بصیرهمت
برگردان ،بخش های از :
مصاحبه ی الیان پلتیر، رئیس دفتر افغانستان نیویارک تایمز،با وزیر امور خارجه طالبان و مقاله ی مجله اکونومیست چاپ لندن
۱۴ – اگست - ۲۰۲۶
طالبان
ادامه انزوای جهانی،گسترش ناامنی وبد تر شدن وضع مالی مردم
پنج سال پس از بیرون راندن ایالات متحده از افغانستان، طالبان ازایالات متحده دعوت می نمایند تا با دیپلماتها و پول نقد، اما بدون ارتش، به افغانستان برگردد.
امیرخان متقی، وزیر امور خارجه افغانستان، در مصاحبهای با نیویورک تایمز در کابل گفت: «ما فصل جنگ را پایان یافته میدانیم و از این پس خواهان روابطی مبتنی بر احترام متقابل و فصل جدیدی از تعامل مثبت هستیم».
آقای متقی اظهار داشت که ایالات متحده میتواند «سفارت خود را بازگشایی کند، حضور دیپلماتیک خود را حفظ کند و در ثروت عظیم معدنی، سدها و جادههای افغانستان سرمایهگذاری کند» .پروژههایی که سه دولت ایالات متحده و متحدانشان میلیاردها دالربرای توسعه آنها هزینه کردند و شورشیان طالبان در دو دهه تلاش کردند تا آنها را از بین ببرند. این پیشنهاد علنی، که اولین اقدام از سوی چنین مقام عالیرتبهای از طالبان در سالهای اخیر است، آخرین خواست دولت افغانستان در تلاشی طولانی برای خروج کشور از انزوا با نتایج متفاوت است.
طالبان استدلال میکنند که نظم و امنیت را در سراسر افغانستان برقرار کردهاند، فساد اداری را از دولت خود پاک کردهاند و شرایط مساعدی را برای سرمایهگذاری خارجی ایجاد نموده اند.با این حال، هیچ کشور اروپایی دولت طالبان را به عنوان مرجع مشروع افغانستان به رسمیت نمیشناسد و این دولت همچنان یک نهاد منفور و طرد شده از نهادهای بینالمللی است.
حسن عباس، محقق ساکن آمریکا و نویسنده کتابی که اخیراً درباره، طالبان در قدرت ،نوشته است، چنین میگوید: «در واشنگتن دی سی، هیچ تمایلی برای این موضوع وجود ندارد. هیچ کس نمیخواهد به این موضوع بپردازد. همه میخواهند افغانستان را فراموش کنند».
در حالیکه ،در طول سال گذشته، دولت طالبان با روسیه یک همکاری دفاعی امضا کرده و دهها توافق تجاری با همسایگان آسیای مرکزی مانند ازبکستان به دست آورده است. برخی از مقامات طالبان مرتباً به کشورهای خلیج فارس سفر میکنند و با احمد الشرع، رئیس جمهور سوریه، دیدار کردهاند، همچنین با کشورهای اروپایی، مشتاق به اخراج مهاجران افغان، همکاری میکند، مگر شیخ هیبتالله آخوندزاده، رهبر محافظهکار طالبان، به دلیل جنایت علیه بشریت در آزار و اذیت زنان و دختران افغان، با حکم بازداشت از سوی دادگاه بینالمللی کیفری روبرو است. و ایالات متحده میلیاردها دالر از بانک مرکزی افغانستان را مسدود کرده است.
در واقع، دولت ترامپ در طول سال گذشته بیشتر از طالبان فاصله گرفته و در عوض
به یکی از همسایگان افغانستان، پاکستان، که در اوایل سال جاری دهها حمله هوایی به افغانستان انجام داد، نزدیکتر شده است و اداره ترامپ در ،درگیری شدید ی با ایران، یکی از معدود شرکای طالبان ،قرار داردو همچنین طالبان را به عنوان حامی دولتی بازداشتهای غیرقانونی معرفی کرده، صدور ویزا برای افغانها را متوقف و آنها را از سفر به ایالات متحده منع نموده است.
طالبان همچنین درخواستهای معدود و علنی رئیس جمهور ترامپ ،از جمله : بازپسگیری کنترل پایگاه هوایی بگرام که نیروهای آمریکایی به مدت ۲۰ سال در آن حضور داشتند، بازگرداندن سلاحهای آمریکایی رها شده در افغانستان، و آزادی یک زندانی آمریکایی را رد نموده اند .
در اظهارات وزارت خارجه امریکا امده است که :
طالبان در ایجاد ثبات بیشتر در افغانستان و پایبندی به تعهدات ضد تروریسم شکست خوردهاند و در عوض به گروههای تروریستی اجازه دادهاند تا از افغانستان به عنوان سکوی پرتاب برای حملات استفاده کنند،ایالات متحده «فقط زمانی که به نفع مردم آمریکا باشد» با طالبان تعامل میکند.
در ماههای اخیر، دولت افغانستان چندین جلسه دوجانبه در مورد مهاجرت با کشورهایی مانند آلمان و فرانسه برگزار کرده است. به گفته سه شرکتکننده و یک مقام آگاه از این بحثها، هیئتی متشکل از پنج دیپلمات افغان نیز در ماه جون با بیش از ۲۰ دیپلمات از ۱۵ کشور اتحادیه اروپا در بروکسل دیدار کردند تا در مورد بازگرداندن پناهجویان رد شده و مجرمان محکوم شده به کشورشان بحث کنند.
در حالیکه انزوای بینالمللی طالبان همچنان ادامه دارد وضع مالی و شرایط زندگی مردم چگونه هست؟
طبق گزارش بانک جهانی، دولت اکنون سالانه حدود ۴ میلیارد دالر از طریق مالیات و سایر درآمدها عاید دارد که تقریباً ۶۰ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۰ است. این افزایش ناشی از افزایش عوارض و کاهش اختلاس در جمع اوری درامد ها است. در سالهای پایانی، دولت قبلی آنقدر از درون فاسد شده بود که این در امد ها حیف و میل میگردید .
با این حال، رشد درآمدها کمتر از کمکهای مالی است. کمکهای بشردوستانه و توسعهای در سال ۲۰۲۰ حدود ۴ میلیارد دالر بود. وقتی طالبان قدرت را به دست گرفتند، کمک های بیرونی به دولت ،کاهش یافت، اما بخش زیادی از این آسیب با افزایش کمکهای بشردوستانه از طریق کانالهای دیگر تا حدی جبران شد.
این کمکها نیز اکنون کاهش یافته است. در سال ۲۰۲۵، این مبلغ فقط ۱.۲ میلیارد دالر بود. در حالیکه این رقم در سال جاری کمتر خواهد بود، احتمالاً بسیار کمتر. بنابراین، بودجه بیمارستانها و کلینیکهای کشور قطع میشود، زیرا دولت برای صرف نیمی از درآمد خود در امور امنیتی، بودجه بهداشت و رفاه عمومی را کاهش داده است.
گر چنین باشد، راه بسیار درازی در پیش است. تولید ناخالص داخلی سرانه این کشور پس از به قدرت رسیدن طالبان به شدت کاهش یافت. بر اساس برابری قدرت خرید، اکنون فقط ۲۳۰۰ دالر است، تقریباً معادل با مقداری که در اواسط دهه ۲۰۰۰ بود.تنها تعداد
انگشتشماری از کشورهای عمدتاً درگیر جنگ در جنوب صحرای آفریقا وضعیت بدتری از افغانستان دارند. بسیاری از افغانها گرسنه هستند. خشکسالی طولانی باعث کمبود غذا شده است؛ صفهای طولانی در کنار چاهها ی اب در کابل وجود دارد. یکی از اعضای گروه امدادگران میگوید: «بسیاری از کودکانی که با آنها مواجه میشویم تنها با نان و چای زندگی میکنند».
از اوایل سال ۲۰۲۵، حدود چهار میلیون افغان از کشورهای همسایه پاکستان و ایران بازگشتهاندو بر اساس گفته طالبان در مجموع طی پنج سال گذشته در حدود ۸ ملیون مهاجر افغان از ایران و پاکستان بوطن برگشته اند ، که یکی از بزرگترین دورههای مهاجرت معکوس در دهههای اخیر است. شمال پاکستان، که زمانی شریک تجاری اصلی افغانستان بود، به دلیل نگرانیهای امنیتی مرز خود را بسته است و طالبان را به دنبال راههای جایگزین تجارت با کشورهای آسیای میانه، ایران و هند سوق داده است.
با این حال، گروهی از تحلیلگران و دیپلماتهای سابق در ایالات متحده خواستار تجدید گفتگوی ایالات متحده و افغانستان فراتر از همکاریهای ضد تروریسم علیه داعش و مذاکرات زندانیان هستند.
رابین رافل، دیپلمات سابق آمریکایی که تجربه گسترده در افغانستان و پاکستان دارد میگوید:
آقای ترامپ، این فرصت را دارد که کاری را انجام دهد که رئیس جمهور بایدن نتوانست. خانم رافل میگوید ، با عبور از وضع فعلی،امریکا میتواند دسترسی جدیدی به مواد معدنی ایجاد کند، روابط با همسایگان آسیای مرکزی افغانستان را تقویت کند و با چین و روسیه که در این کشور تجارت میکنند و دیپلمات دارند، مقابله نماید.
خانم رافل میگوید : "اما این امر مستلزم تعامل عملی از طریق حضور ایالات متحده در کابل است که همچنان در واشنگتن مورد قبول نیست.
آقای متقی در گفتگو با روزنامه تایمز در اوایل امسال، معادن افغانستان را به عنوان نقطه شروع بالقوه برای «فصل جدیدی برای دو کشور» برجسته کرد.
آقای متقی گفت: «من توانایی رئیس جمهور ترامپ در مذاکره، رویکرد عملگرایانه و قاطعیت او را عواملی میدانم که میتواند تعامل سازنده با دولت او را تسهیل کند».
مایکل کوگلمن، عضو ارشد شورای آتلانتیک مستقر در واشنگتن دی سی در امور آسیای جنوبی، میگوید ، که مواد معدنی، پیشنهاد مناسبی برای دولت ترامپ اند . افغانستان دارای ذخایر عظیم لیتیوم، مس و سنگ آهن است که هنوز مورد استفاده قرار نگرفتهاند، و همچنین عناصر خاکی کمیاب که در فهرست مواد معدنی حیاتی سازمان زمینشناسی ایالات متحده قرار دارند. آقای کوگلمن ادامه میدهد : «ملاحظات مبتنی بر ارزشها مانند وحشیگری و رفتار وحشتناک طالبان با زنان و دختران، لزوماً مانع از تعامل این دولت با طالبان نمیشود، به خصوص اگر این امر بتواند به پیشبرد منافع اقتصادی ایالات متحده کمک کند».
طبق گزارش سال ۲۰۲۳ سیگار، آژانس نظارتی دولت ایالات متحده برای افغانستان، ایالات متحده بین سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۱ نزدیک به یک میلیارد دلار برای توسعه صنعت استخراج افغانستان هزینه کرد، اما نتوانست به هیچ «پیشرفت ملموسی» دست یابد. دولت طالبان اکنون قراردادهای سرمایهگذاری معدنی با شرکتهایی از چین، ایران و قطر و سایر کشورها دارد.پایان
بالا
بازگشت