![](../../images2/lailaarezo.jpg)
لیلی آرزو
دوبیتی های عامیانه ی هزاره گی
قدِ سروِ
چنارشی بی نظیره
دو چشمایِ
خمارشی بی نظیره
دیستا بَل
گوش دَیدوو خاندیشی 1 نوربند
شیشتونی 2
باوقارشی بی نظیره
**************************
به نازِ
چشمِ مستت مدهوشم من
به دل غوغا
به پاست لیک، خاموشم من
مرامِ
زندگی وُ شادی ام تو
با این
غوغا وُ مدهوشی خوشم من
**************************
از نَیی
نوگُله 3 دیدم نهانی
نوربندییهِ
4 نمایی یارِ جانی
دیلیم
توخته نکد 5 دیدوم دَ بانه
جَلَگ وَری
6 دیدِه خو 7 بارِ ثانی
**************************
دَ اَینه
توخ کیدوم 8 آرام و حیرو *
جَلَگ وری
اماد یک مایی تابو 9
موسخیندی
کَد 10 سونیم، تا چیم به هم خورد
نمایو شد
بسه، وُویِم چو بارو 11
**************************
1-
دیدوو
خانودو : نوع آوازخوانی سنتی هزاره گی که بیشتر بین هزاره های ولسوالی جاغوری
مروج است.
2- شیشتو: نشستن
3- نیی نوگُله: نیی (گوشه، پنهانی) نوگُله: نوع شال سر که استفاده ازان در
هزارجات معمول است
4- نوربندی: زیبایی
5- دیلیم توخته نکد: دلم طاقت نکرد *** دَ بانه: به بهانه
6- جَلَگ وَری : یک نظر در یک چشم به هم زدن 7- دیدِه خو: یار خود را
8- توخ کیدوم: دیدم *** حیرو: حیران 9- مایی تابو: ماهی تابان
10- موسخیندی کد: لبخند زد *** سونیم: به طرفم *** چیم: چشم
11- بسه: بار دیگر، بازهم *** وُویم: اشکم *** چو بارو: مثل باران
تکیه کیدوم گوشِه قَلایِ دیده 1
گردونِ کیلُ و چیم دَ رایِ دیده 2
موره مِیه 3 یکریز 4 ، از پیشِ چیم مه
خندایِ ناب، گلِ سیمایِ دیده
**************************
پنج سال و داروزه خِیشی شدوم ما 5
خِیشی با گل بچه پَششی 6 شدوم ما
خودیم دَ بوروری 7 ، دیدیم دَ لندن
دیل بیرو 8 ، گیجُ و وسوسی شدوم ما
**************************
تامُو شد 9 سفرِ تانایِ دیده 10
صبا بخیر موروم دَ رایِ دیده 11
خدایا! امشَو 12 رَ زودتر صبا کو
دیل خُو میلوم 13 دَ پیشی پایِ دیده
*************************
تامُو شد فراقُ و غمای تو اَلَی 14
صبا بخیر مییوم دَ رای تو اَلَی
قرار دَ دیل نِییه 15 ز شوقِ دیدار
تا بوسم خاکِ قَدَمای تو اَلَی
*************************
1-قلای
دیده: حویلی یار
2-
گردونی
کیل: گردنِ کج *** چیم دَ رای دیده : چشم به راه یار
3-
موره
میه : رفتن و آمدن
4-
یکریز:
تکراراً، پی هم
5-
دا
روزه : ده روز است *** خیشی شودوم ما: نامزد شدم من
6-
گل
بچه : پسر خوب *** پَششی: نام یک منطقه در ولسوالی جاغوری
7-
بوروری:
نام منطقه ی هزاره نشین در شهر کویته پاکستان *** دیدیم: یارم
8-
دیل
بیرو: پشیمان ( دراین دوبیتی به معنی نگران، پریشان)
9-
تامو
شد: به پایان رسید، ختم شد
10-
تانای دیده : تنهای یار
11-
موروم: میروم *** دَ رای: در راهی
12-
امشو : امشب
13-
میلوم: میگذارم
14-
اَلَی : یار، عزیز
15-
نِیه : نیست
**************************
دیدیمَه که پَس رافت پیشمُو شودوم 1 ما
روانِه کوتَلِ لُومُو 2 شودوم ما
ندیدوم جایِ پایُ و سایَه یِ او
آخ که از سوزِ دیل تامو شودوم ما
**************************
اَلَی آتیم 3 صبا بِیری نَه مارَه 4
بِیری دَ ملکِ جاغوری نَه مارَه
دیل مه نِییه دَزُو 5، قد گیمِ دیل مه 6
کوتیوبار 7 ، پاسی بخت ریی نه 8 ماره
**************************
بَلِه سه امباغ 9 داد ماره، اَبغی مه 10
سرازما کیته یَه 11 بیست سال، بَچی مه
یَگُو وخت مینگیرنوم 12 ، شوی ریش سفید خُو
مِیه دَ یاد، امو مرحوم بابی مه 13
**************************
لالیم از گَلِه 14 از ما شده بَییُو 15
با دالر، شیربا وُ صد لاته پیرو 16
قنجیغیم اَید نَکد 17 ، یک تُره 18 ، یک روز
بَل کَد 19 داد ماره بَلدِه خانه بیرو 20
**************************
1-
پیشمو
شودوم: پشیمان شدم
2-
کوتل لومو:
کوتل لومان ( لومان نام منطقه ایست در ولسوالی جاغوری)
3-
اَلَی :
عزیزم *** آتیم : پدرم
4-
بیری نه:
عروس میسازد *** ماره : من را
5-
دیل مه نیه
دزو: دلم نیست به او ( دوستش ندارم)
6-
قد گیم دیل
مه : با آرمان های دلم
7-
کوتیوبار :
اندوهگین، غمبار
8-
پاسی بخت :
ازدواج کردن *** ریی نه : روان میکند ( در خانه بخت روان کردن)
9-
بَلِه :
بالای *** امباغ : چند زنی (4-1) که یک شوهر مشترک داشته باشند، امباق همدیگر
نامیده میشوند
10-
ابغی مه :
کاکایم، عمویم
11-
سر از ما
کیته یه : سر من بزرگتر است
12-
یگو وخت
مینگیرنوم : یگان وقت میبینم
13-
بابی مه :
پدر کلانم
14-
گَلَه :
مقدار پول نقد که فامیل عروس در زمان ازدواج دختر و دامادشان از داماد یا
فامیل پسر اخذ میکند و در عوض عروس باخود در خانه شوهر جهاز میبرد.
15-
بَییُو :
پروتمند، پولدار
16-
شیربا :
شیربها *** لاته پیرو : چادر و پیراهن
17-
قنجیغیم :
همرایم، با من *** اَید نکد : مشوره نکرد، نگفت
18-
یک تُره :
یک کلمه، یک حرف
19-
بَل کد :
بلند کرد مثل یک شی، بالا کرد
20-
بلده :
برای *** خانه بیرو : خانه خراب، یا مردی که یک بار زندگی مشترک اش از هم
پاشیده بنابر هر دلیلی که باشد.
مسلمانا! مایوم 1 چو مورغِ بریان
که میسوزم دَ اِی 2 آتیشی سوزان
گرفتند گَلَه وُ بر من خریدند
یک دنیا درد وُ داغ، یک عمر گریان
************************
پولُ و دارایی پَگشی 3 بیوفایه
وگر دینارُو درهم یا طیلایه
بیدار ویجدانخُو بالتر 4 زین دویی که
امروز مالک شی تو، صبا دیگایه 5
************************
بچِه مردک 6، کوتیوبارونَه ماره 7
مَنِه سیالو 8، منت بارو نَه 9 ماره
ایخُو شوی نِیه بَل، دوشمونی جانه 10
چپاک چَپچِی 11 ، لَغه بارو نَه ماره 12
************************
بچه ابغه 13 ستم بسیار کیدی تو 14
ماره دیلخور، زارو بیمار کیدی تو
یکروز مردِ وفاداری نبودی
دیل و جیگر کَلو 15 خونبار کیدی تو
************************
مَردَکِ 16 بدبیتور 17 رَ چی کنوم ما 18
چنگَلِ پور زنبور رَ چی کنوم ما
سُوانِ 19 دیل و عمرَه مَردَکِ بد
دَ چیم 20 زخمِ ناسور رَ چی کنوم ما
*************************
1-
مایوم :
منم، من هستم
2-
دَ اِی :
در این
3-
پگشی : در
کُل، همه اش، کاملاً
4-
بیدار :
بدار! *** ویجدان خُو: وجدان اترا *** بالتر : بالاتر
5-
دیگایه :
دیگران است
6-
بچه مردک :
خطاب به شوهر (بچه مردکه)
7-
کوتیوبارو
: غمزیر، اندوه باران *** نه: میکند، میسازد *** ماره : من را
8-
منه سیالو
: در میان رقیبان
9-
منت بارو
نه : منت باران میکند
10-
ایخو شوی
نیه: ولی این شوهر نیست *** بَل دوشمونی جانه : بلکه دشمن جان است
11-
چپاگ :
سیلی *** چپچی: زدن
12-
لغه بارو :
با سر پا یا با پا زدن کسی و یا چیزی
13-
بچه ابغه:
پسر کاکا ( دراین دوبیتی خطاب به شوهر که پسر کاکای زن نیز هست)
14-
ستم بسیار
کیدی: ستم بسیار کردی
15-
کَلو :
بسیار زیاد، خیلی
16-
مردک: شوهر
17-
بدبیتور :
وِل گرد، بیکاره، بد قیافه، بداخلاق
18-
چی کنوم ما
: چه کنم من
19-
سوان :
سوهان
20-
دَ چیم :
در چشم
*************************
کَلُو 1 ، دوخترِ ابغیم خمتمایه 2
که شویشی خوش اخلاق و خوشنمایه
گردونِ کیل از بخت بد بنالم
بیجیرگه 3، بدبیتور نصیبِ مایه
*************************
اَلَی دیده، آردَم کِه قار موکونی 4
گُلایی 5 محبت رَه خار موکونی
پیشنِه تو توروشَه 6 وُ لب تو اَوزو 7
دیل رَ از زندگی بیزار موکونی
*************************
با اِی عادت خُو قاتِی شونی وَیرُو 8
خودتو قَدما 9، دُومِ چیم تو دَ دیگرو 10
تو ره که دیدوم با اِی چیم چرانی 11
محاله، دوروزَم 12 با ما بمانی
************************
1-
کَلُو :
خیلی زیاد
2-
دختر ابغه
: دختر کاکا *** خمتما : مغرور بودن برای داشتن چیزی *** یه : است
3-
بیجیرگه :
بد قیافه
4-
آردم : هر
لحظه، هر دم *** قارموکونی: قهر میکنی
5-
گلایی : گل
های
6-
پیشنه تو
توروشه : پیشانه ات ترش است
7-
اَوزو:
آویزان
8-
قاتی :
همراه ، یکجا، باهم *** شونی ویرو : ویران شوی
9-
خود تو قد
ما: خودت با من
10-
دُومِ چیم
تو : گوشه چشم ات *** دَ دیگرو: به دیگران
11-
چیم چرانی
: چشم پرانی یا اشاره با چشم مثل چشمک زدن
12-
دوروزم :
دو روز هم
www.lailaarezoo.com
منبع: جمهوری سکوت
بالا
بازگشت