافته و ارزش صادرات دارویی پاکستان در این دوره 25.53 درصد کاهش داشته است.
افغانستان پیش از توقف تجارت، یکی از بازارهای اصلی داروهای پاکستانی به شمار می‌رفت. این کشور در سال مالی 2025 نیز بیش از 155 میلیون دلار دارو از پاکستان وارد کرده بود که حدود 34 درصد از مجموع صادرات دارویی پاکستان را تشکیل می‌داد.
«توقیرالحق»، رئیس پیشین انجمن تولیدکنندگان داروی پاکستان، اظهار داشت که توقف تجارت با افغانستان به شرکت‌های داروسازی و درآمدهای دولت پاکستان آسیب رسانده است. بیماران افغان نیز ناچار شده‌اند داروهای مورد نیاز خود را با قیمت‌های بالاتری تهیه کنند.
وی افزود که انجمن تولیدکنندگان داروی پاکستان این موضوع را با دولت در میان گذاشته و احسن اقبال، وزیر برنامه‌ریزی این کشور، وعده داده بود که برای بررسی راه‌های ازسرگیری صادرات دارو با مقام‌های مربوط گفتگو کند؛ اما تاکنون اقدام جدی در این زمینه صورت نگرفته است.
«یوسف آفریدی»، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع خیبر پاکستان اوایل هفته جاری خواستار بازگشایی فوری مرز تورخم با افغانستان شد و اعلام کرد تداوم بسته بودن این گذرگاه تاکنون حدود 2.5 میلیارد دلار به اقتصاد پاکستان خسارت وارد کرده است.
آفریدی در یک نشست خبری در لندی‌کوتل گفت تجارت با کشورهای همسایه باید از مسائل سیاسی جدا شود، زیرا سیاسی شدن تجارت مرزی خسارت‌های سنگینی به پاکستان وارد کرده و موجب از دست رفتن شغل هزاران نفر شده است.
سازمان ملل متحد درباره افزایش ناامنی غذایی در افغانستان هشدار داده و اعلام کرده است که بیش از ۱۹.۲ میلیون نفر در این کشور با ناامنی حاد غذایی مواجه‌اند؛ بحرانی که میلیون‌ها کودک و مادر را در معرض سوءتغذیه قرار داده و با تعطیلی صدها مرکز درمانی و کاهش کمک‌های غذایی تشدید شده است.
به گزارش ایراف، سازمان ملل متحد نسبت به وخامت وضعیت امنیت غذایی در افغانستان هشدار داده و از افزایش شمار افراد نیازمند به کمک‌های غذایی و درمانی در این کشور خبر داده است.
بر اساس اعلام سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد، بیش از ۱۹.۲ میلیون نفر در افغانستان با ناامنی حاد غذایی روبه‌رو هستند و پیش‌بینی می‌شود حدود پنج میلیون نفر در سطح اضطراری گرسنگی قرار گیرند؛ وضعیتی که دسترسی خانواده‌ها به غذای کافی را با چالش جدی مواجه می‌کند.
این بحران به‌ویژه کودکان و زنان را تحت تأثیر قرار داده است. برآوردهای ارائه‌شده از سوی سازمان ملل نشان می‌دهد که حدود چهار میلیون کودک و یک میلیون و ۳۰۰ هزار مادر در افغانستان در معرض سوءتغذیه قرار دارند و برای دریافت خدمات تغذیه‌ای و درمانی به حمایت‌های بیشتری نیازمندند.
همزمان، کاهش دسترسی به خدمات بهداشتی، نگرانی‌ها درباره پیامدهای انسانی این وضعیت را افزایش داده است. بر اساس این گزارش، حدود یک‌سوم مراکز بهداشتی افغانستان تعطیل شده‌اند که در میان آنها ۸۱۵ مرکز ارائه‌دهنده خدمات درمان سوءتغذیه نیز قرار دارند.
تعطیلی این مراکز می‌تواند دسترسی کودکان مبتلا به سوءتغذیه و مادران نیازمند به مراقبت‌های درمانی را دشوارتر کند؛ به‌ویژه در مناطقی که خانواده‌ها برای تأمین نیازهای اولیه خود به کمک‌های بشردوستانه وابسته‌اند.
از سوی دیگر، کمبود منابع مالی، روند ارائه کمک‌های غذایی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. سازمان ملل اعلام کرده که برنامه جهانی غذا به دلیل محدودیت بودجه ناچار شده بخشی از کمک‌های غذایی خود را متوقف کند؛ اقدامی که می‌تواند فشار بیشتری بر خانواده‌های آسیب‌پذیر وارد کند.
تداوم ناامنی غذایی، محدودیت خدمات درمانی و کاهش کمک‌های بشردوستانه، افغانستان را با چالش‌های جدی در زمینه تأمین غذای کافی و مقابله با سوءتغذیه مواجه کرده است. در چنین شرایطی، تأمین منابع مالی برای تداوم برنامه‌های امدادی و حفظ دسترسی مردم به خدمات تغذیه‌ای و بهداشتی، از مهم‌ترین نیازهای بشردوستانه این کشور به شمار می‌رود.
همزمان با ۲۳ اکتوبر، روز جهانی پلنگ برفی، سازمان ملل متحد با اشاره به زیستگاه‌های کوهستانی این گونه در ۱۲ کشور آسیایی، از جمله افغانستان، بر ضرورت همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای حفاظت از آن در برابر تهدیدهای زیست‌محیطی تأکید کرد.
به گزارش ایراف، روز جهانی پلنگ برفی فرصتی برای جلب توجه جهانی به وضعیت یکی از گونه‌های ارزشمند حیات وحش آسیا و ضرورت حفاظت از زیستگاه‌های طبیعی آن است؛ گونه‌ای که با تهدیدهایی همچون شکار غیرقانونی، تخریب زیستگاه‌ها، کاهش منابع غذایی و تغییرات اقلیمی روبه‌رو است.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۴، روز ۲۳ اکتوبر را به‌عنوان روز جهانی پلنگ برفی نام‌گذاری کرد تا زمینه تقویت همکاری‌های بین‌المللی و منطقه‌ای برای حفاظت از این جانور و محیط زیست آن فراهم شود.
بر اساس اطلاعات سازمان ملل متحد، پلنگ برفی در مناطق کوهستانی ۱۲ کشور آسیایی زندگی می‌کند و افغانستان نیز یکی از زیستگاه‌های این گونه به شمار می‌رود. حضور این جانور در مناطق کوهستانی کشور، اهمیت حفاظت از تنوع زیستی و منابع طبیعی افغانستان را برجسته می‌کند.
از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده بقای پلنگ برفی می‌توان به نابودی و تخریب زیستگاه‌های طبیعی، شکار غیرقانونی، کاهش جمعیت جانوران طعمه و پیامدهای تغییرات اقلیمی اشاره کرد. این عوامل می‌توانند دسترسی این گونه به منابع غذایی و محدوده‌های مناسب برای زندگی را محدود کنند.
حفاظت از پلنگ برفی به اقدامات هماهنگ در سطح ملی و فرامرزی نیاز دارد؛ زیرا زیستگاه‌های این گونه به مناطق کوهستانی چندین کشور گسترش یافته است. تقویت همکاری میان کشورها، حفاظت از زیستگاه‌ها و مقابله با شکار غیرقانونی از جمله اقداماتی است که می‌تواند به بقای این گونه آسیب‌پذیر کمک کند.
روز جهانی پلنگ برفی همچنین یادآور اهمیت حفاظت از حیات وحش و ضرورت توجه به تهدیدهایی است که بر اثر فعالیت‌های انسانی و تغییرات محیطی، بقای گونه‌های جانوری را در معرض خطر قرار می‌دهند.