بصیرهمت
روزنامه گاردین انگلیس
مکثی بر طلبان پاکستانی دارد که قابل مطالعه است
طالبان پاکستان (تحریک طالبان پاکستان) در حدود سال ۲۰۰۷ در مناطق مرزی تحت سلطه قبیلهای پاکستان و در جریان «جنگ با ترور» به رهبری آمریکا ظهور کرد. این گروه از نظر ایدئولوژیک با طالبان افغانستان همسو، اما نهادی جداگانه است،افراد طالبان پاکستانی بعد از ظهور،تا حدود ۳۰هزار شبهنظامی رسید که بخشهای وسیعی از خاک خیبرپختونخواه را به اشغال و کنترل خود درآوردند.
پس از یک عملیات طولانی و خشونتبار ضدشورش که با پشتیبانی آمریکا همراه بود،در سال ۲۰۱۵ ارتش پاکستان موفقیت چشمگیری را در ریشهکن کردن شبهنظامیان طالبان پاکستانی در مناطق کوهستانی مرزی اعلام کرد. مگر ،در چهار سال گذشته ، همزمان با بازگشت طالبان در افغانستان ،حملات این گروه در خیبرپختونخواه یکبار دیگر به شدت افزایش یافت که باعث نگرانی مقامات دولتی پاکستان از بازگشت به وحشت دوران اواخر دهه ۲۰۰۰میلادی گردیده است .
بر اساس دادههای ارگان بنام، مکان رویداد درگیریهای مسلحانه، در سال جاری بیش از ۶۰۰ حمله توسط طالبان پاکستان صورت گرفته که بدترین آمار در یک دهه گذشته است. هزاران پلیس، نیروی شبهنظامی که بسیاری از آنان در زمان مرخصی هدف قرار گرفتهاند - و نیز شمار فزایندهای از غیرنظامیان در چارچوب تلاش طالبان پاکستان برای بیثبات کردن منطقه کشته شدهاند. تنها در سه ماه گذشته، مرکز مطالعات امنیتی و تحقیقات پاکستان گزارش داده که خشونتهای شبهنظامیان ۷۵ درصد افزایش یافته است.
طالبان پاکستان مسئولیت حملات ذیل را در ماه سپتامبر بر عهده گرفت:
یک حمله انتحاری به یک کامیون ارتش که منجر به کشته شدن ۹ سرباز شد، دو حمله جداگانه در ۱۳ سپتامبر که ۱۹ سرباز را به کشتن داد، یورش به مقر ستاد پلیس فدرال در خیبرپختونخواه که جان ۶ مأمور را گرفت، و یک بمبگذاری ماشینی در بیرون از مقر نیروهای شبهنظامی در منطقه بلوچستان که ۱۰ نفر از جمله شمار زیادی غیرنظامی را را از بین برد .
در مناطقی از خیبر پختونخوا، تحریک طالبان پاکستان حضور قابل توجهی داشته و پست های بازرسی و موانع جادهای ایجاد کرده است. ستیزه جویان آشکارا در مناطق مسکونی رفت و آمد میکنند، جایی که از مردم محلی غذا میگیرند و متهم به اخاذی و گروگانگیری از مشاغل و باجگیری اند .
نثار علی، یک رهبر سیاسی محلی و ساکن وزیرستان شمالی، یکی از مراکز شورش، گفت:چنین میگوید :
شبه نظامیان آزادانه گشت و گزار می نمایند . آنها بدون هیچ ترسی، نه چندان دور از اردوگاههای نظامی، با بایسکل و ریکشا رفت و آمد میکنند. ما آنها را میبینیم که تمام شب و روز در حال رفت و امد اند . فقط حرکت نیروهای امنیتی، نه شبهنظامیان، محدود شده است.
یک عملیات نظامی تمامعیار ضدشورش در خیبر پختونخوا آغاز شد و در ماه سپتامبر، ارتش حملات هوایی را به یک اردوگاه مربوط به تحریک طالبان پاکستان انجام داد. مردم محلی ادعا کردند که در این حملات دهها غیرنظامی، از جمله کودکان، در میان کشتهشدگان بودند. برای بسیاری، این حمله خاطرات وحشت بار سالهای حملات پهپادی به رهبری آمریکا، آوارگی گسترده و تلفات در بحبوحه «جنگ علیه تروریسم» و سرکوب قبلی تحریک طالبان پاکستان را دوباره زنده نموده است .
فعالیت هواپیماهای بدون سرنشین دولت ، قتلهای هدفمند، مقررات منع رفت و آمد، گشت و گذار شبهنظامیان، در وزیرستان شمالی به امری عادی تبدیل شده است .ما پهپادهایی را میبینیم که بالای سرمان پرواز میکنند، اما بیشتر اوقات زنان، کودکان و سالمندان، حتی مواشی ما را میکشند، امانه شبهنظامیان را .
دولت پاکستان، تقصیر این نیرومندی طاللبان پاکستانی را متوجه رژیم طالبان در افغانستان نموده و آنها را به دادن پناهگاه امن به این گروه متهم کرده است. گزارش سازمان ملل متحد نیز،در سال گذشته، جنگجویان طالبان را به پیوستن به تحریک طالبان پاکستان و رژیم طالبان را به دادن بستههای کمکی منظم به جنگجویان تحریک طالبان پاکستانی متهم نمود .
پرل پاندیا، تحلیلگر ارشد چنین ارزیابی دارد :
افزایش حملات تحریک طالبان پاکستان به طور کامل با به قدرت رسیدن طالبان افغانستان همزمان است. آنها اردوگاههای آموزشی جدید تحریک طالبان پاکستان را نادیده گرفتهاند و صدها شبهنظامی تحریک طالبان پاکستان را از زندانها آزاد کردهاند که بسیاری از آنها به پاکستان بازگشتهاند. با اغاز هرگونه عملیات نظامی پاکستان، شبهنظامیان تحریک طالبان پاکستان به پناهگاه امن خود در آن سوی مرز فرار میکنند و سپس به همان راحتی بازمیگردند.
پرل پاندیا ، همچنین تأکید می نماید که :
چشمانداز سیاسی خود پاکستان نیز در این امر نقش داشته است. زندانی شدن عمران خان، نخستوزیر سابق محبوب، که اهل خیبر پختونخوا است، منجر به از دست رفتن گسترده اعتماد به دولت در منطقه شد ، که اکنون توسط تحریک طالبان پاکستان برای کسب حمایت و جذب نیرو مورد سوءاستفاده قرار میگیرد. یکی از افراد محلی در مهمند گفت: مردم اینجا به همان اندازه که از طالبان میترسند، از دولت مرکزی و ارتش نیز
میترسند.
محمدعلی سیف، مشاور سروزیر خیبر پختونخوا، گفت که این بار، شبهنظامیان تحریک طالبان پاکستان از نظر فناوری بسیار مجهزتر اند .از تجهیزاتی که نیروهای آمریکایی هنگام خروج از افغانستان به جا گذاشتند ، مانند دوربینهای دید در شب و سلاحهای تکتیرانداز استفاده مینمایند و عملیاتهای متعددی را با استفاده از کوادکوپترها و سایر پهپادها انجام میدهند .
سیف گفت: «فناوری و سلاحهای پیشرفته موجود برای شبهنظامیان همه چیز را تغییر داده است. مشکل این است که آنها در میان مردم زندگی میکنند و شبها در گروههای پراکنده حرکت میکنند. آنها پایگاههای بزرگی در پاکستان ندارند. پایگاههای آنها در افغانستان است.
سیف، از جمله کسانی بود که با عملیات نظامی گسترده، مانند حملات هوایی، برای سرکوب شورشیان مخالف بود و میگفت که تاریخ ثابت کرده است که این عملیات فقط بیاعتمادی به دولت و همدردی با شبهنظامیان را افزایش میدهد. در عوض، او از گفتگوی بهتر با طالبان افغانستان حمایت میکرد - تلاشهایی که به گفته او توسط دولت مرکزی مسدود شدهاند.
در حالی که اکنون فعالیت تحریک طالبان پاکستان عمدتاً در خیبر پختونخوا متمرکز مانده است، سیف هشدار داد که اگر آنها به بسیج خود ادامه دهند، شبهنظامیان طالبان میتوانند به مناطق دیگر حمله کنند، همانطور که یک دهه پیش مشاهده شد. او گفت:
اگر این سوء نیت ادامه یابد و این جنگ به استانهای دیگر مانند پنجاب و سند گسترش یابد، فاجعهبار خواهد بود. ممکن است شاهد مرگبارتر شدن حملات طالبان پاکستان باشیم.پایان
بالا
بازگشت