بصیرهمت

 

از:سایت امیریکن کانزرواتیف

نویسنده ،تید سنایدر،نویسنده وتحلیلگر ارشد

جنگ ایران و پیامد های ان

 

نه تنهاباعث شکست جمهوری خواهان در امریکا گردید، بلکه    ممکن است دگرگونی بزرگتری را در ژئوپلیتیک منطقه خلیج فارس و جهان اسلام به همراه داشته باشد.

شکست حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای هفته گذشته، سیاست ایالات متحده را دگرگون کرد. و جنگ ایران نقش زیادی در آن داشت. جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور، در پستی در رسانه‌های اجتماعی، این موضوع را در صدر فهرست کوتاهی از دلایل روی آوردن هواداران ترامپ به دموکرات‌ها قرار داد. پسر جوان رئیس جمهور ترامپ، گفته های معاونرییس جمهور  را تایید نمود . حتی رئیس جمهور دونالد ترامپ، در کمال تعجب بسیاری، نظرات جی دی  ونس را تکرار کرده است.

پیامدهای سیاسی این جنگ همچنین می‌تواند کابینه ترامپ را تغییر شکل دهد. طبق گزارش‌ها، رئیس جمهور از مشاوران خود پرسیده است که آیا پیت هگزت، وزیر دفاع، باید شغل خود را حفظ کند یا خیر. ان‌بی‌سی هفته گذشته گزارش داد که ترامپ در حال بررسی جایگزینی هگزت،وزیر دفاع، است.

اما همانطور که تغییر شکل چشم‌انداز سیاسی داخلی توسط جنگ، لرزه‌زا بوده است، بیشترین تأثیرات دگرگون‌کننده آن ممکن است در خارج از کشور احساس شود. در منطقه خلیج فارس و جهان اسلام، معماری امنیتی در حال تغییر است. این [رابطه] بر اساس انزوای ایران در ازای محافظت در برابر آمریکا بنا شده بود، اما هر دو بخش این پایه اکنون در حال درز نمودن اند . اگرچه بعید است کشورهای خلیج فارس روابط امنیتی خود با ایالات متحده را کاملاً رها کنند، اما به سمت یکدیگر روی آورده‌اند - و مهم‌تر از همه، آنها دوباره با ایران تعامل می‌کنند.

کشورهایی مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر و بحرین که میزبان پایگاه‌هایی هستند که حضور نظامی ایالات متحده در خاورمیانه را ممکن می‌سازند، از روابط فعلی خود با واشنگتن ناامید شده‌اند. در طول جنگ ایران، آنها احساس می‌کردند که توسط رئیس جمهور ایالات متحده که هشدارهای آنها را نادیده گرفته و منافع آنها را به حاشیه رانده است، رها شده‌اند. و آنها شاهد بوده‌اند که پایگاه‌هایی امریکا در کشور های عربی که قرار بود از آنها محافظت کنند، میزبانان خود را به اهداف تلافی جویانه نظامی ایران تبدیل کرده‌اند.

این تحولات منجر به بازنگری در معماری امنیتی منطقه شده است. رهبران خلیج فارس شروع به گفتگو با یکدیگر در مورد ایجاد یک موضع واحد در مورد امنیت منطقه‌ای کرده‌اند.

اولین ثمره این مذاکرات، توافقنامه دفاع مشترک مکه، یک پیمان دفاعی بین عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه بود. ماده دوم این پیمان جدید، مشابه ماده پنجم دفاع جمعی ناتو، بیان می‌کند که "یک حمله مسلحانه با منشأ خارجی علیه هر یک از "طرفین"، حمله‌ای علیه همه "طرفین" تلقی می‌شود".متکی بر این ماده، پاکستان نیروها و جت‌های جنگنده را برای کمک به عربستان سعودی در مبارزه با حوثی‌های یمن اعزام کرد. مصر، اگرچه عضو از توافق‌نامه دفاعی مشترک نیست، اما بر تعهد خود به امنیت منطقه‌ای تأکید کرده و بنا به گزارش‌ها، در حال بررسی پیوستن به این پیمان است. این کشور نیز اخیراً کمک نظامی دفاعی به عربستان سعودی را تصویب کرده است. سوریه نیز بررسی عضویت احتمالی در اتحاد مکه را آغاز کرده است.

این روند ادغام حتی ممکن است به کشورهای با اکثریت مسلمان خارج از منطقه نیز گسترش یابد. در ماه اکتبر، پاکستان، ترکیه و قطر توافق‌نامه‌ای را با اندونزی برای افزایش همکاری در صنعت دفاعی امضا کردند. اگرچه این توافق‌نامه به سبک توافق‌نامه دفاعی مشترک مکه نیست، اما به گفته وزارت دفاع قطر، «هدف تفاهم‌نامه بدر، تقویت همکاری در زمینه تولید دفاعی [و] افزایش قابلیت‌های دفاعی بین چهار کشور است.» در بیانیه‌ای از وزارت دفاع ترکیه آمده است که این توافق‌نامه از تمایل به «تعمیق همکاری و توسعه مشارکت‌ها» ناشی می‌شود.

اما شاید دگرگون‌کننده‌ترین تغییر در چشم‌انداز ژئوپلیتیکی، ظهور یک معماری امنیتی باشد که دیگر مبتنی بر انزوای ایران نیست، بلکه مبتنی بر شمول آن است. سال گذشته، بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، پیش از این با معرفی ایران به عنوان عامل ناامنی در منطقه مخالفت کرده و خواستار تغییر به تعامل با تهران و «گفتگوی فراگیر» شده بود.

البوسعیدی، اخیراً این درخواست را تکرار کرد و گفت که تصویر آمریکا از ایران به عنوان تهدید اصلی برای امنیت منطقه‌ای، «مخرب‌ترین اولویتی بوده که از خارج به منطقه تحمیل شده است». او حتی از کشورهای خلیج فارس، عراق و ایران خواست تا در یک پیمان امنیتی «عدم تجاوز» متحد شوند.

خاورمیانه اکنون گام‌های کوچکی را برداشته است که ممکن است اولین گام‌های کوچک به سوی آن معماری امنیتی جدید باشد. در پایان ماه اکتبر، شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، فیلد مارشال عاصم منیر، رئیس نیروهای مسلح پاکستان، و ابراهیم کالین، رئیس اطلاعات ترکیه، برای مذاکره با مقامات ایرانی از جمله محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به تهران رفتند. مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه نیز در این جلسه حضور داشتند.

دستور کار فشرده شامل ایجاد کانالی برای کاهش تنش‌های نظامی بود. اما فراتر از آن بود. به گفته یک مقام ارشد امنیتی پاکستان، هدف گسترده‌تر، ایجاد "یک شبکه عدم تجاوز منطقه‌ای" بود. و بیانیه مشترکی که در پایان جلسه منتشر شد، وعده داد که «گفتگو برای تقویت همکاری بین چهار کشور منطقه، از جمله برای صلح و امنیت در منطقه، ادامه یابد».

جنگ ایران تغییر بزرگی در سیاست آمریکا ایجاد کرده است. اما ممکن است دگرگونی حتی بزرگتری را در ژئوپلیتیک منطقه خلیج فارس و جهان اسلام به همراه داشته باشد. آمریکا همچنان به ایفای نقش در خاورمیانه ادامه خواهد داد. اما کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، ترکیه، پاکستان و دیگران نشانه‌هایی از رویگردانی از ایالات متحده، به سمت یکدیگر و به طور قابل توجهی به نفع تعامل سازنده با ایران نشان می‌دهند.پایان

 

 

 

 

 


بالا
 
بازگشت