عبدالواحد خرم
گروه های تروریستی مشهور در غرب
در یـک نـگاه غیرمذهبـی بـه اقدامـات ترور یسـتی، ظهـور آن را بیشـتر در موقعیتهایـی
می تـوان انتظـار داشـت کـه تاثیرگـذار ی مفکوره هـای افراط گرایـی ملـی یا نژادیوجود داشـتهباشـد. افراطگرایـی بـه معنـای نوعـی برداشـت از یـک اندیشـه بـه گونـه ی افراطیکـه در تضادبـا پایـه ی اندیشـه مبـداء بوده باشـد
افراط گرایی به عنوان یک منشـاء اقدامات ترور یسـتی شـامل نداشتن تحمل،اعتقاداتیـا باورهـا و یـا وجـود دیگـران اسـت کـه از نـگاه نـژادی، ظاهـری متفـاوت دارد. ایـنگروه هـا را
امـروزه می تـوان در رده بندی هـای متنوعـی مشـاهده کـرد. در حالی کـه شـمار ی ازآن هـا درکوتاه مـدت پویایـی چندانـی ندارنـد، بـا ایـن وجـود به شـدت می توانند خطر ظهـوراقدامات
ترور یسـتی را از سـوی هـواداران خـود بـه وجـو بیـاورد و از جملـه مهمتریـن ایـن گروههـا بـه قـرارزیر هسـتند
گروه ارتش سرخ المان
یکـی از مشـهورترین گروه هـای ترور یسـتی در ارو پـا پـس از جنـگ جهانـی دوم، گـروهارتـش
سـرخ آلمـان اسـت کـه از نـگاه ایدئولوژ یکـی، یـک گـروه افراطگـرای چپ شـمار میشـود. اینگـروه از سـوی شـمار ی از دانشـجویان نژادپرسـت در دهـه ۱۹۶۰م در آلمـان ایجـادشـد. ایـن
گـروه در اوایـل بـه نـام گـروه "بادرماینهـوف" نیـز شـناخته می شـد و گـروه "آندریـاس بـادر " و"اولریـخ ماینهـوف" بـا آن یکجـا شـد و بـه پویایی هـای ترور یسـتی پرداخـت
۲- بریگاد سرخ ایتالیا
همزمـان بـا تأسـیس فرقـه ی ارتـش سـرخ در آلمـان در دهـه ۱۹۷۰م، گـروه "بریـگادسـرخ" در ایتالیـا پایـه گـذار ی شـد. ایـن گـروه نیـز هماننـد همتـای آلمانـی خـود از اندیشـههای
افراط گرایانـه چـپ برخـوردار بـود کـه بـه دنبـال پا ک سـاز ی حکومـت از فسـادناشـی ازسـرمایه دار ی و بصـورت روشـن در چنـگال ناتـو بـود. دهـه ۷۰ م را دهـه ی ظهـورگروه هـای
خشـن چپ گـرا در ارو پـا نامگـذار ی کـرده انـد کـه از میـان همـه ی آن هـا "بریـگادسـرخ" درایتالیـا و "فرا کسـیون ارتـش سـرخ" در آلمـان غربـی بـه دلیـل شـدت اعمـالخشـنوت طلبانه
شـان، بیـش از دیگـر گروه هـای چـپ، شـهرت یافتنـد
در تار یـخ معاصـر از "فرا کسـیون ارتـش سـرخ" عملیات هـای بسـیار ی از جملـهدسـتبرد بـه بانک هـا و برخـی ترورهـای سیاسـی را انجـامداد، امـا صدهـا کیلومتـر آن سـوتریعنـی در
ایتالیـا گـروه مارکسیسـت لنینیسـت، سرنوشـت متفـاوت از همتـای آلمانـی خـودیافـت و بـا انجـام یـک عملیـات منحصـر به فـرد، شـهرتش در جهـان پیچیـد۳- گروه راه درخشان پیرو
بـدون شـک فرقه هـای افراط گرایـی در سـده ی بیسـتم، نقـش بسـیاری در شکل گیری گروه های سیاسی در امریکا جنوبـی بـازی کردنـد. در اواخـر دهـه ی ۱۹۶۰م، آبیمائـلگوزمن
ر ینـوزو " گـروه راه درخشـان" را در پـرو پایـه گـذاری کـرد کـه ایـن گـروه بـه اسـاسشـیوه ی "مائـو "شـکل گرفتـه بـود. پـس از گـرد آوری افـراد از سـوی ایـن گـروه در دانشـگاه های پـرودر دهـه ی
، گوزمـن در سـال ۱۹۷۸م، پویایی هـای خـود را بـه صـورت زیرزمینـی آغـاز کـرده بـودجهـش پویایی هـای ایـن گـروه در دهـه ی ۱۹۹۰م بـود کـه با اقدامات خشـن همـراهگردید. در
سـال ۱۹۹۵م ایـن گـروه در اوج پویایـی خـود پنـج هـزار نفـر عضـو به عنوان اعضایشـبه نظامی
گـروه را بـا خـود همـراه کـرده بـود و همزمـان حمایـت ۵۰ هزار نفـر دیگر را با خودداشـتا کنـون دهشـت افگنی یـک موضـوع مختـص پـرو نیسـت، بلکـه بـه موضـوع مهـمجهانـی
تبدیـل شـده اسـت؛ امـا پرسـش های اصلـی دربـاره ی آن هنـوز بـدون پاسـخ باقـیمانـده اسـت؛ پرسـش هایی چـون: چـه چیـزی باعـث می شـود یـک دانشـجوی معمولـی بـهیـک
ترور یسـت تبدیـل شـود؟ گروه هـای تنـدرو چـه نـوع افـرادی را می تواننـد بـهاسـتخدام خـوددرآورنـد و چگونـه؟ آیـا آن هـا سـوابق روحـی و روانـی مشـترکی دارنـد؟ چگونـه آنهـا بـا کاربـردخشـونت بـه اهـداف سیاسـی دسـت پیـدا می کننـد؟ برنامـه آن هـا چیسـت؟
ایـن نـوع پرسـش ها را نمی تـوان از آدم هـای عضـو اتـا (گـروه نظامـی باسـک) یـا ازالقاعده
پرسـید، امـا این هـا را می تـوان از رهبـران "راه درخشـان" پرسـید، چون آن ها درزندان هسـتند.۴ گروه آزادی زمین
جبهـه آزادیی بخش زمیـن (ELF) تشـکلی بـا سـاختار خودگردان و غیـر متمرکـزاسـت
کـه بـه هـدف توقف اسـتثمار کره ی زمیـن و محیط ز یسـت، دسـت بـه خرابـکار یاقتصادیو عملیـات شـبه نظامی می زننـد. ایـن گـروه در سـال ۱۹۹۲ در برایتون انگلستانتأسـیس شـدو دو سـال بعـد در ۱۹۹۴م، پویایـی خـود را در سراسر ارو پا گسـترش داد
امـروزه، جبهـه ی آزادی بخـش زمیـن بـه عنـوان یـک جنبش بین المللی شـناخته میشـودکه در ۱۷ کشـور دسـت به عملیات زده اسـت. بسـیار ی باور به این دارند که ELF وجبهه ی
آزادیبخـش حیوانـات بـه دلیـل همکار ی هـا و سـازش نامه بـر اصـل مقاومـت بـدونرهبـری،
بخشـی از یـک حرکـت مشـترک به شـمار می آیندهـواداران ELF بـه ایـن بـاور هسـتند کـه ایـن گـروه یـک دفـاع ز یسـت محیطی اسـتوبـا ایجـاد ز یان هـا در امـوال شـرکت هایی کـه پویایـی آن هـا بـه محیـط ز یسـتآسـیب وارد
می کنـد، انگیـزه ٔ سـوددهی بـه واسـطه ی ویران، محیـط ز یسـت را از ایـن گونـهشـرکت ها
می گیـرد. آمریـکا ایـن گـروه را در ردیـف تهدیـدات ترور یسـتی داخلـی جـای دادهاسـت واعضـای آن را بـه عنوان ا کـو ترور یسـت معرفی کـرده اسـت.
۵- کو کلوس کلن
ایـن گـروه نخسـتین بار در ۱۸۶۵ میـلادی بـه دسـت کهنه سـربازان ارتش کنفدراسـیون
آمریکا بنیـاد نهـاده شـد. اهـداف آن هـا جلوگیـری از بازسـاز ی و سـنگ انداختن درکار جمهور ی خواهانی بـود کـه در جنـگ پیـروز شـده و بـرده دار ی را لغـو نمـودهبودنـد. کـونام سـازمان های همبسـتگی در آمریکا در گذشـته و امروز اسـت که پشـتیبان
ک ِ لا کس ک ِ ل َ ن
برتری نـژاد سفید، یهودسـتیزی، نژادگرایی، ضدیـت بـا آئین کاتولیک، بومی گرایی ونفـرتنژادی می باشـندایـن گـروه به خاطـر رسـیدن بـه اهـداف خـود بـه اعمـال غیر اخلاقی و غیر انسـانیدسـت
می زننـد. بـرای مثـال: پریشان سـاختن شـکل خـود و ترساندن سـیاهان آمریـکا با بهرهگیـریاز ابزار تـرور ، خشـونت و ایجـاد وحشـت. حربه هـای آنـان بـه منظـور پیشـبرد باورهـاواندیشه های شـان در امریـکا معـروف می باشـد و پدر ملکـوم ایکـس از سـوی افـرادایـن گـروه
کشته شده است
پشـتیبان برتری نـژاد سفید، یهودسـتیزی، نژادگرایی، ضدیـت بـا آئین کاتولیک، بومیگرایی و نفـرت
نژادی می باشـند. آن هـا بـرای رسـیدن بـه اهـداف خـود بـه اعمال غیراخلاقی ایمتوسـل می شـوند. براینمونـه پریشـان سـاختن شـکل خـود و ترساندن سـیاهان آمریکا اسـتفاده از ابزار تـرور، خشـونت و ایجـادوحشـت از جملـه حربه هـای آنـان جهـت پیشـبرد عقایدشـان اسـت. پدر ملکوم ایکستوسـط افراد این
گروه کشـته شـده اسـت
تـا این جـای بحـث از واقعیـت اندیشـه ها و دیدگاه هـای مذهبـی سـخن گفتیـم، میتـوان
بـه ایـن نتیجـه رسـید کـه دهشـت افگنی ابـزار ی اسـت برای رسـیدن بـه اهدافسیاسـی و ازهمین جـا اسـت کـه اندیشـه های مذهبـی افراطـی در چهـره ی آیین هـای انحرافـیبه صورت
مسـتقیم و مسـتقل ظاهر نمی شـود بنابـر ایـن، می تـوان گفـت کـه نقـش دیـن بـه عنـوان یـک عامـل تشـویق کننده دراقدامـاتترور یسـتی پذیرفتنـی نیسـت. گرچـه دیـن نقـش اساسـی را در دگردیسـی هایاجتماعـی درجوامع خواهد داشت، اما با توجه به گرایش های الهی و انسانی مذاهب و ادیان،عمدتاً این
دگردیسـی ها در مخالفت جدی با خشـونت، کشـتار بیگناهان، نسل کشـی ها رونما میشـود
هرچنـد جنبش هـای اسـلامی بسـیار ی را می تـوان مشـاهده کـرد کـه با توسـل بـهاقداماتخشـونت آمیز و مبارزه جویانـه، نشـان ترور یسـتی را در گذشـته ی خـود دارنـد، امـابایـد بـه اینواقعیـت توجـه داشـته باشـیم کـه اسـلام، انگیـزه ی واحـد را بـرای ایـن گروه هافراهـم نمی کند،
بلکـه تنهـا پوششـی اسـت کـه افـراد عضـو ایـن گروه ها که در آن خـود را پنهان میکننـد و یا ازدیـن بـه حیـث عاملـی عمده به خاطـر یکپارچه نگه داشـتن گروه یا گروه هایهمپیمان شـان
بهـره گیری ی ابـزار ی می کنند.
در آغـاز سـده ی ۲۱ عوامـل دولتـی و غیـر دولتـی و مذهبـی و لائیـک بـه صـورت همزمان درپویایی های ترور یستی دخیل هستند. این موضوع، خطر مشترك مرگ باری را برایانسانیت،
صـرف نـگاه از رنـگ، نـژاد، فرهنـگ و مذهـب پدیـد آورده اسـت. باتوجـه بـه واقعیتهایـی کـه
در ارزش هـای انسـانی ادیـان جهـان کنونـی وجـود دارد، ارتبـاط دادن دهشـت افگنیبـا یـکمذهـب، فرهنـگ، ملـت و گروه هـای دینـی خـاص، پذیرفتنـی نخواهـد بودبه همان میزان که ایدئولوژ ی مرگبار افراطیون اسلامی یا گونه های دیگر دهشتافگنی،
چالـش جـدی بین المللـی هسـتند، یاغی گـری چنـد قـدرت بـزرگ جهـان نسـبت بـهحقـوق
بین الملـل یـا دهشـت افگنی همچنـان تهدیـد جـدی در برابـر وحـدت، صلـح وامنیـتجهانـی انسـان ها می باشـد.
مذاهـب سـنتی آن گونـه کـه شـناخته شـده انـد، شـامل ادیـان اسـلام، مسـیحیت ویهـود
می گردنـد. ایـن مذاهـب هرچنـد بـه گونـه ی سـنتی در کنـار یکدیگـر قـرار می گیرنـد،امـاهریـک از آن هـا، شـاخه های بسـیار ی دارنـد کـه بنابر نیازهـای گونا گون از جریاناصلی شـان
جـدا شـده و جدا گانـه راه خـود را در پیـش گرفته انـد. مذاهـب بنیادگـرای افراطـیمی تواننـدشـاخه هایی جداشـده از مذاهـب سـنتی باشـند، هرچنـد کـه ممکـن اسـت از میـاناسـلام
و مسـیحیت به پـا خاسـته باشـند. بـه همیـن خاطـر اسـت کـه جهـت ایجـاد تفـاوتمیـانمذاهـب بنیادگـرا و سـنتی، بایـد عوامـل دیگـری را پیگیـری نماییـم.
بـه عبـارت روشـنتر ، افـراط گرایـی مصـداق از فاشـیزم دینـی اسـت کـه در مـورداسـلام،پنداشـت ها و باورهـای وحشـیانه(از دیـد مخالفـان) را در خود دارد. ایـن اعتقادات بهدلیل
اصـرار بسـیار بـر تغییـر و توسـل بـه هرابـزار ی به خاطـر آوردن تغییر ، ممکن اسـتمشـوق های
مهـم در ظهـور اقدامـات ترور یسـتی باشـند. تفـاوت اساسـی افراطگرایـی بـا فرقه هـای دیگـر ، عـدم توسـلبـه بنیادگرایـی اسـت درکلیـت امـر یـک جنـش مذهبـی جدیـد متشـکل اسـت از گروهـی از افـراد بـا باورهایمشـتركاسـت کـه بـه د َ ور یـک رهبـر کاریزماتیـک جمـع شـده اند.
ایـن جنبـش در سـاختار ، اعمـال، نگرش هـا و رفتارهـا بـا هـم تفـاوت دارنـد و از ایـنرومی تـوان تفاوت هـای آنـان را از جدیـد بـودن یـا ناشـناخته بودن آن هـا فهمیـد. بـاایـن حـال،
یکـی از ویژگی هـای مذاهـب یادشـده آنگونـه کـه از نـام آن پیداسـت، تا کیـد آن هـابـر روش هـای افزایـش قدرت هـای پنهـان از طریـق تمرینـات گسـترده و تنظیـم اراده میباشـد.
امـا مـردم افغانسـتان چگونـه و در حضـور و موجودیـت قـوای ناتـو و بـه ویـژهامریـکا، چـه رنج هـای نبـود کـه از بابـت تروریـزم و افراطیـت متحمـل نشـدند، قربانی هـایبیشـمار دادند،
کشـته شـدند، آواره شـدند و در در یاهـای یونـان غـرق شـدند. بـدی سـخن در ایـناسـت کـه هـم از جانـت مخالفیـن حکومـت و هـم از جانـب حمایـت کننـد گان بیـن المللـیسـرکوب
شـده انـد کـه چنیـن فجایـع در تار افغانستان در بیسـت سـال حضـور ناتـو و سـایر باز یگـران بین المللـی از سـال ۲۰۰۱ و ۲۰۰۴میـلادی، چـه
بـر سـر مـردم مـا آمـده اسـت کمـا کان هرکسـی در جریان اسـت.
در بیسـت سـال حضـور نظامـی نیروهـای ایـالات متحـده، کشـورهای عضـو ناتـو وسـایرباز یگـران بین المللـی در افغانسـتان از سـال ۲۰۰۱ تـا ۲۰۲۱ م، جنایـات جنگـی گسـتردهی
مرتکـب شـدند کـه در نتیجـه ی آن، غیرنظامیـان افغانسـتانی جـان باختنـد، سـلامتیآن هـا آسـیب دیـد و اقتصـاد، زیرسـاخت هـا و محیـط ز یسـت کشـور ازهـم پاشـید.
هـرج و مـرج و ناآرامـی در هرجایـی کـه ناتـو مداخلـه می کنـد بـه وجـود می آیـد وتجربیات افغانسـتان و لیبـی گـواه ایـن امـر اسـت. لین جیـان، نماینـده ی رسـمی وزارت خارجهچین،
ایـن موضـوع را در یـک جلسـه ی توجیهـی اعلان کرد.
لیـن جیـان یـادآور شـد: "نیروهـای ناتـو بـه بهانـه ی جلوگیـری از یـک فاجعـه یانسـانی،یوگسلاوی را به مدت ۷۸ روز بمباران کردند". امنیت ناتو به قیمت امنیت سایر کشورهاتمام
می شـود و "موفقیـت و قـدرت" کـه ایـن اتحـاد بـه آن افتخـار می کنـد، خطـر بزرگـیبـرای جهـان اسـت. وی تاکیـد کـرد کـه ناتـو با ایجاد "دشـمنان سـاختگی" موجودیت خـود را حفظمی کند.
بـا تاییـد اظهـارات لیـن جیان، رسـانه ی اسـپوتنیک نگاهـی انداخته به برخـی ازواقعات مرگبـار نیروهـای ناتـو و امریکایی هـا در افغانسـتان کـه منجـر بـه مـرگ هـزارانافغانسـتانی بـه
شـمول کودکان و زنان شـده اسـت.
پرمخاطـب تریـن و خونیـن تریـن اقدامـات شـامل حمـلات هوایـی ایـالات متحـدهبـه مراسـم عروسـی در ولایـات ارزگان در اول جـولای ۲۰۰۲ میـلادی (کشـته شـدن ۴۸تـن و
زخمـی شـدن ۱۱۷ غیرنظامـی) و ننگرهـار در ۶ جـولای ۲۰۰۸ میـلادی (کشـته شـدن ۴۷تـن و زخمـی شـدن ۱۱ تـن بـه شـمول زنـان و کـودکان) اسـت. حمـلات هوایـی نادرسـتایـالات
متحـده و آلمـان بـه غیرنظامیـان بـه ترتیـب در ولایت هـای هـرات در ۲۲ ا گسـت ۲۰۰۸(۷۸ تـا۹۲ غیرنظامـی کشـته شـدند) و در کنـدز در ۴ سـپتامبر ۲۰۰۹ (۷۴ غیرنظامـی کشـتهشـدند)
بمبـاران شـفاخانه ی"دا کتران بـدون مـرز " در ۳ ا کتبـر ۲۰۱۵ در ولایـت کنـدز (۴۲ تـنکشـته و۴۳ تـن دیگـر زخمـی شـدند و خـود سـاختمان شـفاخانه نیـز آسـیب جـدی دیـد
مـا نبایـد پیامدهـای مرگبـار اقدامـات ائتـلاف بین المللـی را فراموش کنیم که تامدت هافصل پژوهشی پیرامون دهش بـر زندگـی مـردم عـادی افغانسـتان تأثیـر خواهـد گذاشـت. بـه عنـوان مثـال،اسـتفاده ارتـش
ایـالات متحـده ی امریـکا از "مـادر بمب هـا" در ولایـت ننگرهار افغانسـتان در ۱۳اپریل ۲۰۱۷باعـث افزایـش بیمار ی هـای خطرنـا ک در میـان سـا کنان محلـی، وخامـت وضعیـتمحیط
ز یسـت و کاهـش بهـره ور ی خـا ک در ایـن منطقه شـد
به تار یخ ۱۸ ا کتوبر ۲۰۰۱ در نتیجه بمباران قریه ی در کندهار ، ۴۷ فرد غیر نظامی کشـته شـدند. اول جـولای ۲۰۰۲ در نتیجـه ی بمبـاران یـک محفـل عروسـی توسـط بمـبافگـن B-
52 در ارزگان ۴۶ تـن بـه شـمول زنـان و کـودکان جـان باختنـد. در مـاه ا کتوبـر ۲۰۰۳ درولایـت نورسـتان، ۶ عضـو یـک خانـواده در نتیجـه ی بمبـاران طیاره هـای امریکایـی جـانباختنـد.
در ماه جنور ی ۲۰۰۴ در نتیجه ی تیرانداز ی نظامیان امریکایی در ارزگان ۱۱ تن به شمول۴ کـودک جـان باختنـد. بـه تار یـخ ۳ جـولای ۲۰۰۵ در نتیجـه ی حملـه هوایـی امریکاییها در
ولایـت کنـر ۱۷ فـرد ملکـی جـان باختنـد. بـه تار یـخ ۲۶ ا گسـت ۲۰۰۶ نظامیـانکانادایـی یـک کارمنـد پولیـس را بـه قتـل رسـاندند و ۶ تـن دیگـر زخمی را مجروح سـاختند.
بـه تار یـخ ۴ مـارچ ۲۰۰۷ در نجـراب کاپیسـا ۹ فـرد ملکـی بـه شـمول زنـان و کـودکاندرنتیجـه ی حملـه ی هوایـی نیروهـای امریکایـی جـان باختنـد. بـه تار یـخ ۴ جـولای ۲۰۰۸
میـلادی، هلیکوپترهـای امریکایـی در ولایـت نورسـتان حملا تـی انجـام دادنـد کـه درنتیجـه ی آن ۲۲ فـرد ملکـی بـه شـمول زنـان و کـودکان جـان باختنـد.
بـه تار یـخ ۴ مـی ۲۰۰۹ در نتیجـه ی حملـه ی هوایـی نیروهـای آیسـاف، ۱۴۰ فـرد ملکـیبـه شـمول ۹۳ کـودک جـان باختنـد. از تار یـخ اول جنـور ی الـی ۳۱ دسـمبر ۲۰۱۰ شـمارقربانیـان
حملات ناتو در افغانسـتان ۸۴۰ فرد ملکی (۴۴۰ کشـته و ۴۰۰ زخمی) اعلان شـد. سـال۲۰۱۱م شـمار قربانیـان افـراد ملکـی در نتیجـه ی عملیـات ناتـو ۱۸۷ فـرد ملکـی اعـلانگردیـد
سـال ۲۰۱۲ دفتـر یونامـا شـمار قربانیـان ملکـی در نتیجـه عملیـات ناتـو در افغانسـتانرا۲۰۴ نفـر بـه شـمول ۵۱ کـودک اعـلان کـرد. بـه تار یـخ ۳۰ مـارچ ۲۰۱۳ م در نتیجـه یحملـه ی
هوایـی در غزنـی ۳ فـرد ملکـی کشـته و ۸ تـن دیگـر زخمـی شـدند. بـه تار یـخ ۲۲ اگسـت ۲۰۱۴در لوگـر در نتیجـه ی حملـه ی هوایـی نیروهـای آیسـاف، چهـار فـرد ملکـی بـه شـمولیـک
کـودک جـان باختنـد و دفتـر یونامـا اعـلان کـرد کـه عملیـات نیروهـای ایتـلاف بین المللـی در افغانسـتان درسـال ۲۰۱۵ بـه تعـداد ۱۷۹ قربانـی را گرفـت (۱۰۶ کشـته و ۷۳ زخمـی).
• ۲۸ سـپتمبر ۲۰۱۶ در نتیجـه ی حملـه ی هوایـی بـه یـک منـزل در ولایت ننگرهار ۱۵فردملکی کشـته و ۱۳ تن به شـمول دو کودک زخمی شـدند.
• ۱۳ اپریـل ۲۰۱۷ نظامیـان امریکایـی بزرگتریـن بمـب غیرهسـته ی "مـادر بمب هـا" راکـه وزن آن تقریبـا بـه ۱۰ ت ُ ـن می رسـید در ولایـت ننگرهـار اسـتفاده کردنـد
• بـه تار یـخ ۱۹ جـولای ۲۰۱۸ در کنـدز در نتیجـه حملـه ی اشـتباهی نیروهـای هوایـی ایتـلاف بین المللـی بـر منـازل مسـکونی، ۱۴ زن و کـودک از یـک خانـواده کشـتهشـدند.
• بـه تار یـخ ۱۲ مـارچ در نتیجـه ی حملـه ی هوایـی امریکایی هـا در غزنـی، ۱۱ فـردملکـی کشته شـدند دفتـر یونامـا مسـئولیت کشته شـدن ۸۹ فـرد ملکـی و زخمی شـدن ۳۱ تـن را بـهعهـده
ایتـلاف بین المللـی انداخـت.
• بـه تاریـخ ۲۶ اگسـت ۲۰۲۱ پنـج روز قبـل از ختـم حضـور ۲۰ سـاله ی نیروهـایخارجـی درافغانسـتان پـس از حملـه انتحـاری در مقابل میدان هوایی کابـل، نیروهای امریکایی به
مـردم ملکـی آتـش گشـودند کـه در نتیجـه ی آن، ده هـا تـن زخمـی و ۷ نفـر کشـته شدند
اما مردم افغانستان چگونه در حضور و موجودیت قوای ناتو و بویژه امریکا چه رنج های نبود که از بابت تروریسم و افراطیت متحمل نشدند ، قربانی های بیشمار دادند ، کشته شدند آواره شدند هم از جانب مخالفین و هم از جانب حمایت کننده گان بین المللی سرکوب شدند که در تاریخ جهان نظیر ندارد