

بصیرهمت
از: روزنامه نیویورک تایمز
شنبه ،۸،آگوست،۲۰۲۶
عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان پیمان دفاع مشترک امضا کردند
این پیمان که «توافقنامه دفاع مشترک مکه» نام دارد، روز جمعه در شهر مقدس مکه در عربستان سعودی توسط آقای اردوغان، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی و شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، امضا شد.
این توافقنامه حمله به هر یک از کشورها را به عنوان حمله به همه تلقی میکند، اما در منطقهای با رقابتهای بیثبات، مشخص نیست که این توافقنامه ، در عمل چگونه عمل خواهد کرد.
عربستان سعودی اعلام کرد ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان روز جمعه پیمان جدیدی امضا کردند که در آن به دفاع جمعی در برابر حملات به هر یک از سه کشور متعهد میشوند، توافقی که میتواند طرح استراتژیک خاورمیانه را تغییر دهد.
متن این توافق منتشر نشده است و مشخص نیست تعهدات طرفین چیست. اما وزارت امور خارجه پاکستان در بیانیهای اعلام کرد:
که این پیمان تصریح مینماید که هرگونه حمله مسلحانه علیه هر یک از سه کشور، حملهای علیه همه آنها تلقی خواهد شد.
رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، که برای امضای این توافق به عربستان سعودی سفر کرده بود، در پستی در رسانههای اجتماعی گفت که اجرای آن میتواند شامل پروژههای مشترک صنایع دفاعی و عملیات ضد تروریسم باشد.
ایده امضای چنین پیمانی که ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان را گرد هم میآورد، امسال شکل گرفت، زیرا جنگها و بیثباتی در سراسر خاورمیانه بسیاری از کشورها را به بررسی راههای جدید برای افزایش امنیت شان بدون تکیه بر ایالات متحده و دیگر قدرتهای غربی سوق داد.
جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران،حملات جدید به عربستان سعودی که عربستان ،متحدان ایران در یمن و عراق را مقصر آن میداند، نگرانیها در مورد گسترش اقدامات نظامی اسرائیل، و تردیدها در مورد قابل اعتماد بودن ایالات متحده به عنوان ضامن دفاعی برای شرکای خاورمیانهای خود، این تفکر را تقویت نمود.
در حالی که مصر در مذاکرات اولیه درباره چنین پیمانی شرکت داشت، روز جمعه به عنوان یکی از شرکتکنندگان ،نامی از آن برده نشد.
مقامات این سه کشور بیانیههای مشابهی منتشر کردند و گفتند که این توافق ماهیت دفاعی دارد، هیچ کشور خاصی را هدف قرار نمیدهد و سایر کشورها میتوانند به آن بپیوندند.
ریید کریملی، معاون وزیر دیپلماسی عمومی عربستان سعودی، در رسانههای اجتماعی نوشت که این پیمان به سه کشور اجازه میدهد تا دفاع خود را برای جلوگیری از تهدیدها ادغام کنند.
او همچنین گفت که این سه کشور با اکثریت مسلمان، به دنبال ایجاد یک «محور نظامی یا بلوک فرقهای» جدید یا راهاندازی مسابقه تسلیحاتی نیستندواین توافق مانع سایر تعهدات بینالمللی این کشورها نخواهد شد.
اسفندیار میر، عضو ارشد یک گروه تحقیقاتی مستقر در واشنگتن، اظهار نمود که ،این توافق کمتر در مورد ادغام نظامی به سبک ناتو و بیشتر در مورد سیگنالدهی سیاسی است،آنچه مهم است این است که سه کشور دارای توانایی نظامی، در جغرافیای حیاتی، با روابط متنوع، به دفاع از یکدیگر متعهد میشوند.
او افزود: قرار نیست این پیمان جایگزین ایالات متحده شود. اما مطمئناً منعکسکننده این قضاوت است که تعهد ایالات متحده به تنهایی دیگر برای تضمین امنیت و حفظ ثبات کافی نیست.
این پیمان جدید پس از تلاشهای عربستان سعودی برای ایجاد یک ائتلاف دریایی برای جلوگیری از حملات در دریای سرخ امضا شد. ماه گذشته، پادشاهی عربستان،از دهها کشور برای پیوستن به آن دعوت کرد. وتعدادی از کشورها از جمله ترکیه، مصر، پاکستان و نیجریه، حمایت خود را اعلام کردند، اگرچه عربستان سعودی و پاکستان در حال حاضر یک پیمان دفاعی متقابل دارند. این توافقنامه که در سپتامبر ۲۰۲۵ امضا شد، بیان میکند که هرگونه تجاوز به هر یک از کشورها، تجاوز به هر دو کشور تلقی میشود.
این توافق جدید، سه کشور قدرتمند با توانمندی وپوتانسیل مختلف را گرد هم میآورد که قلمرو مشترک آنها تا اروپا و آسیا امتداد دارد.
ترکیه، ارتشی بزرگ و صنعت دفاعی رو به رشدی دارد که توانمندی تولید همه چیز از گلولههای توپخانه گرفته تا پهپادهای پیشرفته و فروش آنها به طیف وسیعی از کشورها را دارد .
پاکستان، نیز علاوه بر زرادخانه هستهای، ارتشی قوی دارد. ذخایر عظیم نفتی عربستان سعودی، در کنار مزیت جغرافیایی سواحل طولانی آن در دریای سرخ و خلیج فارس، به این کشور قدرت مالی میدهد. اما هر کشور درگیریها و مشکلات امنیتی خاص خود را نیز به همراه دارد .
ترکیه، عضو ناتواست ، اختلافات ارضی طولانی مدتی با یونان در دریای اژه و همچنین رابطهای به طور فزاینده تیره با اسرائیل دارد.
از سال گذشته، پاکستان درگیر، درگیری فعال با دو همسایه خود، هند و افغانستان، بوده است. این کشور در ماه مه گذشته چهار روز با هند درگیر شد. و در اواخر فبروری علیه افغانستان «جنگ آشکار» را اعلام کرد و افغانستان را به حمایت از حملات به پاکستان متهم کرد. افغانستان این ادعا را رد میکند.
عربستان سعودی، در آن سوی خلیج فارس و در مقابل ایران قرار دارد که در تلافی حملات آمریکا و اسرائیل، حملاتی را علیه این پادشاهی انجام داده است. همچنین باید با شورشیان حوثی در یمن که حملاتی را علیه کشتیهای سعودی در دریای سرخ انجام دادهاند، مقابله کند.پایان