شفیع عیار خدا از دید شعر _خدا از دید ساینس برنامه های ویودیویی

برنامه های تازه جمهوری پنجم : رزاق مامون

ژزفای سیاست :عبدالناصر نورزاد‌ برنامه های تازه

عثمان نجیب : برنامه‌ی های گفتاری گذرگاه پیام  به جوانان خراسانی ‌

حسام برومند: دیپلوماسی روز برنامه های ویودیویی

احمدشاه راستا برنامه های فیس بوکی و یوتیوب پندارها و گفتارها

بحث های ویدویویی نبی هیکل بحث های ویدویویی بیشتر

تلويزيون های افغانی انجمن حقوقدانان افغان در اروپا

Fateh Sami The US-Iran Memorandum of Understanding: A Tactical Pause or the Beginning of a New Regional Order?

اسماعیل فروغی از تهدید تا شکست وتسلیم ؟

سراج ادیب زنان در روزگاری که طالبان حاکمیت دارند زهرا خادمی راد نقش فزایندۀ «دالان واخان» در تعاملات آسیای مرکزی، افغانستان و چین سنجرغفاری القای مرموز سه ضلع بحران دائره‌ خاور میانه  میرعبدالواحدسادات حقوق شرعی یعنی چه ؟ اکادمیسین شرعی جوزجانی آل یحیا و عضو برجسته آن :سردار محمد داود: اپوزیسیون در پارلمان عثمان نجیب بخت برگشته‌گی تاجیکان و غیر افغانان را پایان نزدیک‌ نی‌ست پوهندوی دوکتور سیدحسام مل مذهب جدید شتاب گرایی هوش مصنوعی عبدالقیوم میرزاده تأملی بر حدود و ثغور نقد اجتماعی پوهندوی دوکتور سیدحسام مل جنگ علیه ایران و خطرات جهانی انجنیر فضل احمد افغان معرفی چهار جلد کتاب جدید

مهرالدین مشید افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی های تروریستی دکتر ویدا یاقوتی بازتعریف جایگاه افغانستان در دکترین امنیت ملی پاکستان و پیامدها برای ایران عارف عرفان توافق صلح آمریکا و ایران؛ بازآرایی معادلات ژئوپلیتیک خاور میانه عطاالله عنایت رادمرد ثبات نسبی دربحبوبۀ بحران عمیق وگسترده عثمان نجیب تقدیر من یا تدبیر من؟_قسمت بخش چهارم پوهندوی دوکتور سیدحسام مل دموکراسی آمریکایی ممکن است از جنگ با ایران جان سالم به در نبرد مهرالدین مشید اسلام‌گرایی؛ از رستاخیز ضد استعمار تا چالش افراطیت و امکان احیای دوباره نور محمد غفوری د هیواد په راتلونکې کې د سیاسي ګوندونو د رول او نوښت په اړه پوهندوی دوکتور سیدحسام مل پنج لحظه بیشرمانه از فرصتطلبی و کلاهبرداری در جنگ ایران داکتریارمحمد حیدر زاده زون  جنوب شرق : ولایات  پکتیکا , پکتیا و خوست

چهارشنبه ۳ سرطان ۱۴۰۵ خورشیدی برابر با  ۲۴ جون ۲۰۲۶ میلادی

از ویزای یک روزه تا استقبال گرم؛ هیات طالبان وارد بلژيک شد

به گزارش ایراف، منابع آگاه در بلژیک تأیید کرده‌اند که یک هیأت بلندپایه از حکومت طالبان افغانستان روزسه‌شنبه، ۲ تیر وارد خاک بلژیک شد.

به گفته این منابع، مراسم استقبال بدون حضور رسانه‌ها برگزار شد و اجازه عکاسی و ثبت تصاویر داده نشد، اما نوع برخورد مقام‌های بلژیکی «گرم و قابل توجه» توصیف شده است.

این هیأت تنها یک روز در بلژیک اقامت داشت و در نشست‌هایی که «مهم و سیاسی» عنوان شده، شرکت کرد.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که طی روزهای اخیر، موضوع دعوت طالبان به بروکسل برای گفت‌وگوهای مهاجرتی به یکی از پرچالش‌ترین مباحث سیاسی اروپا تبدیل شده است.

یک منبع معتبر اعلام کرد که هیأتی پنج‌نفره از طالبان به ریاست عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان، از ترکیه راهی بروکسل شد.

هدایت‌الله پکتین، معاون ریاست ارتباطات وزارت خارجه طالبان نیز در ترکیب این گروه حضور داشت.

این دعوت در حالی صورت گرفته که وزیر خارجه بلژیک هفته گذشته با حضور طالبان در بروکسل مخالفت کرده و گفته بود: «از تصمیم برای دعوت نمایندگان طالبان پشتیبانی نمی‌کنم و دولت بلژیک هرگز به نام خود این افراد را برای گفت‌وگو دعوت نخواهد کرد.»

با وجود این موضع‌گیری، کمیسیون اروپا و دولت سوئد—میزبانان نشست—تأکید کرده‌اند که این گفت‌وگوها صرفاً فنی است و دعوت از طالبان به معنای به‌رسمیت‌شناختن این گروه نیست.

صدور ویزای یک‌روزه برای اعضای هیأت طالبان

خبرگزاری رویترز نیز گزارش داده است که بلژیک برای پنج عضو هیأت طالبان ویزه یک‌روزه صادر کرد؛ ویزه‌هایی که تنها در قلمرو بلژیک اعتبار دارند و صرفاً برای شرکت در نشستی درباره بازگشت و پذیرش دوباره مهاجران افغان فاقد اقامت قانونی در اتحادیه اروپا صادر شد.

دیده‌بان حقوق‌بشر: اروپا با ‌دعوت از طالبان اصول خود را نقض می‌کند

دیده‌بان حقوق‌بشر با انتقاد از تصمیم اتحادیه اروپا برای دعوت طالبان به بروکسل، این اقدام را «تضعیف‌کننده اعتبار اروپا» دانسته و هشدار داده است که همکاری با طالبان برای اخراج مهاجران افغان، با اصول حقوق‌بشری اروپا در تضاد است.

به گزارش ایراف، سازمان دیده‌بان حقوق‌بشر در اعلامیه‌ای تازه، تصمیم اتحادیه اروپا برای دعوت طالبان افغانستان به بروکسل را اقدامی «متناقض و آسیب‌زننده به اعتبار اروپا» توصیف کرده است.

فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان این سازمان، گفته است کشورهای اروپایی از یک‌سو طالبان را به‌دلیل نقض گسترده حقوق‌بشر محکوم می‌کنند و از سوی دیگر برای تسریع اخراج اجباری مهاجران افغان با همین گروه وارد گفت‌وگو می‌شوند؛ رویکردی که به باور او «اعتبار اروپا را تضعیف می‌کند».

او تأکید کرده است: «هرگونه تعامل با طالبان باید بر حفاظت از حقوق‌بشر و پاسخ‌گویی متمرکز باشد، نه بر اخراج افرادی که بازگشت‌شان به افغانستان جان و امنیت‌شان را تهدید می‌کند.»

انتقادها در اروپا و سازمان ملل

این تصمیم کمیسیون اروپا موجی از واکنش‌ها را در پی داشته است.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق‌بشر سازمان ملل، دعوت طالبان به بروکسل را «توهین به زنان افغانستان» خوانده و گفته است اروپا نباید با گروهی که حقوق زنان را به‌شدت نقض می‌کند در قالب نشست‌های فنی تعامل کند.

تأکید اروپا بر «فنی» بودن گفت‌وگوها

با این حال، کمیسیون اروپا و دولت سوئد—میزبانان نشست—می‌گویند این گفت‌وگوها صرفاً «فنی» است و دعوت از طالبان به معنای به‌رسمیت‌شناختن این گروه نیست.

کمیسیون اروپا تأیید کرده که هدف از این نشست، بررسی روند اخراج مهاجران افغان است.

سفر هیأت طالبان

این سفر در میانه یکی از بحث‌برانگیزترین مناقشه‌های سیاسی اروپا درباره دعوت طالبان برای گفت‌وگوهای مهاجرتی انجام می‌شود.

سخنگوی وزارت خارجه بلژیک پیش‌تر گفته بود که این کشور درخواست‌های ویزای اعضای هیأت طالبان را دریافت کرده، اما وزیر خارجه بلژیک با حضور طالبان در بروکسل مخالف است و صدور ویزا همچنان در مرحله بررسی امنیتی قرار دارد.

کمیسیون اروپا: تنها افغان‌های مجرم اخراج می‌شوند

سخنگوی کمیسیون اروپا گفت تنها افغان‌های مجرم و افرادی که تهدید امنیتی محسوب شوند از کشورهای عضو اخراج می‌شوند.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، «مارکس لامرت»، سخنگوی کمیسیون اروپا اعلام کرد روندهای مرتبط با بازگرداندن مهاجران افغان به کشورشان صرفاً شامل افرادی می‌شود که مرتکب جرایم جدی شده‌اند یا به‌عنوان تهدید امنیتی شناخته می‌شوند.

وی در یک نشست خبری در بروکسل با اشاره به گفتگوهای در حال انجام با طالبان تأکید کرد این گفتگوها در سطح فنی است.

لامرت توضیح داد این نشست‌ها ادامه یک روند پیشین است که نخستین مرحله آن در ماه ژانویه سال جاری در افغانستان برگزار شده بود و اکنون به‌عنوان مرحله دوم در بروکسل دنبال می‌شود.

به گفته وی این گفتگوهای فنی در پاسخ به ابتکار کشورهای عضو اتحادیه اروپا و کشورهای وابسته به «شینگن» انجام می‌شود. این کشورها در ماه اکتبر سال گذشته در نامه‌ای از کمیسیون اروپا خواسته بودند تا هماهنگی این نوع تماس‌های فنی درباره بازگشت مهاجران افغان را بر عهده بگیرد.

لامرت در ادامه تأکید کرد تمرکز اصلی کشورهای عضو بر افرادی است که یا مرتکب جرایم سنگین شده‌اند یا به‌عنوان تهدید امنیتی ارزیابی می‌شوند و تلاش‌ها در راستای ایجاد سازوکارهایی برای بازگرداندن این افراد صورت می‌گیرد.

وی در عین حال تصریح کرد تصمیم‌گیری درباره هر مورد بازگشت به‌صورت فردی و در صلاحیت کامل مقامات ملی کشورهای عضو اتحادیه اروپا قرار دارد. کمیسیون اروپا در این روند نقش اجرایی ندارد و تنها مسئولیت هماهنگی و تسهیل تماس‌های فنی میان طرف‌ها را بر عهده دارد.

این مقام اروپایی همچنین یادآور شد تنها افرادی می‌توانند مشمول بازگشت شوند که روند کامل بررسی پرونده پناهندگی را طی کرده و درخواست آنها به دلایل قانونی رد شده باشد.

وی افزود اجرای واقعی بازگشت‌ها بر عهده کشورهای عضو است و هر کشور به‌صورت مستقل درباره هر پرونده تصمیم‌گیری می‌کند.

لامرت در بخش دیگری از سخنانش تأکید کرد نشست‌های فنی برنامه‌ریزی‌شده در بروکسل فرصتی برای کشورهای عضو خواهد بود تا هماهنگی‌های لازم را برای اجرای روند بازگشت انجام دهند، زیرا به گفته وی بدون چنین هماهنگی‌هایی اجرای تصمیم‌های بازگشت امکان‌پذیر نیست.

سخنگوی کمیسیون اروپا در پایان بار دیگر تأکید کرد این روند تنها شامل افرادی می‌شود که یا جرایم جدی مرتکب شده‌اند یا تهدید امنیتی محسوب می‌شوند و هدف آن، مدیریت پرونده‌های بازگشت در چارچوب همکاری میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا است.

عفو بین‌الملل: اروپا اخراج پناهجویان افغان را متوقف کند

به گزارش خبرگزاری تسنیم، عفو بین‌الملل از اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن خواست تا طرح‌های مربوط به اخراج پناهجویان افغان را فوراً متوقف کرده و هرگونه همکاری با طالبان در زمینه بازگرداندن اتباع افغانستان را پایان دهند.

این سازمان حقوق بشری هشدار داد افغانستان تحت حاکمیت طالبان در هیچ شرایطی «کشور امن» برای بازگشت پناهجویان محسوب نمی‌شود و اجرای چنین سیاست‌هایی می‌تواند جان افراد بازگردانده شده را در معرض خطر جدی قرار دهد.

«ایو گدی»، مدیر دفتر نهادهای اروپایی سازمان عفو بین‌الملل، روند اخراج پناهجویان افغان از اروپا را «بی‌پروا و خطرناک» توصیف کرده و گفت چنین اقداماتی تعهدات قانونی اتحادیه اروپا را نادیده می‌گیرد.

وی تأکید کرد هرگونه تعامل اتحادیه اروپا در زمینه اخراج به افغانستان با معیارهای حقوق بشری این اتحادیه در تضاد است و خطرات مستند برای بازگشت‌کنندگان را نادیده می‌گیرد.

عفو بین‌الملل همچنین تأکید کرده است طالبان بر تمام ابعاد زندگی روزمره تأثیر گذاشته و شامل محدودیت‌های شدید بر حقوق زنان و دختران، بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه و اعدام‌های فراقضایی است.

در پایان، این سازمان هشدار داد هرگونه همکاری اتحادیه اروپا در زمینه اخراج پناهجویان افغان، نه‌تنها غیرمسئولانه و خطرناک است، بلکه اصل بنیادین عدم بازگرداندن افراد به شرایط تهدید کننده را نقض می‌کند.

پرونده بن‌لادن؛ سناتورهای آمریکایی پاکستان را به پنهان‌کاری متهم کردند

در پی اظهارات آشتی‌جویانه جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، درباره پاکستان، چند سناتور جمهوری‌خواه با یادآوری نقش اسلام‌آباد در پنهان‌کردن اسامه بن‌لادن، رهبر القاعده، به‌شدت به این رویکرد اعتراض کرده‌اند؛ موضوعی که بار دیگر روابط پرتنش واشنگتن و اسلام‌آباد را در کانون توجه قرار داده است.

به گزارش ایراف، اظهارات اخیر جی‌دی ونس در سوئیس، که در جریان مذاکرات فنی میان آمریکا، ایران، پاکستان و قطر مطرح شد، موجی از واکنش‌های تند در واشنگتن به‌دنبال داشته است.

ونس در سخنانی که از سوی رسانه‌های آمریکایی بازتاب گسترده یافت، با لحنی مثبت از پاکستان یاد کرده و گفته بود: «ما پاکستان را دوست داریم.»

این جمله کوتاه اما بحث‌برانگیز، بلافاصله با انتقاد دو سناتور جمهوری‌خواه روبه‌رو شد که سابقه امنیتی پاکستان را «غیرقابل اعتماد» توصیف کردند.

اشاره مستقیم به پرونده بن‌لادن

سناتور تیم شیهی، عضو جمهوری‌خواه مجلس سنا و از نیروهای سابق نیروی دریایی آمریکا، در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز با صراحت اعلام کرده است که «پاکستان بن‌لادن را یک دهه پنهان کرد»؛ ادعایی که از زمان عملیات نیروهای ویژه آمریکا در ابوت‌آباد در سال ۲۰۱۱ همواره یکی از محورهای اصلی اختلاف میان دو کشور بوده است.

شیهی همچنین مدعی شد که سازمان اطلاعات پاکستان (ISI) در سال‌های گذشته از گروه‌های مسلح ضدآمریکایی حمایت کرده است.

انتقاد از نقش پاکستان در مذاکرات منطقه‌ای

سناتور ریک اسکات نیز در واکنش به سخنان ونس، پاکستان و قطر را کشورهایی با «سابقه طولانی در پناه‌دادن به تروریست‌ها» توصیف کرده و گفته است که این دو کشور «بیش از آنکه به صلح پایدار کمک کنند، در حال تقویت کمپین‌های تروریستی ایران هستند».

او تأکید کرده است که هرگونه توافق منطقه‌ای باید تضمین کند که ایران هرگز به توانایی ساخت سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند.

پیشنهاد برای تغییر ترکیب مذاکرات

سناتور شیهی در ادامه انتقادات خود پیشنهاد کرده است که اگر پاکستان و قطر در مذاکرات حضور دارند، آمریکا باید امارات، اسرائیل و عربستان سعودی را نیز وارد گفت‌وگوها کند؛ کشورهایی که او آنها را «متحدان واقعی آمریکا در منطقه» می‌داند.

این اظهارات نشان می‌دهد که اختلاف‌نظر در واشنگتن درباره نقش پاکستان در روندهای دیپلماتیک منطقه‌ای همچنان جدی است.

سایه سنگین گذشته بر روابط امروز

روابط آمریکا و پاکستان از زمان عملیات ابوت‌آباد تاکنون بارها دچار تنش شده است.

هرچند اسلام‌آباد همواره هرگونه اطلاع از حضور بن‌لادن در خاک خود را رد کرده، اما بخش قابل‌توجهی از سیاستمداران آمریکایی همچنان این موضوع را نشانه «دوگانگی رفتاری» پاکستان در مبارزه با تروریسم می‌دانند.

اکنون نیز اظهارات ونس، که تلاش داشت فضای همکاری را تقویت کند، عملاً به احیای همان بحث‌های قدیمی منجر شده است.

هشدار سازمان ملل درباره کمبود پزشکان زن در افغانستان

سازمان ملل هشدار داد کمبود پزشکان زن در افغانستان به بحرانی جدی در بخش سلامت تبدیل شده است.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، سازمان ملل اعلام کرد که کمبود پزشکان زن در افغانستان به مرحله بحرانی رسیده و ادامه محدودیت‌های آموزشی برای دختران، چشم‌انداز تأمین نیروی انسانی در بخش بهداشت و درمان این کشور را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است.

«اولگا چرفکو»، یکی از مسئولان دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل (اوچا)، پس از سفر به ولایت بامیان اظهار داشت جایگزینی پزشکان زن در بسیاری از مناطق افغانستان تقریباً غیرممکن شده است.

وی افزود که هرگاه یک پزشک زن محل کار خود را ترک می‌کند، یافتن فردی برای جایگزینی آن با دشواری فراوان همراه است. کمبود پزشکان زن، دسترسی زنان و دختران افغان به خدمات حیاتی از جمله مراقبت‌های مادران و نوزادان، خدمات درمان سوءتغذیه و سایر خدمات بهداشتی را به شدت محدود کرده است.

این مقام سازمان ملل همچنین محدودیت‌های اعمال‌شده بر آموزش دختران را یکی از عوامل اصلی تشدید این بحران دانسته و گفت که محرومیت دختران از ادامه تحصیل، فرصت حضور آنان در مشاغل تخصصی از جمله پزشکی را در آینده از بین می‌برد.

چرفکو با اشاره به دیدارهای خود با خانواده‌ها در بامیان افزود که بسیاری از زنان افغان نسبت به آینده دخترانشان نگران هستند و بیم دارند که محرومیت از آموزش، آنان را از فرصت‌های شغلی و اجتماعی در آینده محروم کند.

سازمان ملل در بخش دیگری از گزارش خود به تشدید بحران انسانی در افغانستان اشاره کرده و گفته است که خشکسالی، کمبود آب، فقر و ناامنی غذایی زندگی میلیون‌ها شهروند این کشور را تحت تأثیر قرار داده است.

به گفته این نهاد، در سال 2026 حدود 22 میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند، اما تنها بخش محدودی از بودجه مورد نیاز برای پاسخگویی به این بحران تأمین شده است.

سازمان ملل همچنین هشدار داده است که حدود 3.7 میلیون کودک در افغانستان با سوءتغذیه حاد مواجه‌اند و کمبود امکانات درمانی و آگاهی خانواده‌ها موجب شده است بسیاری از موارد سوءتغذیه به‌موقع شناسایی و درمان نشود.

تشدید بحران بدخشان؛ فرمانده سرکش طالبان به دستور قندهار برکنار شد

رهبر طالبان، جمعه‌خان فاتح را پس از سرکشی و ترک وظیفه، از معاونت ولایت زابل برکنار کرد. این فرمان در حالی صادر شده که فاتح اکنون با افرادش در کوه‌های بدخشان پناه گرفته و گزارش‌هایی از درگیری او با نیروهای اعزامی طالبان منتشر شده است.

به گزارش ایراف، در ادامه تنش‌های رو‌به‌افزایش در ساختار داخلی طالبان، هبت‌الله آخوندزاده، رهبر این گروه، ملا جمعه‌خان فاتح را از سمت معاون ولایت زابل برکنار کرد.

این تصمیم پس از آن گرفته شد که به گفته منابع، فاتح، یکی از فرماندهان تاجیک‌تبار و بانفوذ طالبان، از اجرای دستور رهبری سر باز زد و از زابل به بدخشان بازگشت.

بر اساس فرمان تازه طالبان، ملا فیض‌الله تمیم – رئیس پیشین اداره معیار و کیفیت طالبان – به‌عنوان معاون جدید ولایت زابل منصوب شده است.

فاتح؛ فرمانده سرکش در کوه‌های بدخشان

منابع محلی در بدخشان می‌گویند جمعه‌خان فاتح پس از تمرد از فرمان رهبری طالبان، به کوه‌های درواز و نسی پناه برده و همراه با افرادش مواضع دفاعی ایجاد کرده است.

او طی ماه‌های گذشته در محل کارش در زابل حاضر نمی‌شد و عملاً از ساختار اداری طالبان فاصله گرفته بود.

به گفته منابع، طالبان طی روزهای اخیر یگان‌های ویژه و نیروهای تازه‌نفس را برای بازداشت او به بدخشان اعزام کرده‌اند، اما تا کنون موفق به دستگیری او نشده‌اند.

روز گذشته گزارش‌هایی از درگیری میان افراد فاتح و نیروهای اعزامی طالبان منتشر شد.

منابع محلی می‌گویند این درگیری‌ها در مناطق کوهستانی و صعب‌العبور رخ داده و طالبان با وجود اعزام نیروهای ویژه، نتوانسته‌اند حلقه محاصره را تکمیل کنند.

زمینه‌های برکناری؛ از تمرد تا مناقشه بر سر طلا

به گفته منابع آگاه، اختلافات میان فاتح و حلقه قندهار به مسائل اداری محدود نمی‌شود.

مناقشه بر سر کنترل معادن طلای بدخشان و افزایش نفوذ محلی فاتح، از عوامل اصلی تشدید تنش‌ها بوده است.

طالبان قندهار این وضعیت را تهدیدی برای تمرکز قدرت می‌دانند.

برکناری فاتح و ناتوانی طالبان در بازداشت او، نشانه‌ای از شکاف عمیق درونی در این گروه است.

بدخشان طی ماه‌های اخیر شاهد افزایش نارضایتی‌ها و درگیری‌های پراکنده بوده و تحولات اخیر می‌تواند زمینه‌ساز درگیری‌های گسترده‌تر در شمال‌شرق افغانستان شود.

پایان داستان جمعه‌خان فاتح نزدیک است؟ تقابل با حلقه قندهار بر سر معادن طلا

اندپندنت فارسی : ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان، دوشنبه یکم تیر اعلام کرد که جمعه‌خان فاتح، فرمانده تاجیک‌تبار طالبان، از سمت معاون استاندار طالبان در زابل برکنار شده و به جای او فیض‌الله تمیم، رئیس عمومی پیشین اداره معیار و کیفیت، به این مسند گمارده شده است. 

او تاکید کرده است که این تغییر بر اساس دستور ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، صورت گرفته است. 

جمعه‌خان فاتح پیش از این مسئولیت شهرستان‌های پنجگانه «درواز» در استان بدخشان را برعهده داشت؛ اما در ماه فروردین سال جاری از آن سمت نیز برکنار شد. 

منابع طالبان در بدخشان می‌گویند که او پس از عید قربان به زادگاه خود، منطقه «درواز»، بازگشته بود و دیگر به استان زابل نرفت. این فرمانده محلی تاجیک‌تبار طالبان تمایل داشت همچنان به عنوان یکی از مقام‌های طالبان در شهرستان‌های پنجگانه «درواز» فعالیت کند و نفوذ خود را در این منطقه حفظ نماید. 

در روزهای اخیر گزارش‌هایی درباره مخالفت جمعه‌خان فاتح با طالبان حوزه قندهار و حلقه نزدیک به ملا هبت‌الله آخندزاده منتشر شده بود. گفته می‌شود که او از تلاش طالبان قندهاری برای اعمال کنترل بیشتر بر معادن طلای بدخشان و کاهش نفوذ خود و طرفدارانش در این معادن نگران است. 

این در حالی است که رهبر طالبان از حدود سه ماه پیش تلاش کرده است با اعزام یک واحد ویژه هزار نفری، کنترل و مدیریت معادن طلای بدخشان را به دست بگیرد و نفوذ فرماندهان محلی را کاهش دهد. 

با این حال، تلویزیون ملی افغانستان تحت مدیریت طالبان به‌ تازگی نوار صوتی منتسب به جمعه‌خان فاتح را منتشر کرده است که در آن ادعا می‌شود هیچ اختلافی میان او و رهبری طالبان وجود ندارد و رسانه‌ها علیه او تبلیغات به راه انداخته‌اند. 

او در این فایل صوتی گفته است: «چیزی که در رسانه‌ها نشر و پخش حقیقت ندارد و به دور از حقیقت است. این رسانه‌ها تبلیغات در قبال مسئولان و مجاهدین به راه انداختند که تشویش بین ملت و مردم ایجاد کنند و اختلاف میان مجاهدین و مسئولان هم ایجاد شود.» 

جمعه‌خان فاتح حدود یک ماه پیش نیز در یک نوار صوتی دیگر مدعی شده بود که ده هزار نیروی نظامی در اختیار دارد. او گفته بود که در شهرستان «نسی» دو هزار و ۵۰۰ نظامی مجهز به تجهیزات سنگین تحت فرمانش قرار دارند و در شهرستان‌های پنجگانه «درواز» نیز تا سه هزار و ۵۰۰ نیروی نظامی از او تبعیت می‌کنند. 

جمعه‌خان فاتح پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، توانست با جمع‌ آوری بخشی از عواید معادن طلای بدخشان به ثروت قابل توجهی دست یابد. او کاروانی از خودروهای لوکس و گران‌ قیمت در اختیار داشت و حتی در برخی از سفرهای خود از هلیکوپترهای نظامی استفاده می‌کرد و این باعث جلب توجه طالبان حوزه قندهار به عملکرد او و تلاش برای به حاشیه بردن او شد.  

جمعه‌خان فاتح همچنین کارزار تغییر مذهب اسماعیلیان و وادار کردن آنان به پذیرش مذهب حنفی را دنبال کرده است و شماری از اسماعیلیان یا تحت فشار و یا در برابر دریافت امتیازات مالی به مذهب حنفی گرویده‌اند. 

این در حالی است که جمعه‌خان فاتح شبکه‌ای از مدارس دینی را در مناطق مختلف بدخشان، به‌ ویژه در نواحی دارای اکثریت اسماعیلی، ایجاد کرده است. منابع محلی می‌گویند که کودکان و نوجوانان اسماعیلی در برخی مناطق به اجبار به این مدارس فرستاده می‌شوند. 

هرچند جمعه‌خان فاتح اکنون هیچ سمت رسمی در ساختار حکومت طالبان ندارد، اما او طی حدود پنج سال گذشته توانسته است با بهره‌ گیری از بخشی از درآمدهای بدخشان، به‌ ویژه عواید حاصل از معادن طلا، شمار نیروهای وفادار به خود را افزایش دهد و شبکه‌ای از نفوذ نظامی و اقتصادی ایجاد کند. 

با این حال، قدرت گرفتن فرماندهان غیرپشتون در درون ساختار طالبان همواره یکی از نگرانی‌های رهبری این گروه بوده است. به همین دلیل، طالبان ابتدا جمعه‌خان فاتح را از بدخشان به زابل منتقل کردند و اکنون نیز او را از سمت معاون استاندار زابل برکنار کرده‌اند. 

از سوی دیگر، طی دو سال گذشته شمار طالبان پشتون‌تبار در بدخشان افزایش یافته است. رهبر طالبان تلاش کرده است بخشی از نیروهای وفادار به خود را به این استان اعزام کند تا نفوذ و قدرت فرماندهان تاجیک‌تبار طالبان در بدخشان محدود شود. 

جمعه‌خان فاتح از جمله فرماندهان طالبان به شمار می‌رود که متهم به اعدام و تیرباران شماری از مخالفان طالبان در ملاءعام است. ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است که در یکی از آنها، او یکی از ساکنان بدخشان را به اتهام همکاری با مخالفان طالبان با شلیک گلوله به قتل می‌رساند. او همچنین پیش‌تر مدعی شده بود که هر فردی که در برابر رژیم طالبان ایستادگی کند، حتی اگر نزدیکترین عضو خانواده‌اش، از جمله پدر یا برادرش باشد، کشته خواهد شد. 

با وجود چنین پیشینه‌ای، جمعه‌خان فاتح اکنون بیش از هر زمان دیگری نگران سیاست‌های طالبان حوزه قندهار در قبال بدخشان است؛ سیاست‌هایی که  با هدف محدود کردن دسترسی او به معادن طلای بدخشان و کاهش قدرت نظامی و اقتصادی‌اش در این استان دنبال می‌شود. 

فرمانده ناراضی طالبان از کوه‌های بدخشان پایین نیامده است

در حالی که طالبان از پیشنهاد یک سمت استخباراتی برای جمعه‌خان فاتح سخن گفته‌‌اند، منابع نزدیک به او می‌گوید این فرمانده ناراضی همچنان در کوه‌هاست و هیچ توافقی با رهبری طالبان نکرده است.

به گزارش ایراف، یک منبع آگاه نزدیک به جمعه‌خان فاتح، فرمانده ناراضی طالبان در بدخشان، به رسانه‌ها اعلام کرده که او هیچ‌گونه توافقی برای پذیرش سمت دولتی با طالبان نداشته و گزارش‌های مربوط به تعیین او در یکی از شعبه‌های استخبارات در کابل «بازی رسانه‌ای» این گروه است.

این منبع تأکید کرده که فاتح همچنان در کوه‌های بدخشان حضور دارد و از هرگونه معامله سیاسی با طالبان خودداری کرده است.

برکناری رسمی پس از ماه‌ها اختلاف

رهبر طالبان، هبت‌الله آخندزاده، یک روز پیش جمعه‌خان فاتح را از سمت معاون ولایت زابل برکنار و فیض‌الله تمیم، رئیس پیشین اداره معیار و کیفیت، را جایگزین او کرد.

فاتح طی ماه‌های گذشته در محل کارش حاضر نمی‌شد و عملاً از ساختار اداری طالبان فاصله گرفته بود.

پناه‌گیری در کوهستان و مقاومت در برابر نیروهای اعزامی

منابع محلی در بدخشان می‌گویند فاتح پس از ترک وظیفه، به کوه‌های درواز و نسی پناه برده و همراه با افرادش مواضع دفاعی ایجاد کرده است.

طالبان طی روزهای اخیر یگان‌های ویژه و نیروهای تازه‌نفس را برای بازداشت او اعزام کرده‌اند، اما تاکنون موفق به دستگیری او نشده‌اند.

گزارش‌هایی نیز از درگیری‌های محدود میان دو طرف منتشر شده است.

اختلافات عمیق‌تر از یک برکناری

بر اساس اطلاعات موجود، اختلافات میان فاتح و حلقه قندهار ماه‌ها پیش و عمدتاً بر سر کنترل معادن طلای بدخشان آغاز شده بود.

افزایش نفوذ محلی فاتح و حساسیت طالبان نسبت به منابع اقتصادی منطقه، از عوامل اصلی تشدید تنش‌ها عنوان می‌شود.

تشکیل کمیسیون عالی‌رتبه برای مدیریت بحران بدخشان

در پی بالا گرفتن اختلافات، رهبر طالبان یک کمیسیون عالی‌رتبه برای رسیدگی به وضعیت بدخشان تشکیل داده است؛ کمیسیونی متشکل از مقام‌های ارشد امنیتی و نظامی طالبان که مأموریت دارد وضعیت میدانی، اختلافات داخلی و مسئله معادن را بررسی و نتیجه را به قندهار گزارش کند.

در این کمیسیون، عبدالحق وثیق رئیس استخبارات طالبان، فصیح‌الدین فطرت رئیس ستاد ارتش، شمس‌الدین شریعتی رئیس اداره نظارت و تعقیب فرامین، امان‌الدین منصور والی هلمند و چند مقام دیگر حضور دارند و به‌صورت مشترک مسئول مدیریت بحران شده‌اند.

مخالفت پنهان برخی فرماندهان غیرپشتون با بازداشت فاتح

بر اساس برخی گزارش‌های میدانی، فصیح‌الدین فطرت و امان‌الدین منصور – دو چهره بانفوذ و غیرپشتون طالبان – در روزهای اخیر برای مدیریت بحران وارد فیض‌آباد شده‌اند.

منابع محلی می‌گویند این دو فرمانده، با وجود حضور در روند گفت‌وگوها، به‌طور غیرعلنی با بازداشت فوری فاتح موافق نیستند و تلاش دارند بحران بدون درگیری گسترده حل شود.

این ارزیابی بر پایه گزارش‌های میدانی و نقش این دو چهره در روند میانجی‌گری است، هرچند هیچ مقام رسمی طالبان چنین موضعی را علناً تأیید نکرده است.

پیامدهای امنیتی

تحلیلگران معتقدند ناتوانی طالبان در بازداشت فاتح و کنترل اوضاع بدخشان، نشانه‌ای از شکاف‌های جدی در ساختار داخلی این گروه است.

بدخشان طی ماه‌های اخیر شاهد افزایش نارضایتی‌ها بوده و تحولات اخیر می‌تواند زمینه‌ساز درگیری‌های گسترده‌تر در شمال‌شرق افغانستان شود.

ابتکار دیپلماتیک قطر در کابل؛ روابط طالبان و جهان بررسی شد

سفارت قطر در کابل با برگزاری میزگردی دیپلماتیک، موضوع روابط افغانستان با جامعه جهانی را با حضور مقام‌های بین‌المللی و طالبان به بحث گذاشت.

به گزارش ایراف، این نشست با حضور جورجت گانیون، سرپرست هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، اسکات اسمیت، رئیس بخش سیاسی یوناما، و از سوی طالبان ذاکر جلالی و عبدالحی قانت از وزارت خارجه برگزار شد.

در این گفت‌وگوها، آینده روابط افغانستان با جامعه جهانی، راه‌های تقویت تعاملات دیپلماتیک و چگونگی حمایت از ثبات و توسعه افغانستان محور اصلی بحث بود.

تأکید بر تعامل و گفت‌وگو با جهان

به گفته سفارت قطر، شرکت‌کنندگان بر ضرورت گفت‌وگوهای مستمر، همکاری‌های منطقه‌ای و تقویت ارتباطات دیپلماتیک تأکید کردند.

این نشست بخشی از تلاش‌های دیپلماتیک دوحه برای ایجاد کانال‌های ارتباطی میان طالبان و جامعه جهانی ارزیابی می‌شود.

نقش قطر؛ از میانجی‌گری تا مدیریت پرونده افغانستان

قطر طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین بازیگران خارجی در موضوع افغانستان تبدیل شده است.

نقش این کشور از میزبانی مذاکرات طالبان و آمریکا تا تسهیل ارتباط طالبان با نهادهای بین‌المللی ادامه داشته و نشست اخیر نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است.

توافق دوحه ۲۰۲۰

نقش قطر در تفاهم‌نامه دوحه میان طالبان و آمریکا در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰، نقطه عطفی در تحولات افغانستان بود؛ توافقی که مسیر خروج نیروهای خارجی را هموار کرد و در نهایت به سقوط دولت پیشین و بازگشت طالبان به قدرت انجامید.

این تحول، افغانستان را وارد مرحله‌ای کرد که امروز با بحران انسانی گسترده، انزوای سیاسی و چالش‌های اقتصادی شناخته می‌شود.