انجنیر فضل احمد افغان
کرامت انسانی؛ هدیهٔ قانون و نشانهٔ تمدن
جامعه ایکه قانون در آن حاکم باشد، انسان در آن با عزت زندگی میکند؛ زیرا قانون، نگهبان کرامت، آزادیو حقوق هم هٔشهروندان است. یکی از بزرگترین دستاوردهای تمدن، آن است کههیچانسانی به سبب ظاهر، رنگ، نژاد، زبان، قومیت، مذهب یاوضعیت جسمانی مورد تحقیرو تبعیض قرار نگیرد.
من از دوران کودکی خود در مادروطن، که اکنون در حدود هشتادو نه سال از آن میگذرد، خاطراتی از مادروطنم را به یاد دارم که هرگز از ذهنم پاک نمیشود. در آن روزگار، متأسفانه بسیاری از افراد به جای آنکه با نام و احترام یادشوند، بالقبهای تحقیرآمیزشناخته میشدند. اگرکسی قد کوتاه داشت، او را باواژهای توهین آمیز صدا میزدند؛ اگرموی سر نداشت، به گونه ای دیگر مورد تمسخر قرار میگرفت؛ اگر آثار بیماری چیچک بر چهرهاش دیده میشد، یارنگ پوستش متفاوت بود، باز هم از زخم زبان واهانت در امان نمیماند. حتی گاهی انسانها تنها به دلیل قومیت، زبان، مذهب یا تبار خود مورد تمسخرو بی احترامی قرار میگرفتند.
دردناکتر از همه این بود که در آن زمان، کمترقانونی وجود داشت که از حیثیت و شخصیت افراد دفاع کندیا از توهین کننده بپرسد: «به چه حقی کرامتیک انسان را زیرپاگذاشتی؟»
امروزکه بنا بر جبر زمان افتخار زندگی در کانادا را دارم، هر روز شاهد صحبت هایی هستم که برای هر انسان آزادهای الهام بخش است. در خیابانها، فروشگاهها، ادارات، مکاتب و دانشگاهها، انسانهایی از ملیتها، فرهنگها، زبانها و رنگهای گوناگون در کناریکدیگرباآرامش زندگی، کار، آموزش و خدمت میکنند. هیچکس دیگری را به خاطر کوتاهی یابلندی قد، رنگ پوست، ظاهر، ناتوانی جسمی یاپیشینهٔ قومی مذهبی ریش داشتن یا نداشتن،یا نماز جبری جماعت خواندن به مورد تمسخر قرار نمیدهد؛ زیرا همه میدانندکه قانون، حافظ کرامت انسان است و هیچکس فراتر از قانون قرار ندارد.
در کشورهای قانونمدارو متمدن، احترام به انسان تنها یک توصیهٔ اخلاقی نیست، بلکه یک مسئولیت قانونی نیز هست. هر فردیکه باگفتاریارفتار خود به شخصیت، آبرویاحیثیت دیگری آسیبب رساند، در برابر قانون پاسخگوخواهد بود. همین احترام به قانون است که امنیت، آرامش، همزیستی و اعتماداجتماعی را به وجود میآورد.
با وجود آنکه نزدیک به نه دهه از آن روزهای کودکی ام گذشته است، هنوز هم گاهی همان واژه هاو لقب های تحقیرآمیز را میشنوم. این موضوع مایهٔ تأسف عمیق است.
گلایهٔ من از افراد ناآگاه و کم سواد نیست؛ زیراآگاهی آنان محدود است. سخن من با آن عده از تحصیل کردگان، روشنفکران و شخصیت های فرهنگی و حاکمان امروزی بادانش یابی دانش است که با وجود برخورداری از دانش و آگاهی و قدرت همچنان به شخصیت دیگران بی احترامی میکنند، قوانین واقعی آسمانی و امروزی را نادیده میگیرند و گاه حتی در کشورهای قانون مدارنیز از این رفتارناپسند دست برنمیدارند.
بلی دانش، زمانیارزشواقعی خود را نشان میدهدکهبا اخلاق، احترام و مسئولیتپذیریهمراه باشد.
تمدن واقعی تنها در ساختن جادهها، پلهاو آسمانخراشها خلاصه نمیشود؛ بلکه در ساختنشخصیت انسانها، احترام به حقوق دیگرانو پاسداری از کرامتانسانی جلوه میکند. جامعهایپیشرفته است که در آن هیچکودک، زن یامردی به خاطر ظاهر، قومیت، زبان، رنگ ، مذهب پوستیا هر تفاوت دیگری احساس حقارتنکندو همهبا عزت، برابریو احترام در کناریکدیگرزندگینمایند.
بیاییدفرهنگ احترام را از خود آغازکنیم. هیچواژهایزیباتر از نام واقعییک انسان نیستو هیچافتخاریبالاتر از آن نیستکه دل انسانی را نیازاریم. اگر هر یک از ما حرمت انسانها را پاسبداریم، جامعهایخواهیم ساخت که قانون، عدالت و انسانیت در آن دوشادوشیکدیگرگامبردارند.درپایان، کهعمرم به ۸۹سالگلیرسیده در طول عمرم در افغانستان و جهان تحولات عمیقبنیادی در عرصه اجتماعی ، سیاسی ، اقتصادی و احترام به حقوق فردی و اجتماعی بشر رونماگردیده لهذا بانهایت احترام از حاکمانکنونیمادروطنعزیزم افغانستان صمیمانه تقاضا میکنمکه نظام کنونیکشور را بر بنیادیک قانون اساسی جامع، عادلانه و مورد پذیرشاکثریت قاطع ملت شریف و رنجدیدهٔ افغانستان استوارسازند. وجود قانون اساسی، وظایف، صلاحیتهاو مسئولیتهای دولت و شهروندان را بهگونهایروشنو شفاف مشخص میسازدو زمینهٔحاکمیت قانون، تأمینعدالت، حفظ حقوق و آزادیهای مشروع مردم اعم از زن و مردو استقرار نظم پایدار را فراهممیآورد.
امیدوارمروزی فرا برسدکههمهٔشهروندانهموطنم ، بدون هیچگونهتبعیض، خود را در برابر قانون یکسان و مسئول بدانندو همهٔ مسئولان کشورنیز در چارچوب قانون به ملت برخورد وخدمت نمایند. بیتردید، عزت، امنیت، وحدت ملی، پیشرفتو سعادت افغانستان تنها در سایهٔحاکمیت قانون، عدالت، احترام به کرامتانسانیو مشارکتهمهٔ اقوام و اقشار جامعه در سرنوشتکشور تحقق خواهدیافت.
باآرزوی صلح، عدالت، سربلندیو آیندهایروشنو قانونمندبرایمادروطنم افغانستان عزیز.
با عرض حرمت
کانادا:-۲۹جولای۲۰۲۶م.
بالا
بازگشت